ദേശസ്‌നേഹം അലയടിക്കുന്ന നിമിഷങ്ങള്‍; വാഗാ അതിര്‍ത്തിയിലെ ബീറ്റിങ് ദി റിട്രീറ്റ്

അമൃത്സറിനും ലാഹോറിനും ഇടയില്‍ ഗ്രാന്റ് ട്രങ്ക് റോഡിലാണ് വാഗ-അട്ടാരി ബോര്‍ഡര്‍. വിംഗ്കമാന്‍ഡര്‍ അഭിനന്ദന്‍ വര്‍ദ്ധമാന്‍ നെഞ്ചുവിരിച്ച് ഈ വഴിയിലൂടെ ഇന്ത്യയിലേക്ക് നടന്നുവരുന്ന കാഴ്ച മനസ്സില്‍ ഇന്നും മായാതെ നില്‍ക്കുന്നു. ഇന്ത്യന്‍ ദേശീയതയുടെ നേര്‍കാഴ്ചയും ഓരോ ഇന്ത്യക്കാരന്റെയും അഭിമാനവുമാണ് വാഗാ ബോര്‍ഡറിലെ ബീറ്റിംങ് ദി റിട്രീറ്റ്. ഏഷ്യയിലെ 'ബര്‍ലിന്‍ മതില്‍' എന്നു വിളിക്കുന്ന വാഗ അതിര്‍ത്തിയില്‍ എല്ലാ ദിവസവും വൈകീട്ട് പതാക താഴ്ത്തല്‍ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ അതിര്‍ത്തിരക്ഷാ സേനയും പാക് റേഞ്ചേഴ്‌സുമാണ് ചടങ്ങില്‍ പങ്കെടുക്കാറുള്ളത്. അതിര്‍ത്തിയില്‍ എവിടെയെങ്കിലും വെടിപൊട്ടുകയോ ഇന്ത്യ-പാക് ബന്ധത്തില്‍ ഉലച്ചില്‍ ഉണ്ടാവുകയോ ചെയ്യുമ്പോള്‍ ചടങ്ങുകള്‍ നിര്‍ത്തിവയ്ക്കാറുമുണ്ട്. രാജ്യത്തിന്റെ നാനാഭാഗത്തുനിന്നും ആയിരക്കണക്കിനാളുകളാണ് ഈ അത്യുജ്ജ്വലവും ആവേശഭരിതവുമായ സൈനികപരേഡ് കാണുന്നതിനായി ഇവിടേക്ക് എത്തിച്ചേരാറുള്ളത്. ഒറ്റനോട്ടത്തില്‍ ഈ സൈനികപരേഡ് അക്രമണ സ്വഭാവം പുലര്‍ത്തുന്നതായി കാണികള്‍ക്ക് തോന്നുമെങ്കിലും യഥാര്‍ത്ഥ കാഴ്ചക്കാര്‍ക്ക് ഇത് രാജ്യസ്‌നേഹത്തിന്റെ നേര്‍ക്കാഴ്ചകളാണ്. ദൈനംദിന കാര്യങ്ങള്‍ക്കായി ചിലപ്പോള്‍ ഇരുരാജ്യത്തിന്റെയും സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥര്‍ എതിര്‍ രാജ്യത്തിന്റെ ഓഫീസുകളില്‍ വരാറുണ്ടെത്രെ!

ഉച്ചക്ക് രണ്ടരയോടെയാണ് അമൃത്സറില്‍നിന്നു ഞങ്ങള്‍ വാഗാ അതിര്‍ത്തിയില്‍ എത്തിയത്. ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമം. 47-ലെ ഇന്ത്യാ വിഭജനകാലത്ത് വാഗയും വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. ഇന്ന്, കിഴക്കന്‍ വാഗ ഇന്ത്യയിലും പടിഞ്ഞാറന്‍ വാഗ പാകിസ്താനിലുമാണ്. വിവാദമായ റാഡിക്ലിഫ് രേഖ ഇതിലെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. ബസ്സില്‍ നിന്നിറങ്ങുമ്പോള്‍ ത്രിവര്‍ണ്ണപതാക ശരീരത്തില്‍ വരച്ചു നല്‍കുന്നവര്‍ ഞങ്ങളെ വളഞ്ഞു. 'പടം വരയ്‌ക്കേണ്ടെന്ന് ഞാനവരോട് പറഞ്ഞു. പൊടുന്നനെ അതിലൊരാള്‍ പറഞ്ഞു 'ബഹന്‍ജീ അവിടെ എന്താണ് നടക്കുന്നതെന്നറിയാമോ മത്സരമാണ്...യഥാര്‍ത്ഥ യുദ്ധം'. അതുകേട്ടപ്പോള്‍ എന്റെ കൈകള്‍ അറിയാതെ നീണ്ടു. ഒരാള്‍ മൂന്നു കളറെടുത്ത് ഓരോ വര. രണ്ടു കൈപ്പത്തിയുടെയും മുകളില്‍ സാമാന്യം തരക്കേടില്ലാത്ത ഓരോ പതാകകള്‍ രൂപം കൊണ്ടു. പിന്നീട് കാണികള്‍ക്കിടയിലേക്ക് അലിഞ്ഞുചേര്‍ന്നപ്പോള്‍ കൈകളില്‍ മാത്രമല്ല മുഖത്തും പതാക വരയ്‌ക്കേണ്ടതായിരുന്നുവെന്ന് തോന്നിപ്പോയി.

Content Highlights: Witness the Wagah Border ceremony`s grandeur and patriotic fervor. Experience the daily flag lowering ritual between India and Pakistan.