പഞ്ചനക്ഷത്രഹോട്ടലുകളും ചേരികളും; ആനന്ദനഗരമായ കൊൽക്കത്തയിലെ കാഴ്ചകൾ

സങ്കല്പാതീതമായ ആതിഥ്യശേഷിയുള്ള നഗരമായാണ് ലാപിയര്‍ കൊല്‍ക്കത്തയെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ഹോമിയോ മരുന്ന് കഴിക്കുന്നതുപോലെ, മെല്ലമെല്ലെ അറിയേണ്ട നഗരമാണിതെന്ന കാര്യം അനുഭവത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ സ്റ്റെഫാന്‍ കൊവാള്‍സ്‌കിക്കറിയാമായിരുന്നു. ''അതാണതിന്റെ രീതി. സുദീര്‍ഘവും വിഷമകരവുമായ ഒരു സപര്യയാണത്.''
ശാന്തമായ ബംഗാള്‍ഗ്രാമത്തില്‍നിന്ന് ഹൗറാ സ്റ്റേഷനില്‍ വന്നിറങ്ങിയ ഹസാരിപാലിനുമുന്നില്‍ നുരഞ്ഞ കൊല്‍ക്കത്താ നഗരദൃശ്യം ഇങ്ങനെയായിരുന്നു:

''പ്രഭാതത്തിലെ നീണ്ട നടത്തം. ആടിയുലഞ്ഞുനീങ്ങിയ ബസ്സിലേയും രാത്രിയില്‍ തിങ്ങിഞെരുങ്ങിയ മൂന്നാംക്ലാസ് ട്രെയിന്‍ കമ്പാര്‍ട്ട്‌മെന്റിലേയും യാത്ര. ഇതെല്ലാം കഴിഞ്ഞ് ഹസാരിപാലും കുടുംബവും കൊല്‍ക്കത്തയിലെ രണ്ട് റെയില്‍വേ ടെര്‍മിനസുകളിലൊന്നായ ഹൗറാ സ്റ്റേഷനിലെത്തിച്ചേര്‍ന്നു. നിമിഷനേരത്തേക്ക് നിശ്ചലമാകുംവിധം സ്തബ്ധരായിപ്പോയ വിസ്മയക്കാഴ്ചയായിരുന്നു അവരെ നേരിട്ടത്. പൊടുന്നനെ നാനാദിശകളിലേക്ക് വരുകയും പോകുകയും ചെയ്യുന്ന ജനക്കൂട്ടം അവരെ വിഴുങ്ങി. പൊതിക്കെട്ടുകളുടെയും പെട്ടികളുടെയും കുന്നുകള്‍ വഹിക്കുന്ന കൂലികള്‍; സങ്കല്പിക്കാവുന്ന എല്ലാ വ്യാപാരവസ്തുക്കളും വില്‍ക്കുന്ന വാണിഭക്കാര്‍, ഓറഞ്ച്, ചെരിപ്പ്, ചീര്‍പ്പ്, കത്രിക, കെട്ടുചങ്ങല, ഗ്ലാസ്, സഞ്ചികള്‍ എന്നിവയുടെ കൂനകള്‍; ഇവയ്ക്കുപുറമേ, എല്ലാതരം ഭക്ഷ്യപേയങ്ങളും. ഇത്രയും വിപുലമായ വിഭവസമൃദ്ധി അവര്‍ മുന്‍പൊരിക്കലും കണ്ടിട്ടുണ്ടായിരുന്നില്ല. യാത്രികരുടെ മധ്യത്തിലൂടെ പാഞ്ഞുനടക്കുന്ന സന്ന്യാസിമാര്‍. ഇരുപതുപൈസ കൊടുത്താല്‍ അവര്‍ തലയില്‍ കൈവെച്ചനുഗ്രഹിക്കുകയോ ഏതാനും തുള്ളി ഗംഗാതീര്‍ഥം വായിലിറ്റിക്കുകയോ ചെയ്യും. ഷൂ പോളിഷുകാര്‍, ചെവി വൃത്തിയാക്കുന്നവര്‍, ചെരിപ്പുകുത്തികള്‍, ആധാരമെഴുത്തുകാര്‍, ജോത്സ്യന്മാര്‍ എന്നിവരെല്ലാം അവരുടെ സേവനം വാഗ്ദാനംചെയ്തുകൊണ്ട് അവിടെയിരിപ്പുണ്ടായിരുന്നു. അമ്പരന്ന് നാവിറങ്ങിപ്പോയപോലെ, ഹസാരിയും കുടുംബവും സ്വയം നഷ്ടപ്പെട്ടുനിന്നു. അവര്‍ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള നിരവധി യാത്രക്കാരും അവരെപ്പോലെത്തന്നെ ആശയക്കുഴപ്പത്തില്‍പ്പെട്ടിരിക്കുകയാണെന്ന തോന്നലുളവാക്കി...''

....റെയില്‍വേ സ്റ്റേഷനില്‍നിന്ന് ഉദ്ഭവിക്കുന്ന യാത്രക്കാരുടെ പ്രളയത്തിലേക്ക് നിശ്ചയദാര്‍ഢ്യത്തോടെ അയാളും കുടുംബവും കൂപ്പുകുത്തി. പുതുതായി വന്ന ഈ കര്‍ഷകന് മുന്നിലെ ദൃശ്യം പെട്ടെന്ന് ഒരു തിരയിളക്കമുണ്ടായി. വഴിവാണിഭക്കാരുടെ ഒരു സമൂഹം ഹസാരിയെ പൊതിഞ്ഞു. ബോള്‍പേന, മധുരപലഹാരങ്ങള്‍, ഭാഗ്യക്കുറി, മറ്റനേകം സാധനങ്ങള്‍ എന്നിവ നീട്ടിക്കൊണ്ട് അവര്‍ അയാളുടെ നേരെ ചെന്നു. യാചകര്‍ അയാളെ അക്രമിച്ചു. കുഷ്ഠരോഗികള്‍ അയാളുടെ ഷര്‍ട്ടില്‍ പിടിച്ചുതൂങ്ങി. സ്റ്റേഷന് വെളിയിലാണെങ്കില്‍ ലോറികള്‍, ബസ്സുകള്‍, ടാക്‌സികള്‍, കൈവണ്ടികള്‍, സ്‌കൂട്ടറുകള്‍, സൈക്കിള്‍റിക്ഷകള്‍, കുതിരവണ്ടികള്‍, മോട്ടോര്‍ ബൈക്കുകള്‍, സൈക്കിളുകള്‍ എന്നിവയുടെ ചുഴലിക്കാറ്റ് ഭ്രാന്തമായി ഒന്നടങ്കം ചുറ്റിത്തിരിഞ്ഞു. നടക്കാവുന്ന വേഗത്തില്‍ അവ ഭീകരവും ക്രമരഹിതവുമായി അലങ്കോലപ്പെട്ട ശബ്ദബാഹുല്യത്തിനിടയില്‍ മുന്‍പോട്ട് ഇഴഞ്ഞുനിങ്ങി. മുച്ചക്രവാഹനങ്ങളുടെ ഓരിയിടല്‍, ഹോണ്‍ശബ്ദങ്ങള്‍, എന്‍ജിനുകളുടെ ഇരമ്പം, ബസിന്റെ ഹോണ്‍മുഴക്കം, കൈവണ്ടികളുടെ മണിനാദം, ഉച്ചഭാഷിണികളുടെ ആരവം-ആരാണ് കൂടുതല്‍ ശബ്ദമുണ്ടാക്കുന്നത് എന്നറിയാനുള്ള മത്സരംമാതിരിയായിരുന്നു അത്. ''വര്‍ഷകാലത്തെ ആദ്യ മഴയെ വിളിച്ചറിയിക്കുന്ന ഇടിനാദത്തെക്കാളും രൂക്ഷമായിരുന്നു അത്''ഹസാരി പറയും: ''എനിക്ക് തല പൊട്ടിത്തെറിക്കുമെന്ന് തോന്നിപ്പോയി....''

കൊല്‍ക്കത്ത, ഹൗറ എന്നീ ഇരട്ട നഗരങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്ന ഏക കണ്ണി പാലമായിരുന്നു. ഗംഗയുടെ കൈവഴിയായ ഹുഗ്ലി നദിക്ക് കുറുകെ അത് നീണ്ടുനിവര്‍ന്ന് കിടന്നു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ജനനിബിഡമായ പാലം ഇതാണ് എന്നകാര്യം നിസ്തര്‍ക്കമാണ്. ദശലക്ഷത്തില്‍പ്പരം മനുഷ്യരും പതിനായിരക്കണക്കിന് വാഹനങ്ങളും എന്നും വിഭ്രമാത്മകമായ വിക്ഷുഭ്ധതയോടെ ആ പാലത്തിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചു. നിലത്ത് നിരത്തിവെച്ചിരിക്കുന്ന സാധനങ്ങളുടെ പിറകിലിരുന്ന ചിലയ്ക്കുന്ന വ്യാപാരികളുടെ ഇടമുറിയാത്ത രണ്ട് നിരകള്‍ക്കിടയില്‍, വിവിധ ദിശകളിലേക്ക് പോകാന്‍ തള്ളിനീക്കി വഴിയുണ്ടാക്കിയ ആളുകളുടെ പ്രവാഹത്തില്‍ ഹസാരി വിലയംപ്രാപിച്ചു. സഞ്ചാരപാതയുടെ ആറ് വരികളിലായി നൂറുകണക്കിന് വാഹനങ്ങള്‍ കണ്ണെത്താവുന്നിടത്തോളം ദൂരത്തില്‍ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഒരു ഇടുക്കുവഴിയില്‍ നിറഞ്ഞുതിങ്ങി.

കാറുകളെ മറികടന്നുപോവാനുള്ള യത്‌നത്തില്‍ ലോറികള്‍ അലറിവിളിച്ചു. ചുവന്ന നിറമുള്ള ഇരുനില ബസ്സുകള്‍ അവയുടെ വശങ്ങളില്‍ തൂങ്ങിനില്‍ക്കുന്ന യാത്രക്കാരെക്കൊണ്ട് നിറഞ്ഞുകവിഞ്ഞു. ചില ബസ്സുകളാവട്ടെ അതേപടി ഏതുനിമിഷവും മറിഞ്ഞുവീഴാമെന്ന തോന്നലുളവാക്കിക്കൊണ്ട് ചരിഞ്ഞാണ് നീങ്ങിയത്. അടുക്കിവെച്ച പെട്ടികളുടെയും പൈപ്പുകളുടെയും യന്ത്രങ്ങളുടെയും കൂനയ്ക്ക് കീഴെ ഇഴഞ്ഞുനീങ്ങുന്ന കൈവണ്ടികളുമുണ്ടായിരുന്നു. ആ വണ്ടികള്‍ വലിക്കുന്ന പാവം മനുഷ്യരുടെ പേശികള്‍ ഇപ്പോള്‍ പൊട്ടിത്തെറിക്കുമെന്ന വിധത്തിലായിരുന്നു. ചുമട്ടുതൊഴിലാളികള്‍ സ്വന്തം തലയിലേറ്റിയ കുട്ടകളുടെ കെട്ടുകളുമായി വലിഞ്ഞുമുറുകിയ മുഖങ്ങളോടെ വേച്ചുവേച്ചുനടന്നു. മറ്റുള്ളവര്‍ വീപ്പകള്‍ ഒരു നീണ്ട വടിയുടെ രണ്ടറ്റത്തുമുറപ്പിച്ച് തോളില്‍ പേറിക്കൊണ്ട് നടന്നു.

വാഹനങ്ങളുടെ ഈ രാവണന്‍കോട്ടയിലൂടെ എരുമകളുടെയും പശുക്കളുടെയും ആടുകളുടെ കൂട്ടത്തെയും തെളിച്ച് വഴിയുണ്ടാക്കിക്കൊണ്ടുപോകുന്നവര്‍. പരിഭ്രാന്തരായ മൃഗങ്ങള്‍ മിക്കപ്പോഴും എല്ലാ ദിശകളിലും പാഞ്ഞുനടന്നു. ''ഈ പാവം മൃഗങ്ങളെങ്ങനെയാണ് ഇത്രയ്ക്ക് ക്ലേശിക്കുന്നത്''തന്റെ ഗ്രാമത്തിന്റെ പ്രശാന്ത സൗന്ദര്യത്തെ ഗൃഹാതുരമായി അനുസ്മരിച്ചുകൊണ്ട് ഹസാരി പറഞ്ഞു... മുപ്പത്തിയൊമ്പത് വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്ക് മുന്‍പ് ലാപിയര്‍ എഴുതിവെച്ച ഈ ദൃശ്യങ്ങളെല്ലാം ഇപ്പോഴും കൊല്‍ക്കത്തയില്‍ മാറ്റമൊട്ടുമില്ലാതെ തുടരുന്നു. കാലം കൊല്‍ക്കത്തയ്ക്ക് മുന്നില്‍ തോല്‍ക്കുന്നു. 
        (തുടരും)
(ഈ ലേഖനത്തില്‍ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ഉദ്ധരണികള്‍ എന്‍. ശ്രീകുമാര്‍ ചെയ്ത പരിഭാഷയില്‍ നിന്നാണ്)