
ഇന്നത്തെ ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് ഗൂഗിൾ പേ പോലുള്ള ആപ്പുകൾ നമ്മെ സ്വതന്ത്രരാക്കി, പക്ഷേ അതിനൊപ്പം ഒരു പുതിയ ഉത്തരവാദിത്വവും നൽകി. പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വന്തം പണം തനിയെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിന്റെ ആത്മവിശ്വാസം. പക്ഷേ തെറ്റുകൾ സംഭവിച്ചാൽ കുറ്റപ്പെടുത്തലുകളായിരിക്കും ചുറ്റുപാടും. ഇനി ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളെ ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല. മറിച്ച് ശരിയായ അറിവ് ഉപയോഗിച്ച് അവയെ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ വളരെ എളുപ്പമാണ്.
പണം തെറ്റായി മറ്റൊരാൾക്ക് പോയെന്ന് മനസ്സിലായ നിമിഷം തന്നെ ഭയപ്പെടാതെ പ്രവർത്തിക്കുക എന്നതാണ് ആദ്യ പാഠം. പലരും പാനിക്കായി ഇരിക്കുമ്പോൾ, സമയം നിശ്ശബ്ദമായി നീങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കും. ആദ്യം, പണം ലഭിച്ച ആളുമായി ബന്ധപ്പെടാൻ ശ്രമിക്കുക. മാന്യമായ ഒരു സംഭാഷണം പല പ്രശ്നങ്ങളും പരിഹരിക്കാറുണ്ട്.
ഗൂഗിൾ പേ ഉൾപ്പെടെയുള്ള യുപിഐ പേയ്മെന്റ് ആപ് വഴി അബദ്ധത്തിൽ മറ്റൊരാൾക്ക് പണം അയച്ചുപോയാൽ എന്തൊക്കെ ചെയ്താൽ അത് തിരികെ ലഭിക്കും എന്ന് നോക്കാം. മൂന്നുകാര്യങ്ങളാണ് ഉടനെ ചെയ്യേണ്ടത്. പണം ലഭിച്ചയാളോട് സംസാരിക്കുക. ഫലിച്ചില്ലെങ്കിൽ പേയ്മെന്റ് ആപ്, നിങ്ങളുടെ ബാങ്ക്, എന്നിവയിൽ പരാതി നൽകണം. ഇക്കാര്യങ്ങൾ വിശദമായി മനസിലാക്കാം.
1. ഉടൻ ചെയ്യേണ്ട കാര്യങ്ങൾ
അയച്ച ആളുമായി ബന്ധപ്പെടുക: പണം ലഭിച്ച വ്യക്തിയുടെ ഫോൺ നമ്പർ നിങ്ങളുടെ പക്കലുണ്ടല്ലോ. മാന്യമായി അവരോട് സംസാരിക്കുക, അബദ്ധം പറ്റിയതാണെന്ന് ബോധ്യപ്പെടുത്തി പണം തിരികെ ആവശ്യപ്പെടുക.
ട്രാൻസാക്ഷൻ സ്ക്രീൻഷോട്ട് സൂക്ഷിക്കുക: പണം അയച്ചതിന്റെ ട്രാൻസാക്ഷൻ ഐഡി, തീയതി, സമയം, അയച്ച നമ്പർ എന്നിവ വ്യക്തമാകുന്ന സ്ക്രീൻഷോട്ട് എടുത്തു വെക്കുക.
2. പേയ്മെന്റ് ആപ്പിൽ പരാതി നൽകുക
പേ ആപ്പിലെ 'Transaction History' എടുക്കുക.
തെറ്റായി അയച്ച ട്രാൻസാക്ഷൻ സെലക്ട് ചെയ്യുക.
അവിടെയുള്ള 'Raise a Dispute' അല്ലെങ്കിൽ 'Report a problem' എന്ന ഓപ്ഷൻ വഴി പരാതി നൽകുക.
3. നിങ്ങളുടെ ബാങ്കിനെ സമീപിക്കുക
ബാങ്കിൽ നേരിട്ട് പോവുക: നിങ്ങളുടെ ബാങ്കിന്റെ ഹോം ബ്രാഞ്ചിൽ എത്രയും വേഗം നേരിട്ട് ചെല്ലുക.
പരാതി നൽകുക: 'Wrongful mapping' അല്ലെങ്കിൽ തെറ്റായ നമ്പറിലേക്ക് പണം അയച്ചു പോയതിനെക്കുറിച്ച് മാനേജർക്ക് രേഖാമൂലം പരാതി നൽകുക.
ബാങ്കിന്റെ ഇടപെടൽ: നിങ്ങളുടെ ബാങ്ക് പണം സ്വീകരിച്ച വ്യക്തിയുടെ ബാങ്കുമായി ബന്ധപ്പെടുകയും ആ വ്യക്തിയുടെ അനുവാദത്തോടെ പണം തിരികെ പിടിക്കാനുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യും.
4. NPCI പോർട്ടലിൽ പരാതി നൽകുക
യുപിഐ ഇടപാടുകൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് NPCI ആണ്. ബാങ്കിൽ നിന്ന് കൃത്യമായ മറുപടി ലഭിച്ചില്ലെങ്കിൽ:
എൻപിസിഐ വെബ്സൈറ്റ് സന്ദർശിക്കുക.
'Get in touch' എന്ന സെക്ഷനിൽ 'UPI Dispute Redressal Mechanism' സെലക്ട് ചെയ്യുക.
അവിടെ 'Incorrectly transferred to another account' എന്ന പരാതി നൽകുക.
Get in Touch: ഹോം പേജിലെ 'Get in Touch' ടാബിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്ത് 'UPI Dispute Redressal Mechanism' സെലക്ട് ചെയ്യുക.
Complaint Section: അവിടെ 'Transaction' എന്ന ബോക്സ് തുറക്കുക.
വിവരങ്ങൾ നൽകുക: * Nature of Transaction: Person to Person എന്ന് നൽകുക.
Issue: 'Incorrectly transferred to another account' എന്നത് തിരഞ്ഞെടുക്കുക.
ബാക്കി വിവരങ്ങളായ UTR നമ്പർ, ബാങ്കിന്റെ പേര്, തുക, തീയതി, സ്ക്രീൻഷോട്ട് എന്നിവ കൃത്യമായി നൽകി സബ്മിറ്റ് ചെയ്യുക.
5. പണം തന്നില്ലെങ്കിൽ സ്വീകരിക്കേണ്ട നിയമനടപടികൾ
പണം ലഭിച്ച വ്യക്തി അത് തിരികെ നൽകാൻ വിസമ്മതിച്ചാൽ നിങ്ങൾക്ക് താഴെ പറയുന്ന വഴികൾ തേടാം:
ബാങ്ക് ഓംബുഡ്സ്മാൻ:ബാങ്കിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നും നടപടികൾ വൈകുകയാണെങ്കിൽ ആർബിഐയുടെ (RBI) ബാങ്കിംഗ് ഓംബുഡ്സ്മാന് പരാതി നൽകാം.
സൈബർ ക്രൈം പോർട്ടൽ: പണം ലഭിച്ച വ്യക്തി മനഃപൂർവം അത് തരാതിരിക്കുന്നത് ക്രിമിനൽ കുറ്റമായി കണക്കാക്കാം. സൈബർ ക്രൈം പോർട്ടലിൽ പരാതിപ്പെടാം.
പോലീസ് പരാതി: അടുത്തുള്ള പോലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ പരാതി നൽകി എഫ്.ഐ.ആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാം. ആ നിയമപരമായ രേഖ ബാങ്കിൽ ഹാജരാക്കിയാൽ അവർക്ക് പണം കിട്ടിയ ആളുടെ അക്കൗണ്ട് മരവിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കും.
ശ്രദ്ധിക്കുക: പണം അയച്ച് 24 മുതൽ 48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ നടപടികൾ തുടങ്ങുന്നതാണ് പണം തിരികെ ലഭിക്കാനുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നത്.
ഇനി പരാതി കിട്ടായാൽ ഓരോ സംവിധാനങ്ങളും എന്തൊക്കെ തുടർ നടപടികളാണ് സ്വീകരിക്കുക എന്ന് പരിശോധിക്കാം.
ഗൂഗിൾ പേ പോലുള്ള പേയ്മെന്റ് ആപ്പുവഴി നിങ്ങൾ ഒരു പരാതി നൽകുമ്പോൾ, ഒരു പേയ്മെന്റ് പ്ലാറ്റ്ഫോം എന്ന നിലയിൽ അവർ ചില സാങ്കേതികവും ഏകോപനപരവുമായ നടപടികളാണ് സ്വീകരിക്കുന്നത്. പേയ്മെന്റ് ആപ്പുകൾ നേരിട്ട് നിങ്ങളുടെ പണം തിരികെ എടുത്ത് നൽകില്ലെങ്കിലും, ആ പ്രക്രിയ എളുപ്പമാക്കാൻ ഇനി പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ അവർ ചെയ്യും:
1. ഇടപാട് പരിശോധിക്കൽ
നിങ്ങൾ പരാതി നൽകുന്നതോടെ, ആ പ്രത്യേക ട്രാൻസാക്ഷൻ വിജയകരമാണോ അതോ പരാജയപ്പെട്ടതാണോ എന്ന് ഗൂഗിൾ സിസ്റ്റം പരിശോധിക്കും. പണം നിങ്ങളുടെ അക്കൗണ്ടിൽ നിന്ന് പോവുകയും മറ്റൊരാൾക്ക് ലഭിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ടോ എന്ന് അവർ സ്ഥിരീകരിക്കും.
2. ബാങ്കുകളുമായി ആശയവിനിമയം നടത്തുക
പേയ്മെന്റ് ആപ്പുകൾ ബാങ്കുകൾക്കിടയിലുള്ള ഒരു ഇടനിലക്കാരൻ മാത്രമാണ്. നിങ്ങൾ പരാതി നൽകുമ്പോൾ, അവർ ഈ വിവരം നിങ്ങളുടെ ബാങ്കിനെയും പണം ലഭിച്ച വ്യക്തിയുടെ ബാങ്കിനെയും അറിയിക്കും.
ഇതിനായി ഒരു Unique Transaction Reference (UTR) നമ്പർ അവർ നൽകും. ബാങ്കിൽ പരാതിപ്പെടുമ്പോൾ ഈ നമ്പറാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനം.
3. 'ഡിസ്പ്യൂട്ട്' രേഖപ്പെടുത്തുക
നിങ്ങൾ നൽകുന്ന പരാതി ഒരു 'ഡിസ്പ്യൂട്ട്' ആയി ഗൂഗിൾ രേഖപ്പെടുത്തും. ഇത് പണം ലഭിച്ച വ്യക്തിയുടെ ബാങ്കിന് ഒരു മുന്നറിയിപ്പ് നൽകാൻ സഹായിക്കും. തെറ്റായ ഇടപാടാണെന്ന് ബാങ്കിന് ബോധ്യപ്പെടാൻ ഈ ഡിസ്പ്യൂട്ട് സ്റ്റാറ്റസ് സഹായകരമാകും.
4. എൻ.പി.സി.ഐ ലേക്ക് വിവരം കൈമാറുക
യുപിഐ ഇടപാടുകൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് NPCI ആണ്. പേയ്മെന്റ് ആപുകൾ വഴി നൽകുന്ന പരാതികൾ പലപ്പോഴും ബാങ്കുകൾ വഴി എൻ.പി.സി.ഐയുടെ ശ്രദ്ധയിൽ പെടുത്താൻ അവർ സഹായിക്കും.
പേയ്മെന്റ് ആപ്പുകൾ ചെയ്യാത്ത കാര്യങ്ങൾ (പരിമിതികൾ)
പേയ്മെന്റ് ആപ്പുകൾക്ക് ഇനി പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ അധികാരമില്ല എന്നത് പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുക:
അക്കൗണ്ടിൽ നിന്ന് പണം നേരിട്ട് പിടിക്കൽ: പണം ലഭിച്ച വ്യക്തിയുടെ സമ്മതമില്ലാതെ അവരുടെ അക്കൗണ്ടിൽ നിന്ന് പണം തിരികെ എടുക്കാൻ പേയ്മെന്റ് ആപ്പുകൾക്ക് സാധിക്കില്ല.
അക്കൗണ്ട് മരവിപ്പിക്കൽ: ഒരാളുടെ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ട് മരവിപ്പിക്കാനോ ബ്ലോക്ക് ചെയ്യാനോ ഉള്ള അധികാരം ബാങ്കിനും പോലീസിനും മാത്രമാണുള്ളത്.
വ്യക്തിഗത വിവരങ്ങൾ കൈമാറൽ: പണം ലഭിച്ച ആളുടെ വിലാസമോ മറ്റ് സ്വകാര്യ വിവരങ്ങളോ സുരക്ഷാ കാരണങ്ങളാൽ പേയ്മെന്റ് ആപ്പുകൾ നിങ്ങൾക്ക് നൽകില്ല.
ബാങ്കിൽ പരാതി നൽകിയാൽ, അവർക്ക് ചില പരിമിതികൾ ഉണ്ടെങ്കിലും പണം തിരികെ ലഭിക്കാനുള്ള ഏറ്റവും ശക്തമായ നിയമപരമായ വഴി ബാങ്ക് തന്നെയാണ്. ബാങ്ക് പ്രധാനമായും ഇനി പറയുന്ന നടപടികളാണ് സ്വീകരിക്കുക:
1. ഇടപാട് സ്ഥിരീകരിക്കുക
നിങ്ങൾ നൽകിയ ട്രാൻസാക്ഷൻ ഐഡി അല്ലെങ്കിൽ UTR നമ്പർ ഉപയോഗിച്ച് പണം നിങ്ങളുടെ അക്കൗണ്ടിൽ നിന്ന് പോയെന്നും അത് കൃത്യമായി ഏത് ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിലേക്കാണ് എത്തിയതെന്നും അവർ ആദ്യം പരിശോധിക്കും.
2. ഗുണഭോക്താവിന്റെ ബാങ്കുമായി ബന്ധപ്പെടുക
പണം പോയത് മറ്റൊരു ബാങ്കിലേക്കാണെങ്കിൽ, നിങ്ങളുടെ ബാങ്ക് ആ ബാങ്കിന്റെ ശാഖയുമായി ഔദ്യോഗികമായി ബന്ധപ്പെടും. തെറ്റായ അക്കൗണ്ടിലേക്കാണ് പണം എത്തിയതെന്നും അത് തിരികെ നൽകാൻ നടപടി വേണമെന്നും അവർ ആവശ്യപ്പെടും.
3. പണം ലഭിച്ച വ്യക്തിയെ അറിയിക്കുക
പണം ലഭിച്ച ബാങ്ക് ആ വ്യക്തിയെ ഫോൺ വഴിയോ ഇമെയിൽ വഴിയോ ബന്ധപ്പെടും. ഒരാൾ അബദ്ധത്തിൽ അയച്ച പണം നിങ്ങളുടെ അക്കൗണ്ടിൽ വന്നിട്ടുണ്ടെന്നും അത് തിരികെ നൽകാൻ അനുവാദം വേണമെന്നും അവർ ആവശ്യപ്പെടും.
4. പണം തിരികെ പിടിക്കൽ
ഇവിടെയാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം. പണം ലഭിച്ച വ്യക്തി സമ്മതം മൂളിയാൽ ബാങ്കിന് ആ തുക തിരികെ നിങ്ങളുടെ അക്കൗണ്ടിലേക്ക് മാറ്റാൻ സാധിക്കും. അയാളുടെ അനുവാദമില്ലാതെ ബാങ്കിന് നേരിട്ട് പണം പിടിച്ചെടുക്കാൻ കഴിയില്ല.
പണം ലഭിച്ചയാൾ സഹകരിച്ചില്ലെങ്കിൽ ബാങ്ക് എന്ത് ചെയ്യും?
ആ വ്യക്തി പണം തിരികെ നൽകാൻ തയ്യാറല്ലെങ്കിൽ ബാങ്കിന് ചെയ്യാവുന്ന ചില കാര്യങ്ങളുണ്ട്:
അക്കൗണ്ട് മരവിപ്പിക്കൽ: തുക വലുതാണെങ്കിലും അല്ലെങ്കിൽ നിങ്ങൾ പോലീസ് പരാതി നൽകി അതിന്റെ കോപ്പി ഹാജരാക്കിയാലും, ബാങ്കിന് ആ തുക പിൻവലിക്കാൻ കഴിയാത്ത വിധം ആ വ്യക്തിയുടെ അക്കൗണ്ട് താൽക്കാലികമായി മരവിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കും.
നിയമപരമായ മുന്നറിയിപ്പ്: തെറ്റായി വന്ന പണം തിരികെ നൽകുന്നത് നിയമപരമായ ബാധ്യതയാണെന്ന് ബാങ്ക് ആ വ്യക്തിയെ ബോധ്യപ്പെടുത്തും.
ബാങ്ക് നടപടികൾ വേഗത്തിലാക്കാൻ നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ
സമയപരിധി: പണം അയച്ച് 24 മുതൽ 48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ബാങ്കിൽ പരാതി നൽകാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. സമയം വൈകുംതോറും ആ വ്യക്തി പണം പിൻവലിക്കാനുള്ള സാധ്യത കൂടും.
രേഖാമൂലം പരാതി നൽകുക: വെറുതെ ബാങ്കിൽ പോയി സംസാരിക്കാതെ, കൃത്യമായി ഒരു കത്ത് നൽകി അതിന്റെ കൈപ്പറ്റ് രസീത് (Acknowledgement) വാങ്ങി സൂക്ഷിക്കുക.
പോലീസ് എഫ്.ഐ.ആർ ബാങ്ക് നടപടികൾ ഫലിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ പോലീസ് പരാതിയുടെ കോപ്പി ബാങ്കിൽ എത്തിക്കുക. ഇത് ബാങ്കിന് കൂടുതൽ കർക്കശമായ നടപടികൾ എടുക്കാൻ കരുത്ത് നൽകും.
പണം ലഭിച്ച വ്യക്തി അത് ചെലവാക്കി കഴിഞ്ഞാൽ ബാങ്കിന് അത് തിരികെ തരാൻ കഴിയില്ല എന്ന കാര്യം ഓർക്കുക. അത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ കോടതി വഴിയുള്ള സിവിൽ നടപടികളാണ് ഏക വഴി.
അബദ്ധത്തിൽ പണം മാറി അയച്ചുപോയാൽ NPCI (National Payments Corporation of India) വഹിക്കുന്ന പങ്ക് വളരെ വലുതാണ്. യുപിഐ (UPI) സാങ്കേതികവിദ്യ വികസിപ്പിച്ചതും നിയന്ത്രിക്കുന്നതും എൻ.പി.സി.ഐ ആയതുകൊണ്ട് തന്നെ, ഇത്തരം പരാതികളിൽ അവർ ഒരു 'കേന്ദ്രീകൃത നോഡൽ ഏജൻസി'യായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
NPCI ഇക്കാര്യത്തിൽ ചെയ്യുന്ന പ്രധാന കാര്യങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
1. ഡിസ്പ്യൂട്ട് റിഡ്രസൽ മെക്കാനിസം
ബാങ്കുകൾ വഴി നിങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം ലഭിക്കാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ നേരിട്ട് പരാതിപ്പെടാൻ NPCI ഒരു ഓൺലൈൻ പോർട്ടൽ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്.
നിങ്ങൾ NPCI വെബ്സൈറ്റിൽ പരാതി നൽകുമ്പോൾ, അവർ ആ പരാതി അതാത് ബാങ്കുകളിലേക്ക് (നിങ്ങളുടെ ബാങ്കിലേക്കും പണം സ്വീകരിച്ച ബാങ്കിലേക്കും) ഔദ്യോഗികമായി കൈമാറും.
ഒരു ഗവൺമെന്റ് അംഗീകൃത ഏജൻസി വഴി പരാതി വരുമ്പോൾ ബാങ്കുകൾ അത് വേഗത്തിൽ പരിഗണിക്കാൻ നിർബന്ധിതരാകുന്നു.
2. ഇടപാട് ട്രെയ്സ് ചെയ്യുക
യുപിഐ ശൃംഖലയുടെ പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണം NPCI-ക്ക് ആയതിനാൽ, പണം നിങ്ങളുടെ അക്കൗണ്ടിൽ നിന്ന് ഏത് അക്കൗണ്ടിലേക്കാണ് പോയതെന്ന് കൃത്യമായി കണ്ടെത്താൻ അവർക്ക് സാധിക്കും. ഇതിന്റെ വിവരങ്ങൾ അന്വേഷണ ഏജൻസികൾക്കോ ബാങ്കുകൾക്കോ കൈമാറാൻ അവർ സഹായിക്കുന്നു.
3. ബാങ്കുകൾക്കിടയിലുള്ള ഏകോപനം
പലപ്പോഴും പണം പോകുന്നത് മറ്റൊരു ബാങ്കിലേക്കായിരിക്കും. നിങ്ങളുടെ ബാങ്കിന് മറ്റൊരു ബാങ്കിന്റെ മേൽ നേരിട്ട് അധികാരം ഉണ്ടാകില്ല. ഇത്തരം ഘട്ടങ്ങളിൽ NPCI ഒരു മധ്യസ്ഥനായി നിന്ന് രണ്ട് ബാങ്കുകൾക്കുമിടയിൽ ആശയവിനിമയം ഉറപ്പാക്കുന്നു.
4. സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ നിശ്ചയിക്കുക
തെറ്റായ ഇടപാടുകൾ നടന്നാൽ അത് തിരികെ ലഭിക്കുന്നതിന് ബാങ്കുകൾ പാലിക്കേണ്ട കൃത്യമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ (Guidelines) പുറപ്പെടുവിക്കുന്നത് NPCI ആണ്.
പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുക: NPCI ഒരു സാങ്കേതിക പ്ലാറ്റ്ഫോമാണ്. അവർക്ക് നിങ്ങളുടെ അക്കൗണ്ടിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് പണം എടുക്കാനോ മറ്റൊരാളുടെ അക്കൗണ്ട് മരവിപ്പിക്കാനോ കഴിയില്ല. അവർ പരാതി ബാങ്കുകളിലേക്ക് എത്തിക്കുകയും അതിന്റെ പുരോഗതി നിരീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ബാങ്കുകൾ തന്നെയാണ് പണം തിരികെ നൽകാനുള്ള നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കേണ്ടത്.
ബാങ്കിനും ഗൂഗിൾ പേയ്ക്കും പരാതി നൽകിയിട്ടും നിശ്ചിത സമയത്തിനുള്ളിൽ (സാധാരണയായി 30 ദിവസം) പരിഹാരം ലഭിച്ചില്ലെങ്കിൽ നിങ്ങൾക്ക് സമീപിക്കാവുന്ന ഏറ്റവും ഉയർന്ന അതോറിറ്റിയാണ് ബാങ്കിംഗ് ഓംബുഡ്സ്മാൻ. റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ നിയമിച്ച നിഷ്പക്ഷനായ ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥനാണിത്.
പണം തെറ്റായ അക്കൗണ്ടിലേക്ക് പോയതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരാതിയിൽ ഓംബുഡ്സ്മാന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളും അധികാരങ്ങളും ഇനി പറയുന്നവയാണ്:
1. പരാതി അന്വേഷിക്കൽ
നിങ്ങൾ നൽകിയ പരാതിയിൽ ബാങ്കിന്റെ ഭാഗത്ത് നിന്ന് വീഴ്ചയുണ്ടായോ എന്ന് ഓംബുഡ്സ്മാൻ പരിശോധിക്കും. ഉദാഹരണത്തിന്, നിങ്ങൾ പരാതി നൽകിയിട്ടും ബാങ്ക് പണം ലഭിച്ച ബാങ്കിനെ വിവരം അറിയിക്കാൻ വൈകിയോ അല്ലെങ്കിൽ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിൽ അനാസ്ഥ കാട്ടിയോ എന്ന് അവർ നിരീക്ഷിക്കും.
2. അനുരഞ്ജന ചർച്ചകൾ
ബാങ്കും പരാതിക്കാരനും തമ്മിൽ ഒരു ഒത്തുതീർപ്പിലെത്താൻ ഓംബുഡ്സ്മാൻ ശ്രമിക്കും. പണം തിരികെ ലഭിക്കുന്നതിനായി ബാങ്ക് സ്വീകരിച്ച നടപടികൾ മതിയായതാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കുകയും ആവശ്യമായ നിർദ്ദേശങ്ങൾ ബാങ്കിന് നൽകുകയും ചെയ്യും.
3. അവാർഡ് പ്രഖ്യാപിക്കൽ
ഒരു ഒത്തുതീർപ്പിൽ എത്താൻ സാധിച്ചില്ലെങ്കിൽ, ലഭ്യമായ തെളിവുകൾ വെച്ച് ഓംബുഡ്സ്മാൻ ഒരു വിധി പ്രസ്താവിക്കും. ഇതിനെയാണ് 'അവാർഡ്' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ബാങ്കിന്റെ ഭാഗത്ത് വീഴ്ചയുണ്ടെന്ന് കണ്ടാൽ ഉപഭോക്താവിന് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാൻ ഉത്തരവിടാൻ ഇവർക്ക് അധികാരമുണ്ട്.
ബാങ്കിംഗ് ഓംബുഡ്സ്മാന്റെ പ്രധാന അധികാരങ്ങൾ
1.ഉത്തരവിടാനുള്ള അധികാരം: ബാങ്കിന്റെ സേവനത്തിൽ കുറവുണ്ടായെന്ന് ബോധ്യപ്പെട്ടാൽ പണം തിരികെ നൽകാനോ അല്ലെങ്കിൽ ബാങ്കിന് പിഴ ചുമത്താനോ ഉത്തരവിടാം.
നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുക: ബാങ്കിന്റെ അനാസ്ഥ കാരണം നിങ്ങൾക്ക് മാനസിക വിഷമമോ സാമ്പത്തിക നഷ്ടമോ ഉണ്ടായെന്ന് കണ്ടാൽ 20 ലക്ഷം രൂപ വരെ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാൻ വിധിക്കാൻ ഓംബുഡ്സ്മാന് അധികാരമുണ്ട്.
2.ബാങ്കുകളെ നിയന്ത്രിക്കുക: ബാങ്കിനോട് രേഖകൾ ഹാജരാക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടാനും ബാങ്ക് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ വിളിപ്പിക്കാനും ഇവർക്ക് അധികാരമുണ്ട്.
3.സൗജന്യ സേവനം: ഓംബുഡ്സ്മാന് പരാതി നൽകാൻ നിങ്ങൾ പണമൊന്നും നൽകേണ്ടതില്ല.
ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ:
നേരിട്ട് പോകാൻ കഴിയില്ല: ബാങ്കിന് പരാതി നൽകി ഒരു മാസമായിട്ടും മറുപടി ലഭിക്കാതിരിക്കുകയോ, ബാങ്കിന്റെ മറുപടിയിൽ നിങ്ങൾക്ക് തൃപ്തിയില്ലാതിരിക്കുകയോ ചെയ്താൽ മാത്രമേ ഓംബുഡ്സ്മാനെ സമീപിക്കാൻ കഴിയൂ.
പണം ലഭിച്ച ആൾക്കെതിരെയുള്ള നടപടി: പണം ലഭിച്ച വ്യക്തി പണം തരില്ല എന്ന് വാശിപിടിച്ചാൽ അവർക്കെതിരെ നടപടിയെടുക്കാൻ ഓംബുഡ്സ്മാന് കഴിയില്ല. ഓംബുഡ്സ്മാൻ ബാങ്കിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെയാണ് നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. ആ വ്യക്തിക്കെതിരെ നടപടിയെടുക്കാൻ പോലീസിനെ അല്ലെങ്കിൽ കോടതിയെ തന്നെ സമീപിക്കണം.
(ഈ വിഷയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും നിർദേശങ്ങളും സംശയങ്ങളും അറിയിക്കാം. ഫോൺ-9447667716. e-mail- jayakumarkk8@gmail.com)
കൂടുതൽ ഫീച്ചറുകൾ വായിക്കാൻ ഗൃഹലക്ഷ്മി വാട്സാപ്പ് ഗ്രൂപ്പിൽ അംഗമാകൂ:https://mbi.page.link/grihalakshmi
Content Highlights: Immediate contact with the recipient is the first step., Raise a dispute through the payment app and your bank., Use the NPCI portal for formal grievance redressal., Legal recourse via Cyber Crime portal if the recipient refuses to refund., Act within 24-48 hours for the highest recovery success rate.
Published: 20 Apr 2026, 03:43 pm IST
ABOUT THE AUTHOR
Get Latest Mathrubhumi Updates in English
Disclaimer: Kindly avoid objectionable, derogatory, unlawful and lewd comments, while responding to reports. Such comments are punishable under cyber laws. Please keep away from personal attacks. The opinions expressed here are the personal opinions of readers and not that of Mathrubhumi.


Most Commented