പാരമ്പര്യഘടനയിലും സ്വഭാവത്തിലും രൂപത്തിലും വ്യത്യസ്തമായ നാനൂറോളം നായ ജനുസ്സുകള്‍ അഥവാ ബ്രീഡുകള്‍ നിലവില്‍ ലോകത്തിലുണ്ട്. ശരീരഘടനയിലും പാരമ്പര്യഘടനയിലുമുള്ള സവിശേഷതകള്‍മൂലം ഓരോന്നിന്റെയും പരിപാലനരീതികളിലും വ്യത്യാസമുണ്ട്. ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങള്‍ക്കുള്ള സാധ്യത ചില ജനുസ്സുകള്‍ക്ക് കൂടുതലാണ്. അതിനാല്‍ ഇനമനുസരിച്ചുള്ള പരിപാലനം അരുമയ്ക്കു നല്‍കാന്‍ ഉടമ ശ്രദ്ധിക്കണം. ഏതിനത്തിൽ പെട്ടവയാണെന്ന് നോക്കിവേണം കൂടൊരുക്കേണ്ടത് പോലും. കൂടിയ ചൂടും തണുപ്പും താങ്ങാനുള്ള കഴിവ് ചില ഇനങ്ങള്‍ക്കു കുറവായിരിക്കും. നായകള്‍ക്ക് പൊതുവെ ചൂട് താങ്ങാനുള്ള കഴിവ് കുറവാണ്. വിയര്‍പ്പുഗ്രന്ഥിയില്ലാത്തതാണ് കാരണം. ശ്വസന നിരക്ക് കൂട്ടിയും നാവ് പുറത്തേക്കിട്ട് അണച്ചുമൊക്കെയാണ് ഇവ ഉയര്‍ന്ന ചൂടിനെ ചെറുക്കുന്നത്. ചര്‍മ്മത്തിനടിയിലെ കൊഴുപ്പിന്റെ പാളിക്കു കട്ടി കൂടുതലുള്ള  ചില ജനുസ്സുകള്‍ക്ക്  (ഉദാ: ബുള്‍ഡോഗ്, പഗ്) ചൂടുകാലം ഏറെ ദുഷ്‌കരമാണ്. ഇവയ്ക്ക് അത്യുഷ്ണത്താല്‍ മരണം വരെ സംഭവിക്കാം. 

ഇവയുടെ കൂട്ടില്‍ ചൂട് കുറയ്ക്കാനുള്ള എ.സി., കൂളര്‍, ഫാന്‍ തുടങ്ങിയ സൗകര്യങ്ങളൊരുക്കണം. ധാരാളം ശുദ്ധജലം കുടിക്കാന്‍ നല്‍കണം. വേനലില്‍ വെള്ളം തളിച്ചോ, നനച്ച തുണി ഇട്ടോ ആശ്വാസം നല്‍കാം. തടിയന്മാര്‍ക്ക് ചൂട് അസഹ്യമായതിനാല്‍ പൊണ്ണത്തടി വരാതെ ആഹാരവും, വ്യായാമവും ക്രമീകരിക്കണം. മനുഷ്യരിലെന്നപോലെ വളര്‍ത്തുനായകളില്‍ അര്‍ബുദരോഗബാധ  കൂടുന്നതായി കാണുന്നുണ്ട്. നായകളില്‍ രോഗംമൂലമുള്ള മരണത്തിന്റെ 27 ശതമാനത്തിലും കാരണം അര്‍ബുദമാണെന്ന് ചില പഠനങ്ങള്‍ പറയുന്നു. റോട്ട് വീലർ, ജര്‍മന്‍ ഷെപ്പേര്‍ഡ്, ഗ്രേറ്റ് ഡെയ്ന്‍, ലാബ്രഡോര്‍, ബോക്സര്‍, ഗോള്‍ഡന്‍ റിട്രീവര്‍ ഇനങ്ങള്‍ക്ക്  ട്യൂമര്‍ സാധ്യത കൂടുതലാണ്. ഇവയ്ക്ക് ശാരീരിക, ബൗദ്ധിക, മാനസികവ്യായാമം ഏറെ ആവശ്യമുണ്ട്. സമീകൃതാഹാരവും ഉറപ്പാക്കണം. വിശപ്പില്ലായ്മ, ശരീരഭാരം കുറയല്‍, മുഴകള്‍ എന്നിവയ്ക്കും സാധ്യത കൂടും. ഇത് പാരമ്പര്യപ്രശ്നമായി കണക്കാക്കുന്നതിനാല്‍ ഇവയുടെ  കുട്ടികളെ വാങ്ങുമ്പോള്‍ പാരമ്പര്യ ഗുണവും നോക്കണം.

ഊര്‍ജ്ജ്വസ്വലരായ പല ഇനങ്ങള്‍ക്കും കൃത്യമായ വ്യായാമം കൂടിയേ തീരൂ. എന്നാല്‍ വയറുനിറച്ച് ആഹാരം കഴിച്ചയുടനെ ഓടാനും ചാടാനും വിട്ടാല്‍ ആമാശയ ഭാഗങ്ങള്‍ ചുറ്റിപ്പിടിക്കുകയും വായു നിറഞ്ഞ്, പിരിഞ്ഞ് ഈ ഭാഗം നശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനു സര്‍ജറി മാത്രമാണ് ചികിത്സ. അതിനാല്‍ അല്‍സേഷ്യന്‍, ലാബ്രഡോര്‍ ജനുസ്സുകളിൽ പെട്ട നായകളെ, ഭക്ഷണശേഷം ഉടന്‍ ഓടാനും ചാടാനും അനുവദിക്കരുത്. വളരുന്ന പ്രായത്തില്‍ എല്ലിന്റെ വളര്‍ച്ചയ്ക്ക് ഏറെ ആവശ്യമായ കാത്സ്യം, ഫോസ്ഫറസ്, വിറ്റാമിന്‍ സി എന്നിവയുടെ അളവും അനുപാതവും കൃത്യമായില്ലെങ്കില്‍ അതിവേഗം വളരുന്ന ജനുസ്സുകളുടെ എല്ലുകള്‍ക്കു പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടാകും. വളര്‍ച്ചയ്ക്കനുസരിച്ച്  മേല്‍പറഞ്ഞ പോഷകങ്ങള്‍ കിട്ടിയില്ലെങ്കില്‍ എല്ലുകള്‍ക്ക് ഒടിവും പൊട്ടലുമാകും ഫലം. എന്നാല്‍ മേല്‍പറഞ്ഞ പോഷകങ്ങള്‍ അമിതമായാല്‍ എല്ലിന്റെ വളര്‍ച്ച, ശരീരവളര്‍ച്ചയെ മറികടന്ന് വൈകല്യങ്ങള്‍ക്കു കാരണമാകും.

ലാബ്രഡോര്‍, അല്‍സേഷന്‍, റോട്ട് വീലർ തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങള്‍ക്ക് ഇടുപ്പുസന്ധിയുടെ സ്ഥാനംതെറ്റല്‍ (Hipdiplasia) സാധാരണമാണ്. സമീകൃതാഹാരവും പരിപാലനവും ലഭിക്കാതായാല്‍ പ്രശ്നം രൂക്ഷമാകും. ശരീരഭാരം മുഴുവന്‍ പിന്‍കാലുകളില്‍ താങ്ങുന്ന ജര്‍മന്‍ ഷെപ്പേര്‍ഡ് ഇനങ്ങളില്‍ ഇടുപ്പ് പെട്ടെന്ന് സ്ഥാനം തെറ്റുന്നു. ഗര്‍ഭാവസ്ഥയിലും വളരുന്ന പ്രായത്തില്‍ കുട്ടികള്‍ക്കും വെറ്ററിനറി ഡോക്ടറുടെ നിര്‍ദ്ദേശപ്രകാരം മാത്രമേ വിറ്റാമിന്‍, ധാതുമിശ്രിതങ്ങള്‍ നല്‍കാവൂ. ഇവയുടെ അളവ് സമീകൃതമാകാന്‍ വേണ്ടിയാണ് ഈ കരുതല്‍. ഡാഷ്ഹണ്ട്, ബീഗിള്‍ തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങള്‍ക്കു നട്ടെല്ലിന്റെ പ്രശ്നങ്ങളാണ് കൂടുതല്‍. ഡിസ്‌കിന്റെ സ്ഥാനംതെറ്റലും മറ്റും ഇവയെ അലട്ടാറുണ്ട്. അതിനാല്‍ അമിതഭാരവും, ഉയരത്തില്‍നിന്നുള്ള ചാട്ടവും മറ്റും ഇത്തരം ബ്രീഡുകളില്‍ നിയന്ത്രിക്കണം. ഷിവാവ, ലാസാപ്സോ തുടങ്ങിയവയില്‍ കാല്‍മുട്ടിന്റെ ചിരട്ടയ്ക്കു പ്രശ്നങ്ങള്‍ കാണാറുണ്ട്.

കണ്ണ്, ചെവി, പല്ല് എന്നിവയുടെ പരിപാലനം ചില ജനുസ്സുകളില്‍ ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കണം. തൂങ്ങിനില്‍ക്കുന്ന നീണ്ട ചെവികളുള്ള ബ്ലഡ് ഹൗണ്ട്, ലാബ്രഡോര്‍, ബാസറ്റ് ഹൗണ്ട് തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങളില്‍ ഹെമറ്റോമ രോഗത്തിന് സാധ്യത ഏറെയാണ്. ചെവി കുടയുമ്പോള്‍ തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ഭാഗം തലയിലടിച്ച് രക്തക്കുഴലുകള്‍ പൊട്ടി ചെവിയുടെ തൂങ്ങലില്‍ രക്തം നിറയുന്ന അവസ്ഥയാണിത്. പൊങ്ങിനില്‍ക്കുന്ന ചെവിയുള്ള ഇനങ്ങളില്‍ പൊടിയും രോഗാണുക്കളും എളുപ്പത്തില്‍ പ്രവേശിച്ച് രോഗമുണ്ടാക്കാം. കൃത്യമായ ഇടവേളകളില്‍ കാതുകള്‍ പരിശോധിച്ച്, വൃത്തിയാക്കി അധികരോമം മുറിച്ചു കളയണം.  

ഡാല്‍മേഷന്‍ നായ്ക്കളില്‍ കാണുന്ന പാരമ്പര്യപ്രശ്നമാണ് ബധിരത. അതിനാല്‍ ഇവയെ വാങ്ങുമ്പോള്‍ ശ്രവണപരിശോധന നടത്തണം. ബാസറ്റ് ഹൗണ്ട്, ബീഗിള്‍, കോക്കര്‍ സ്പാനിയേല്‍ തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങള്‍ക്ക്  ഗ്ലോക്കോമയും ലാബ്രഡോര്‍ ഇനത്തിന് തിമിരബാധയും കൂടുതലായി കാണാം. പോമറേനിയന്‍ പോലുള്ള ഇനങ്ങള്‍ക്ക് കണ്ണില്‍നിന്നും സ്രവങ്ങള്‍ ഒലിച്ച് കണ്ണിനടിയില്‍ കറുത്ത ചാലുകള്‍ ഉണ്ടായി അണുബാധ വരാറുണ്ട്. ഈ ഭാഗം ഒരു ശതമാനം വീര്യമുള്ള ബോറിക് ആസിഡ് ലായനികൊണ്ടു തുടച്ച് വൃത്തിയാക്കാം. ഷിവാവ എന്ന ചെറുനായയ്ക്ക് ദന്തരോഗങ്ങള്‍ കൂടും.

സുന്ദരമായ രോമക്കുപ്പായമാണ് പല ജനുസ്സുകളുടെയും അഴക്. എന്നാല്‍ രോമാവരണത്തിനുള്ളില്‍ പൊടിയും അഴുക്കും ബാഹ്യപരാഗങ്ങളും താമസമാക്കി ചര്‍മരോഗങ്ങള്‍ക്ക് വഴിയൊരുക്കാം. രോമാവരണം കാരണം പല ചെറിയ മുറിവുകളും കാണാതെ പോകുകയും അവിടെ ഈച്ച മുട്ടയിട്ട് വലിയ വ്രണങ്ങളാകുകയും ചെയ്യാം. ചില ഇനങ്ങളില്‍ താരന്റെ ശല്യമുണ്ടാകും. ബുള്‍ഡോഗ് പോലുള്ള ഇനങ്ങളുടെ ചര്‍മത്തില്‍ മണ്ഡരിബാധ കൂടുതലാകാം.

കോക്കര്‍ സ്പാനിയേലിന് അലര്‍ജിക്കു സാധ്യതയേറും. കൃത്യമായി ബ്രഷ് ചെയ്ത മുടി ചീകി അമിതരോമങ്ങള്‍ മുറിച്ചുമാറ്റി പരിപാലിക്കണം. ബോക്സര്‍, ഡോബര്‍മാന്‍, ജര്‍മന്‍ ഷെപ്പേര്‍ഡ് ഇനങ്ങള്‍ക്ക് ഹൃദ്രോഗസാധ്യതയേറും. ലാബ്രഡോര്‍, പഗ്, ബീഗിള്‍, ബ്ലഡ് ഹൗണ്ട്, ബുള്‍ഡോഗ് എന്നിവയ്ക്കു പൊണ്ണത്തടിയുണ്ടാകാം. അതിനാല്‍ വ്യായാമം അത്യാവശ്യം. ഡാല്‍മേഷന്റെ കരളിന് യൂറിക് ആസിഡ് വിഘടിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവ് കുറവായതിനാല്‍ അമിത മാംസ്യം അടങ്ങിയ ആഹാരം ചര്‍മരോഗത്തിനും വൃക്കയില്‍ കല്ലിനും കാരണമാകും. ഇംഗ്ലീഷ് ബുള്‍ഡോഗ്പോലെ തല വലുപ്പമുള്ള ഇനങ്ങള്‍ക്ക് പ്രസവം മിക്കവാറും സിസേറിയനായിരിക്കും. നോര്‍മല്‍ ഡെലിവറി ബുദ്ധിമുട്ടായതാണ് കാരണം.