ചന്ദനത്തിനൊപ്പം ഫിൽട്ടർകോഫിയുടെ കൊതിയൂറും മണം; അനന്തപുരിയിലെ രുചിക്കോട്ടയിലൂടെ...

അനന്തപദ്മനാഭ സ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വിദൂര ദൃശ്യം 
ഫോട്ടോ- വിവേക് ആർ നായർ
അനന്തപദ്മനാഭ സ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വിദൂര ദൃശ്യം ഫോട്ടോ- വിവേക് ആർ നായർ

കിഴക്കേക്കോട്ടയ്ക്കു മുകളിലുദിച്ച സൂര്യനാളത്തില്‍ സ്വര്‍ണത്താഴികക്കുടങ്ങള്‍ മിന്നിത്തിളങ്ങി. പദ്മനാഭകീര്‍ത്തനങ്ങളുടെ അകമ്പടിയോടെ കോട്ടയ്ക്കുള്ളിലെ അഗ്രഹാരത്തെരുവുകളും ഉണര്‍ന്നു. പദ്മനാഭനെ തൊഴുതാണ് ഈ ക്ഷേത്രപരിസരം ഉറങ്ങുന്നതും ഉണരുന്നതും. ഭക്തരെ ചുറ്റിപ്പറ്റി പരക്കുന്ന ചന്ദനഗന്ധത്തിനൊപ്പം രുചിപ്രേമികള്‍ക്ക് ആസ്വദിക്കാന്‍ പാകത്തില്‍ ഇഡലിയുടെയും ഫില്‍റ്റര്‍ കോഫിയുടെയും മണമുണ്ട് എങ്ങും. വെറുതേയല്ല തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ രുചിക്കോട്ടയെന്ന് ഈ തെരുവ് വിളിക്കപ്പെടുന്നതും.

കിഴക്കേക്കോട്ടയ്ക്കുമുന്നില്‍ ഇരുചക്രവാഹനത്തില്‍ വലിയ തൂക്കുപാത്രവുമായി നില്‍ക്കുന്ന ത്യാഗരാജണ്ണനെപ്പോലെ നിരവധിയാളുകള്‍ ഈ ദേശത്തിന്റെ രുചിവാഹകരാണ്. ''പദ്മനാഭന്റെ മുന്നില്‍ കച്ചവടം ചെയ്യുമ്പോള്‍ അത്യാവശ്യം വരുമാനം ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. കുറെനേരം ക്യൂവില്‍ നിന്ന് തളര്‍ന്നുവരുമ്പോള്‍ ഭക്തര്‍ക്ക് ചൂടോടെ ചായയോ കോഫിയോ ബൂസ്റ്റോ കുടിക്കാം. ഞാനും ഭാര്യയും അതിരാവിലേ എഴുന്നേറ്റ് ഉണ്ടാക്കി, ചൂടോടെതന്നെ കൊണ്ടുവരും''- കടുപ്പത്തിലൊരു ചായനീട്ടി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. 
പത്മതീര്‍ഥക്കുളത്തിനരികെയുമുണ്ട് ചില രുചിയൂട്ടുകാര്‍. പാതയോരത്ത് മീനൂട്ടിനുള്ള മലര്‍ വില്‍ക്കുന്നവരെല്ലാം മത്സ്യങ്ങള്‍ക്കുള്ള രുചിയൊരുക്കുന്നവരാണ്, മണക്കാട്ടുള്ള ശാന്തകുമാരിയെപ്പോലെ. അവര്‍ ഒരു പാത്രം നിറയെ മലരെടുത്ത് അതില്‍ അല്പം വെള്ളം കുടഞ്ഞ് കൈകൊണ്ട് കുഴച്ചുതന്നു. ഒരു പാത്രം മലരിന് 20 രൂപയാണ്.

ചെറിയ ഗണപതിക്ഷേത്രവും ഹനുമാനും ഗണപതിയും നവഗ്രഹങ്ങളും കുടികൊള്ളുന്ന കോവിലും പിന്നിട്ട് വടക്കേ കോട്ടയില്‍നിന്ന് പടിഞ്ഞാറേ കോട്ടയിലേക്കുള്ള പ്രഭാതനടത്തം മനസ്സിന് കുളിര്‍മ പകരും. പാതയ്ക്കിരുവശവും അഗ്രഹാരങ്ങളുള്ള തെരുവാണിത്. തിരുവനന്തപുരത്തെ തമിഴ് ബ്രാഹ്മണര്‍ താമസിച്ചിരുന്ന അഗ്രഹാരങ്ങള്‍. അരിപ്പൊടിക്കോലമിട്ട മുറ്റവും വെള്ളയും ചുവപ്പും ചായം പൂശിയ വീടുകളും. കട്ടയും തടിയും കൊണ്ട് നിര്‍മിച്ച വീടുകള്‍ക്ക് പൊതുവായ ഭിത്തിയായിരുന്നു. തൂണുകളും മേച്ചിലുകളുമുള്ള ഈ അഗ്രഹാരങ്ങളുടെ തറ, തടിപാകിയതാണ്. തിരുവിതാംകൂര്‍ രാജവംശത്തിന് അടിത്തറയിട്ട അനിഴം തിരുനാള്‍ മാര്‍ത്താണ്ഡവര്‍മയുടെ മന്ത്രി രാമയ്യന്‍ ദളവയാണ് തമിഴകത്തുനിന്നുള്ള ബ്രാഹ്മണരെ അനന്തപുരിയിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചുവരുത്തിയത്. തമിഴകത്തുനിന്നെത്തിയ പരദേശിബ്രാഹ്മണര്‍ക്കുവേണ്ടിയായിരുന്നു അന്ന് അഗ്രഹാരങ്ങള്‍ നിര്‍മിച്ചത്. ബ്രാഹ്മണരെ സത്കരിക്കുന്ന പതിവ് കേരളത്തിലെ രാജാക്കന്മാര്‍ക്കുണ്ടായിരുന്നു. മഹാക്ഷേത്രങ്ങളോടനുബന്ധിച്ച് ഊട്ടുപുരകള്‍ നിര്‍മിച്ചിരുന്നതുകൊണ്ട് ഇവിടെ വന്നുചേരുന്ന ബ്രാഹ്മണര്‍ക്ക് സൗജന്യഭക്ഷണത്തിനും വിശ്രമത്തിനും വിഷമമുണ്ടായിരുന്നില്ലത്രേ. 

വിശേഷാവസരങ്ങളില്‍ ദൈവങ്ങള്‍ക്ക് സമര്‍പ്പിച്ച നിവേദ്യമായിരുന്നു അക്കാലത്ത് അവിടുണ്ടായിരുന്ന ബ്രാഹ്മണരുടെ ഭക്ഷണം. പച്ചരിയും കുരുമുളകും ഉപ്പും മഞ്ഞള്‍പ്പൊടിയും മാത്രം ചേര്‍ത്തുണ്ടാക്കുന്ന വെണ്‍പൊങ്കല്‍, ദേവന് സമര്‍പ്പിക്കും. അതുതന്നെ പ്രാതലിനും കഴിക്കും. മധുരമൂറുന്ന സവിശേഷമായ വിഭവങ്ങളാണ് അവര്‍ തിരുവനന്തപുരത്തുകാര്‍ക്കായി കരുതിവെച്ചത്. പതിയെപ്പതിയെ ആ രുചിക്കൂട്ടുകള്‍ അവിടമാകെ പടര്‍ന്നു. വെണ്‍പൊങ്കല്‍, ശര്‍ക്കരപ്പൊങ്കല്‍, അടദോശ, ചെമ്പാവരി കൊഴുക്കട്ട...
അഗ്രഹാരങ്ങളിലെ അടുക്കളകളില്‍ പ്രാതലിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങള്‍ തുടങ്ങുന്നതേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. തെരുവിലെ ചെറിയ കോവിലുകളില്‍ തൊഴുതുമടങ്ങിയവരൊക്കെ ബാലാജി ഹോട്ടലിലേക്ക് കയറുന്നുണ്ട്. ഈ ദേശത്തിന്റെ പ്രഭാത അടുക്കളയാണ് ഇത്. നാലോ അഞ്ചോ മേശകള്‍ മാത്രമിട്ടിരിക്കുന്ന ആ ചെറിയ ഹോട്ടല്‍ നിമിഷങ്ങള്‍ക്കകം ഹൗസ്ഫുള്ളായി. ''കട തുടങ്ങിയിട്ട് അറുപതുവര്‍ഷത്തിലേറെയായി. രാവിലേയും രാത്രിയുമുള്ള ടിഫിന്‍ മാത്രമാണ് നല്‍കുന്നത്. ഊണില്ല. കാരവടയും ലോങ്‌വീറ്റ് ഹല്‍വയുമാണ് സ്‌പെഷ്യല്‍''-ഹോട്ടലുടമ രാമചന്ദ്രന്‍ മേശപ്പുറത്തെ ട്രേയില്‍ നിരത്തിവെച്ചിരിക്കുന്ന കുഞ്ഞ് ഹല്‍വക്കഷണങ്ങള്‍ പൊതിയഴിച്ച് രുചിച്ചുനോക്കാനായി നീട്ടി. പഞ്ഞിമിഠായിപോലൊരു ഹല്‍വ. സൂചിഗോതമ്പിന്റെ പാലെടുത്ത് അരച്ചുണ്ടാക്കുന്ന ഹല്‍വയായതുകൊണ്ടാണത്രേ ഇത്രയും പതം. കഷണങ്ങളായി പൊതിഞ്ഞാണ് വില്‍ക്കുന്നത്. പ്രാതലിനുമുന്നേ ചൂടോടെ ഒരു ഫില്‍റ്റര്‍ കോഫിയും കാരവടയും കഴിച്ചിറങ്ങിയ പളനിയണ്ണന്‍ അഞ്ചാറ് കാരവട പാര്‍സലും വാങ്ങി സൈക്കിള്‍ ആഞ്ഞുചവിട്ടിക്കൊണ്ട് പോയി.

ഇഡലി, മസാലദോശ, നെയ്‌റോസ്റ്റ്, പൂരി, പൊങ്കല്‍... വിഭവങ്ങള്‍ അടുക്കളയില്‍നിന്ന് ആവിപറത്തിക്കൊണ്ട് തീന്‍മേശകളിലെത്തി. കാരവട കൈയും കണക്കുമില്ലാതെ വിറ്റുപോവുന്നുണ്ട്. അരിമാവും ഉഴുന്നും മുളകുപൊടിയും കറിവേപ്പിലയും വറ്റല്‍മുളകും ചേര്‍ത്തുണ്ടാക്കുന്ന കാരവടയ്ക്കുമുന്നില്‍ ഉഴുന്നുവട എത്രയോ നിസ്സാരന്‍.

കാരാവടയുടെ എരിവുമായി നേരേ കയറിച്ചെന്നത് മല്ലിക രാമയ്യരുടെ അഗ്രഹാരത്തിനകത്താണ്. ഹോംമെയ്ഡ് സ്വീറ്റ്‌സും സ്‌നാക്‌സും വില്‍ക്കുന്ന മല്ലിക ചെറുസംരംഭക കൂടിയാണ്. പഴക്കമുള്ള അകത്തളത്തിന്റെ ഒരുവശം അടുക്കളയാണ്. പൊട്ടിപ്പൊളിഞ്ഞ ഓടുകള്‍ക്കിടയിലൂടെ വെളിച്ചം അരിച്ചിറങ്ങുന്നു. അടുപ്പിനുമുകളിലായി വിണ്ടുകീറിയ ചുമരിനോടുചേര്‍ന്ന് ദൈവങ്ങളുടെ ഫോട്ടോകള്‍. മല്ലികയും പ്രായമായ മറ്റൊരാളും ചേര്‍ന്ന് 'മാലഡു'വും 'മനോഹര'വുമൊക്കെ പായ്ക്ക് ചെയ്യുന്ന തിരക്കിലായിരുന്നു. പഞ്ചസാരയും കടലപ്പൊടിയും ഏലക്കാപ്പൊടിയും ചേര്‍ത്തുണ്ടാക്കുന്നതാണ് മാലഡു. ഒറ്റനോട്ടത്തില്‍ തിരുപ്പതിലഡുപോലെ തോന്നുമെങ്കിലും നല്ല മിനുസമുള്ള, മധുരമുള്ള ലഡുവാണത്. 
''നാഗര്‍കോവിലാണ് എങ്കളുടെ ഊര്. വര്‍ഷങ്ങളായി ഇന്ത ബിസിനസ് നടത്തുന്നു. കല്യാണ ഓര്‍ഡറുകള്‍ കെടയ്ക്കും. പിന്നെ കൊണ്ടാട്ടങ്ങളും മിക്‌സ്ചറുകളുമൊക്കെ ഉണ്ടാക്കി വില്‍ക്കുന്നുണ്ട്'' -മലയാളം അത്ര വശമില്ലാത്ത മല്ലിക പറഞ്ഞു. എന്നിട്ട്, ഒരു ട്രേയെടുത്ത് അവര്‍ അതില്‍ ഗോപുരംപോലെ 'മനോഹരം' അടുക്കിവെച്ചു. അരിമാവ് കുഴച്ച് നീളത്തിലുരുട്ടിയ 'മനോഹരം' ശര്‍ക്കരപ്പാവിലിട്ട് മുക്കിയെടുക്കുന്നതാണ്. 

മുറ്റത്തെ അരിമാവുകോലങ്ങള്‍ക്കുമീതെ കുഞ്ഞനുറുമ്പുകള്‍ കൂട്ടംകൂടി നില്‍ക്കുന്നു. ജോലിക്കുപോകുന്നവര്‍ മുറ്റത്ത് ഒത്തുകൂടി. ആ ഇടവഴിയിലൂടെ നടന്ന് നേരേ തെക്കേനടയിലേക്ക് കയറി. വീണ്ടുമതാ ഫില്‍റ്റര്‍ കോഫിയുടെ കൊതിപ്പിക്കുന്ന മണം. കാപ്പിക്കുരു വറുത്തുപൊടിക്കുന്ന കടകളും ചില അഗ്രഹാരങ്ങളുമുണ്ടിവിടെ. കാപ്പിക്കുരു വറുത്തുപൊടിച്ച് അതില്‍ ചിക്കറി ചേര്‍ക്കും. കാപ്പിക്ക് കടുപ്പം കൂടാനാണ് ഇത്, സ്വാദും കൂടും. രണ്ടുതട്ടുള്ള ഫില്‍റ്ററില്‍ പൊടിയിട്ട് അതിലേക്ക് ചൂടുവെള്ളമൊഴിക്കും. തലേന്ന് രാത്രി വെച്ചാല്‍ രാവിലേയാവുമ്പോഴേക്കും പാത്രം നിറയുമത്രേ. ഇത് കാപ്പിയില്‍ ചേര്‍ക്കുമ്പോഴാണ് മത്തുപിടിപ്പിക്കുന്ന ആ രുചി ലഭിക്കുന്നത്. ഫില്‍റ്റര്‍ കോഫിയും ചെമ്പാവരി കൊഴുക്കട്ടയും നല്ല കോമ്പിനേഷനാണെന്നുപറഞ്ഞത് മുരുകനാണ്. ചെമ്പാവരി അരച്ച് അത് ഉരുളകളാക്കി ആവിയില്‍ വേവിച്ചെടുക്കുകയാണ്. ഇതുപോലെതന്നെയുള്ള മറ്റൊരു ഐറ്റമാണ് ശര്‍ക്കര കൊഴുക്കട്ട.

തിരുവനന്തപുരത്തുകാരുടെ മറ്റൊരു പ്രിയവിഭവമാണ് അടദോശ. നല്ല അടദോശ കിട്ടുന്ന വഴി നീളുന്നത് ഹോട്ടല്‍ ഗൗരീശങ്കറിലേക്കാണ്. തെക്കേനടയില്‍നിന്ന് രണ്ടടി മുന്നോട്ടുവെച്ചാല്‍ ഗൗരീശങ്കറിനകമായി. ''അച്ഛന്‍ നാരായണസ്വാമിയും അമ്മ പൊന്നുപാര്‍വതി അമ്മാളും ചേര്‍ന്നാണ് ഹോട്ടല്‍ ആരംഭിച്ചത്. അവരില്‍നിന്നാണ് ഈ പാചകരഹസ്യങ്ങള്‍ ഞാന്‍ പഠിച്ചെടുത്തത്. പദ്മനാഭനെ തൊഴാന്‍ വരുന്നവരും അല്ലാത്തവരുമൊക്കെ ഇവിടെ വന്ന് കഴിക്കാറുണ്ട്. കൂടുതല്‍ ഡിമാന്‍ഡ് ചെമ്പാവരി കൊഴുക്കട്ടയ്ക്കും അടദോശയ്ക്കുമാണ്. പഴമയെ ആസ്വദിക്കുകയും അതില്‍ ജീവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നൊരാളാണ് ഞാന്‍. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇവിടത്തെ ഒരു വിഭവത്തിനും സ്വാദുകൂട്ടാനോ മാറ്റംവരുത്താനോ ഒന്നും ചേര്‍ക്കാറില്ല''-ഹോട്ടലുടമ രാജന്‍ രണ്ട് അടദോശയും തൊട്ടുകൂട്ടാന്‍ അവിയലും പ്ലേറ്റിലാക്കി മുന്നില്‍ വെച്ചു. 

ഡയറ്റും മറ്റും ശീലിക്കുന്നവര്‍ക്ക് അടദോശയും അവിയലും ബെസ്റ്റാണ്. ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണമെന്നാണ് അടദോശയെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നതുതന്നെ. ചുവന്ന മുളക്, കടലപ്പരിപ്പ്, തുവരപരിപ്പ്, ഡൊപ്പി അരി (വെള്ള അരി), കായം എന്നിവ ചേര്‍ത്ത് അരയ്ക്കുന്നതാണ് കൂട്ട്. അവിയലും ചമ്മന്തിയുമാണ് തൊടുകറികള്‍. റവദോശ, രസവട, ഒക്കാര എന്ന 'പൂര്‍ണം' തുടങ്ങി ഈ കോട്ടയ്ക്കകത്ത് വൈവിധ്യം നിറഞ്ഞ രുചിക്കൂട്ടുകള്‍ ഒളിപ്പിച്ചുവെച്ച കലവറകള്‍ ഏറെയുണ്ട്. ആദ്യ ആര്‍ത്തവസമയത്ത് പെണ്‍കുട്ടിയെ കാണാന്‍ വരുന്നവര്‍ക്ക് കൊടുക്കുന്ന ഭക്ഷണമാണ് ഒക്കാര അഥവ പൂര്‍ണം. തേങ്ങയും ശര്‍ക്കരയും പയറും കൂടിയുള്ള മിക്‌സാണിത്. മറ്റൊന്ന് അരിമാവ് കലക്കി എണ്ണയിലിട്ട് മുക്കിയെടുക്കുന്ന മോദകമാണ്. 
കാലങ്ങളായി ഇവിടെ പലതരം രുചിക്കൂട്ടുകള്‍ പടര്‍ന്നുകിടക്കുന്നുണ്ട്. പഴമയൊഴിഞ്ഞുപോകാത്ത ഈ മണ്ണില്‍ വന്ന് അതൊന്ന് നുകര്‍ന്നാലറിയാം, നമ്മുടെ സംസ്‌കാരത്തിലെവിടെയോ മായാതെകിടക്കുന്ന തനത് രുചിയുടെ അടയാളങ്ങള്‍.

Content Highlights: taste, travel, yathra, padmanabhaswami temple, taste streets