ഈജിപ്തിലെ അവസാനത്തെ ഫറവോയും ടോളമിക് ഭരണാധികാരിയുമായിരുന്ന ക്ലിയോപാട്ര ഏഴാമന്റെ അന്ത്യവിശ്രമ സ്ഥലം നൂറ്റാണ്ടുകളായി ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നിഗൂഢതകളില് ഒന്നാണ്. താന് ജനിക്കുകയും ഭരിക്കുകയും ചെയ്ത അലക്സാണ്ട്രിയയിലെ രാജകൊട്ടാരത്തിനടുത്താണ് അവര് മരിച്ചതെന്നും അടക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടതെന്നുമാണ് പല പുരാവസ്തു ഗവേഷകരും കരുതുന്നത്.
ഈ വിഷയത്തില് ഒരു നിര്ണായക നാഴികക്കല്ലാണ് ഈയടുത്ത് പുരാവസ്തു ഗവേഷകരും സമുദ്ര പര്യവേക്ഷകരും കണ്ടെത്തിയ ടപോസിരിസ് മാഗ്നയ്ക്ക് സമീപമുള്ള ഒരു മുങ്ങിയ തുറമുഖം. ഈജിപ്ഷ്യന് വിനോദസഞ്ചാ പുരാവസ്തു മന്ത്രാലയം വ്യാഴാഴ്ചയാണ് ഈ കണ്ടെത്തല് പ്രഖ്യാപിച്ചത്.
അലക്സാണ്ട്രിയയില് നിന്ന് ഏകദേശം 30 മൈല് പടിഞ്ഞാറ്, ടപോസിരിസ് മാഗ്ന എന്ന പുരാതന ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതാണ് വെള്ളത്തിനടിയിലായ തുറമുഖം. ഒക്ടാവിയനുമായുള്ള പരാജയത്തിന് ശേഷം രാജ്ഞിയും കാമുകന് മാര്ക്ക് ആന്റണിയും ഈ പ്രദേശത്ത് അടക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കാമെന്നാണ് സൂചന.
ഒസിരിസ് ദേവന് സമര്പ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം, ക്ലിയോപാട്രയുമായും മാര്ക്ക് ആന്റണിയുമായും വളരെക്കാലമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പ്രശസ്ത സമുദ്ര പര്യവേക്ഷകനായ ബോബ് ബല്ലാര്ഡിനൊപ്പം പുരാവസ്തു ഗവേഷകയായ കാത്ലീന് മാര്ട്ടിനെസും നടത്തിയ അണ്ടര്വാട്ടര് ഖനനങ്ങള് രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെ ഈ സ്ഥലത്തെക്കുറിച്ച് അന്വേഷിച്ചു.
മെഡിറ്ററേനിയന് കടലിനു താഴെ, ഉയര്ന്ന തൂണുകള്, ആംഫോറകള് (പുരാതന സംഭരണപാത്രങ്ങള്), നങ്കൂരങ്ങള്, മിനുക്കിയ ഒരു തറ എന്നിവയുള്പ്പെടെ നിരവധി ഘടനകള് സംഘം കണ്ടെത്തി. ക്ലിയോപാട്രയുടെ ഭരണകാലം മുതലുള്ള തിരക്കേറിയ ഒരു തുറമുഖ നഗരത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
കൂടാതെ, തുറമുഖത്തെ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു മുങ്ങിയ തുരങ്കവും കണ്ടെത്തി. ഭൂമിക്കടിയില് ഏകദേശം 40 അടി താഴ്ചയില് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ തുരങ്കം ഭാഗികമായി മുങ്ങുകയും കടല്വെള്ളം കയറുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അതിനുള്ളില് നിന്ന് ടോളമിമാരുടെ കാലഘട്ടത്തിലെ സെറാമിക് ഭരണികളും മണ്പാത്രങ്ങളും അവര്ക്ക് ലഭിച്ചു. ഏറ്റവും പുതിയ കടലിലെ കണ്ടെത്തലുമായി ചേര്ത്ത് വായിക്കുമ്പോള്, ക്ലിയോപാട്രയുടെ കാലത്തും അതിനുമുമ്പ് രാജവംശത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലും ഈ തുറമുഖം സജീവമായിരുന്നു എന്ന് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
രാജ്ഞിയുടെ മൃതദേഹം രഹസ്യമായി ഈ സ്ഥലത്തേക്ക് സംസ്കരിക്കുന്നതിനായി കൊണ്ടുപോയി എന്ന സിദ്ധാന്തത്തെയും ഇത് പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. ഇത് ശവകുടീരം കടലിനടിയിലായിരിക്കാമെന്ന സൂചനയാണ്. ക്ലിയോപാട്രയുടെ ശവകുടീരത്തിന്റെ കൃത്യമായ സ്ഥാനം സ്ഥിരീകരിക്കുന്നതിന് കൂടുതല് ഖനനങ്ങളും ഗവേഷണങ്ങളും ആവശ്യമാണ്.
നിലവില്, ഈ കണ്ടെത്തലുകള് ചരിത്രകാരന്മാര്, പുരാവസ്തു ഗവേഷകര്, പൊതുജനങ്ങള് എന്നിവര്ക്കിടയില് ഗണ്യമായ താല്പ്പര്യം ജനിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. പുരാതന ഈജിപ്ഷ്യന് സമുദ്ര അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിലപ്പെട്ട ഉള്ക്കാഴ്ചകള് ഇത് പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു. ടോളമൈക്ക് കാലഘട്ടത്തിലെ വ്യാപാരത്തിലും സാംസ്കാരിക വിനിമയത്തിലും തുറമുഖങ്ങളുടെ പങ്കിനെ ഊന്നിപ്പറയുകയും ചെയ്യുന്നു.
ബി.സി. 69-ല് ജനിച്ച ക്ലിയോപാട്ര ഏഴാമന് രാജ്ഞി 18-ാം വയസ്സില് സിംഹാസനത്തില് ഏറി. പുരാതന ഈജിപ്ഷ്യന് ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ദൈര്ഘ്യമേറിയ ഭരണ രാജവംശമായ ടോളമൈക്ക് കാലഘട്ടത്തിലെ അവസാന നേതാവായിരുന്നു അവര്. ബിസി 305-ല് മഹാനായ അലക്സാണ്ടര് ഈജിപ്ത് കീഴടക്കിയതിനുശേഷം അധികാരത്തില് വന്ന രാജവംശമായിരുന്നു ഇത്.
കൂടുതല് ഫീച്ചറുകള് വായിക്കാന് ഗൃഹലക്ഷ്മി വാട്സാപ്പ് ഗ്രൂപ്പില് അംഗമാകൂ:https://mbi.page.link/grihalakshmi
Content Highlights: sunken port near taposiris magna may hold clues to cleopatra`s final resting place. underwater excavations reveal structures, artifacts, and a tunnel.
Published: 20 Sept 2025, 02:35 pm IST
Related Topics
Get Latest Mathrubhumi Updates in English
Disclaimer: Kindly avoid objectionable, derogatory, unlawful and lewd comments, while responding to reports. Such comments are punishable under cyber laws. Please keep away from personal attacks. The opinions expressed here are the personal opinions of readers and not that of Mathrubhumi.



Most Commented