വിടുതിക്കാലത്തിന്റെ അടുത്ത എപ്പിസോഡ് എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം പൂര്‍ണമായല്ലെങ്കിലും ആശ്വാസകരമായിരുന്നു. വിവാഹബന്ധത്തിന്റെ ശോചനീയാവസ്ഥ മനസ്സിലായിട്ടും അത് തുടരണമെന്ന കാര്യത്തില്‍ ഞങ്ങളിരുവരുടെയും ബന്ധുക്കള്‍ ഏകാഭിപ്രായക്കാരായിരുന്നല്ലോ. അവരുടെ മുന്നിലേക്ക് ബന്ധമോചനത്തിനുവേണ്ടി മൂര്‍ത്തമായതും ഗുരുതരവുമായ ഒരു കാരണം അവതരിപ്പിക്കാനുതകിയല്ലോ എന്നൊരാശ്വാസത്തില്‍ ഞാന്‍ അഭയം തേടി. അതുവരെ കാര്യങ്ങള്‍ മനസ്സിലാക്കാത്തവരും അങ്ങനെ നടിച്ചവരുമായവര്‍, അകത്തൊന്ന് പുറത്തൊന്ന് എന്ന നിലയില്‍ പെരുമാറുന്ന മരുമകന്റെ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ച് ഏകദേശധാരണയിലെത്തിയിരുന്നു. എങ്കിലും അദ്ദേഹം കുടുംബത്തിന്റെയും സ്‌നേഹത്തിന്റെയും പേരുപറഞ്ഞ് വീണ്ടുമെത്തുമെന്നും അവര്‍ക്ക് ഉറപ്പുണ്ടായിരുന്നു.

''വിവാഹമോചനമൊന്നും നടക്കില്ല. അവന്‍ അവളെ ജീവിക്കാന്‍ സമ്മതിക്കില്ല.''അവര്‍ പറഞ്ഞു. അതിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ച ഏതാണ്ട് മുഴുവന്‍പേരോടും അങ്ങനെയൊരു ഭീഷണി അദ്ദേഹം മുഴക്കിയിരുന്നതായി ഞാന്‍ പിന്നീടറിഞ്ഞു. അത് അദ്ദേഹം മാത്രമല്ല ഇത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിലെത്തിച്ചേരുന്ന പല പുരുഷന്മാരും നടത്തുന്നതാണ്. ഭര്‍ത്താവിനാലോ കാമുകനാലോ കൊല്ലപ്പെടുകയോ ദാമ്പത്യത്തകര്‍ച്ച കാരണം ആത്മഹത്യ ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീകളുടെ വാര്‍ത്തയ്ക്കുതാഴെ കൊലപാതകിക്ക് പിന്തുണയും ഇരയ്ക്ക് കൊലവിളികളുമായെത്തുന്ന സമാനചിന്താഗതിക്കാരെ കാണാം. ഭര്‍ത്താവില്‍നിന്ന് വിടുതല്‍ നേടുന്ന സ്ത്രീകള്‍ക്കുള്ള സ്വാഭാവികമായ തിരിച്ചടിയായി അതിനെയെല്ലാം കാണുന്ന സാമാന്യബോധം.

കരച്ചിലും ക്ഷമാപണവുമായി ഭര്‍ത്താവും പിന്തുണക്കാരും വീണ്ടുമെത്തുമെന്നും കാര്യങ്ങള്‍ ഏതാണ്ട് ആവര്‍ത്തിക്കുമെന്നും ഉറപ്പുള്ള ഞാന്‍ എത്രയും വേഗം ഗവേഷണപ്രബന്ധമെഴുതി പൂര്‍ത്തിയാക്കുന്നതാവും കരണീയമെന്ന തീരുമാനത്തിലെത്തി. ആ ദിവസങ്ങളില്‍ എനിക്കൊപ്പം മക്കളും നന്നായി കഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു. ദിവസം എണ്‍പതുകിലോമീറ്റര്‍ യാത്രയും ജോലിയും കഴിഞ്ഞ് വീട്ടിലെത്തി കുട്ടികളുടെ ആവശ്യങ്ങള്‍ നിവര്‍ത്തിച്ച് പതിനൊന്നരയ്ക്കാണ് എഴുത്തുതുടങ്ങുക. ഒരുദിവസം നാലുപേജെങ്കിലും എഴുതണമെന്ന നിര്‍ബന്ധമായിരുന്നു.

പല ദിവസങ്ങളിലും വീട്ടില്‍ സംഘര്‍ഷങ്ങളുണ്ടായി. കുടുംബത്തിന്റെ കാര്യത്തില്‍ അശ്രദ്ധയും ഉപേക്ഷയും വിചാരിക്കുന്നുവെന്ന ആരോപണമായിരുന്നു മുന്നില്‍. വാസ്തവത്തില്‍, ദാമ്പത്യം വേണ്ട എന്ന തീരുമാനത്തില്‍ ഞാന്‍ ഉറച്ചുനില്‍ക്കുന്നതായിരുന്നു ശരിയായ പ്രശ്‌നം. ബാക്കിയൊക്കെ അതിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുണ്ടാകുന്നതാണ്. കുടുംബത്തിന്റെ പിന്തുണയില്ലെങ്കില്‍ ഒരു ഗവേഷണവും നടക്കില്ല. ജോലികളില്‍ സഹായിക്കുന്നതുമാത്രമല്ല, ഗവേഷണത്തിനുള്ള മാനസികവും ധാര്‍മികവുമായ പിന്തുണയും വളരെ പ്രധാനമാണ്. നിര്‍ഭാഗ്യത്തിന് ഇരുവശങ്ങളില്‍നിന്നും എനിക്കത് കിട്ടിയില്ല. സ്വന്തം വീട് സ്ത്രീകള്‍ക്ക് അതല്ലാതായി മാറുന്ന സാഹചര്യങ്ങളുണ്ട്. ഒത്തുതീര്‍പ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങള്‍ വരുമ്പോഴൊക്കെ അതെനിക്ക് കൃത്യമായി അനുഭവപ്പെടുകയും ചെയ്തു. അധികം സ്ത്രീകള്‍ക്കും സ്വന്തം കുടുംബത്തിന്റെയടക്കം യഥാര്‍ഥ മുഖം മനസ്സിലാകുന്നത് ദാമ്പത്യം ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിനെപ്പറ്റി നടക്കുന്ന ചര്‍ച്ചകളിലാണെന്ന് പറഞ്ഞല്ലോ. അതുവരെ മൂഢസ്വര്‍ഗത്തിലായിരുന്ന പലരും അപ്പോഴാണ് യാഥാര്‍ഥ്യത്തിലേക്കുവരിക. ഇത് പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു കാര്യം തന്നെയാണ്. വിവാഹബന്ധം ഒഴിവാക്കാന്‍ താത്പര്യപ്പെടുന്ന സ്ത്രീയെക്കാള്‍ സമ്മര്‍ദത്തിലായിരിക്കും അവരുടെ കുടുംബം എന്നതാണ് ഇതിനൊരു കാരണം. അതുകൊണ്ട് അവളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നത് അഭിമാനകരമായി കാണില്ല.

പുരുഷന്മാര്‍ ആഘോഷാവസരങ്ങളില്‍ മദ്യപിക്കുന്നതും അലമ്പാകുന്നതുമൊക്കെ എത്രയോ കാലങ്ങളായുള്ള നാട്ടുനടപ്പാണ്, അതിനൊന്നും ഇത്ര ഗൗരവം കൊടുക്കേണ്ടതില്ല എന്നായിരുന്നു ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഒത്തുതീര്‍പ്പുചര്‍ച്ചകളില്‍ ഉരുത്തിരിഞ്ഞ തീരുമാനമെന്ന് ഞാനറിഞ്ഞു.

അവളും അത്ര മോശക്കാരിയല്ലല്ലോ; വായില്‍ത്തോന്നിയത് വിളിച്ചുപറഞ്ഞിരിക്കാം, അതയാളെ അരിശം പിടിപ്പിച്ചതാവാം. കുടുംബത്തിരിക്കുന്ന പെണ്ണുങ്ങള്‍ സാഹചര്യങ്ങള്‍ മനസ്സിലാക്കി പെരുമാറുന്നതിനുപകരം എടുത്തുചാടി ഇറങ്ങിപ്പോകുകയാണോ വേണ്ടത്? കുറച്ച് ചോറ് പോയെങ്കിലെന്താ, വേറെ ചോറ് അടുക്കളയിലുണ്ടായിരുന്നല്ലോ. അതെടുത്ത് ഐശ്വര്യമായി വിളമ്പണമായിരുന്നു. എത്ര കുടിച്ചാലും ഒരുറക്കം കഴിയുമ്പോള്‍ കെട്ട് വിടുന്നവരാണ് ആണുങ്ങള്‍, പ്രത്യേകിച്ച് അയാള്‍. അല്ലാതെ സ്‌നേഹമില്ലായ്മയൊന്നുമല്ല. അതാണല്ലോ ഭര്‍ത്താവ് തടഞ്ഞിട്ടും ഇറങ്ങിപ്പോയവളെ വിളിക്കാന്‍ അമ്മാവന്റെവീട്ടില്‍ അയാള്‍ താഴ്ന്നുചെന്നത്. അയാളൊന്നും അങ്ങനെ കിഴിയുന്ന കൂട്ടത്തിലല്ല; വലിയ അഭിമാനിയാണ്. ഒന്നുമില്ലെങ്കിലും വലിയ തറവാട്ടുകാരാണല്ലോ.

ജാതിയും തറവാടും സാമൂഹിക പദവിയുമൊക്കെ ഭ്രമിപ്പിക്കുന്നതിനപ്പുറമുള്ള ഒരു മനോനിലയിലേക്ക് എത്തിച്ചേര്‍ന്നിരുന്നതിനാല്‍, നടന്ന സംഭവങ്ങള്‍ക്ക് മാപ്പില്ല എന്ന് ഞാന്‍ ഒറ്റക്കാലില്‍ നിന്നു. ഇത്തരം സംഭവങ്ങള്‍ക്ക് ഒരുതവണ മാപ്പുകൊടുത്താല്‍ അടുത്തത് അതിനേക്കാള്‍ ഗ്രേഡ് കൂടിയതായിരിക്കുമെന്നുറപ്പാണ്. എങ്കിലും മൊത്തത്തില്‍ പിടി വഴുതുന്നുണ്ടെന്ന് എനിക്ക് മനസ്സിലായി. ബന്ധം ഔദ്യോഗികമായി വേര്‍പ്പെടുത്താന്‍ മറ്റൊരു 'ഗൗരവ'മുള്ള കാരണംകൂടി വേണ്ടതുണ്ട്; അതെനിക്ക് ബോധ്യപ്പെട്ടാലും ഇല്ലെങ്കിലും. അതില്‍ പൊളിറ്റിക്കല്‍ കറക്ട്‌നസ് ഉണ്ടെങ്കിലും ഇല്ലെങ്കിലും. മറ്റുള്ളവര്‍ അറിഞ്ഞാല്‍ എന്തുകരുതുമെന്ന നാണക്കേടിനെക്കുറിച്ച് ഇനി ചിന്തിക്കേണ്ടതില്ലല്ലോ. അത്യാവശ്യം ആള്‍ക്കാര്‍ ഇപ്പോള്‍ത്തന്നെ അറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
ലോകത്തോടുമുഴുവന്‍ വാശിപിടിച്ച് ജീവിക്കുന്നതിനിടയിലും ഞാന്‍ തകൃതിയായി തീസിസ് എഴുതി. പല ദിവസങ്ങളിലും ഉറങ്ങാതെ പണിയെടുത്തു. ഭര്‍തൃഗൃഹത്തിലേക്ക് കൂടും കുടുക്കയുമായി പോകണമെന്ന മാമൂലില്ലാതെ ക്രിസ്മസ് അവധി കഴിഞ്ഞു.

ആദ്യഗര്‍ഭകാലത്ത് ഭര്‍തൃഗൃഹത്തിനടുത്ത് ഞങ്ങള്‍ വാടകയ്ക്ക് താമസിച്ച കാര്യം പറഞ്ഞല്ലോ. അന്ന് ഏറ്റവുമധികം സഹായിച്ചത് ഭര്‍ത്താവിന്റെ ഒരു ബാല്യകാല സുഹൃത്തും ഭാര്യയുമായിരുന്നു. ഈ സുഹൃത്ത് തുടര്‍ന്നുള്ള ഞങ്ങളുടെ വീടുമാറ്റങ്ങളിലൊക്കെ സഹായിയായി ഒപ്പമുണ്ടായിരുന്നയാളാണ്. ഒരു സന്ധ്യയ്ക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഫോണ്‍ വരുന്നു. ഞാന്‍ പിണങ്ങി ജീവിക്കാതെ അടിയന്തരമായി എറണാകുളത്തേക്ക് ചെല്ലണമെന്നാണ് ആവശ്യം. ഇല്ലെങ്കില്‍ ജീവിതം കൈവിട്ടുപോകുമെന്ന് പറഞ്ഞു. എന്റെ ജീവിതം നിലവില്‍ കൈയും കാലുമൊക്കെ വിട്ട് അന്തരീക്ഷത്തില്‍ നില്‍ക്കുകയാണ് എന്ന് ഞാന്‍ മറുപടി പറഞ്ഞു. കുറേനേരത്തെ പൊരുത്തപ്പെടല്‍ അപേക്ഷയ്ക്കുശേഷം അദ്ദേഹം കാര്യമറിയിച്ചു. അവിടെ ഒരു പ്രണയം കൊടുമ്പിരിക്കൊണ്ടിട്ടുണ്ട്, അത് കുറച്ച് മുന്നേറിയിട്ടുമുണ്ട്.

കേട്ടപ്പോള്‍ വലിയ ഞെട്ടലുണ്ടായില്ല. ഭര്‍ത്താവിന് ഒരു കൂട്ടുകാരിയുള്ളത് എനിക്കറിയാമല്ലോ. അത് നടക്കട്ടെ എന്ന് ഞാന്‍ പറഞ്ഞു. അതല്ല മറ്റൊന്നാണ് എന്നുപറഞ്ഞ് റെക്കോഡ് ചെയ്ത ചില സംഭാഷണശകലങ്ങളും സന്ദേശങ്ങളും ആ സുഹൃത്ത് എന്റെ ഫോണിലേക്ക് അയച്ചുതന്നു. ഞാന്‍ എറണാകുളത്തേക്ക് ചെല്ലുമ്പോള്‍ കുഞ്ഞിനെ നോക്കിയും ജോലികള്‍ പങ്കിട്ടും എന്നെ സഹായിക്കാമെന്ന് ഭര്‍ത്താവിന് വാഗ്ദാനം നല്‍കിയ സ്ത്രീയുടെതായിരുന്നു അത്. അവര്‍ക്കൊപ്പം ബെംഗളൂരുവിലും കോയമ്പത്തൂരിലും എന്തൊക്കെയോ സാധനങ്ങള്‍ വാങ്ങാന്‍ അദ്ദേഹം പോകാറുണ്ട്. ഒരിക്കല്‍ മക്കള്‍ക്ക് കൊണ്ടുവന്ന ബനിയന്‍തുണികള്‍കൊണ്ടുള്ള ഒരുകെട്ട് വസ്ത്രങ്ങളെപ്പറ്റി പെട്ടെന്ന് ഓര്‍മ്മവന്നു. പരസ്പരം കാണാതാകുമ്പോഴുള്ള ആകുലത വിങ്ങിനില്‍ക്കുന്ന ഫോണ്‍കോളുകളും സന്ദേശങ്ങളും ഞാന്‍ നിര്‍വികാരമായി കേള്‍ക്കുകയും കാണുകയും ചെയ്തു. പ്രണയത്തിനപ്പുറം അവര്‍ തമ്മില്‍ ശാരീരികബന്ധമാണുണ്ടായിരുന്നതെന്ന സൂചന, ചില ധനസഹായങ്ങളുടെ വിവരങ്ങള്‍- അങ്ങനെ സമ്പന്നമായിരുന്നു ആ ഫോണ്‍ റെക്കോഡ്‌സ്.

എന്റെ ഭര്‍ത്താവ് അവരാല്‍ 'ചേട്ടന്‍' എന്ന് സംബോധന ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് ഞാന്‍ കണ്ടു. എന്തുകൊണ്ടാവും അതിലെന്റെ കണ്ണുടക്കിയിരിക്കുക? ആദ്യകാലത്ത് ഞാന്‍ പരീക്ഷിച്ചതും പിന്നീട് അടുപ്പം നഷ്ടമായപ്പോള്‍ ഉപേക്ഷിച്ചതുമായ സംബോധന. സ്‌നേഹമില്ലാത്ത ഒരാളെ സംബോധനയുടെ സാങ്കേതികതകൊണ്ടുമാത്രം സ്‌നേഹിക്കുന്നതായി നടിക്കുന്നതിന്റെ ആവശ്യകത എനിക്കൊരിക്കലും ബോധ്യപ്പെട്ടിരുന്നില്ലല്ലോ. പില്‍ക്കാലത്ത് ഇതിനൊക്കെയും പോംവഴികള്‍ ആരാഞ്ഞ് അശാന്തയായപ്പോള്‍ മനസ്സെടുത്ത് മാറ്റിവെച്ച് അഭിനയിച്ചുണ്ടാക്കുന്ന ഒരു ഉഭയജീവിതത്തിന്റെ സാധ്യതകളെപ്പറ്റി പല സുഹൃത്തുക്കളും സൂചിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. പലരും അതില്‍ വിജയിച്ചവരാണ്. അതും എനിക്ക് സ്വീകാര്യമായിരുന്നില്ല. സ്വീകരിച്ചാലും ദയനീയമായി പരാജയപ്പെടുകയേ ഉള്ളൂ എന്നെനിക്കുറപ്പായിരുന്നു.
''എന്തുവിലകൊടുത്തും രാജി പുള്ളീടെ ഒപ്പം പോണം. ഇതങ്ങനെ വിട്ടുകൊടുക്കരുത്, കുടുംബമാണ്. ഇപ്പോള്‍ തിരിച്ചുപിടിച്ചാലേ കിട്ടൂ.''സുഹൃത്ത് പറഞ്ഞു.

അത്ര ത്യാഗം സഹിച്ച് തിരിച്ചുപിടിക്കേണ്ട ഒന്നായി ആ ജീവിതം എനിക്ക് തോന്നിയില്ല. പക്ഷേ, ആ ഫോണ്‍കോളിന്റെ എല്ലാ വിശദവിവരങ്ങളും ഞാന്‍ സൂക്ഷിച്ചു. നാളെ ഇദ്ദേഹംതന്നെ അത് നിഷേധിച്ചാല്‍ എനിക്ക് പിടിവള്ളിയില്ലാതാവുമെന്ന തോന്നല്‍ കാരണം ഞങ്ങള്‍ സംസാരിച്ചുതുടങ്ങിയപ്പോഴേ ഞാന്‍ ഫോണിന്റെ റെക്കോഡ് ബട്ടണ്‍ അമര്‍ത്തിയിരുന്നു. ആ പ്രവൃത്തി തികഞ്ഞ അനൗചിത്യവും തെറ്റുമായിരിക്കാം. പക്ഷേ, അതപ്പോള്‍ എന്റെ മാത്രം ശരിയായിരുന്നു. ആ സ്ത്രീയുടെ ഫോണ്‍നമ്പര്‍ ഞാന്‍ പ്രത്യേകം എടുത്തുവെച്ചിരുന്നു. ഒരാള്‍ ഫോണ്‍ചെയ്ത് ചില കാര്യങ്ങള്‍ പറഞ്ഞതുകൊണ്ടുമാത്രം നാം ആരെയും സംശയിക്കേണ്ടതില്ലല്ലോ. വസ്തുതകള്‍ അന്വേഷിക്കാം.

എനിക്ക് സങ്കടം തോന്നിയോ എന്നുചോദിച്ചാല്‍, സത്യം പറഞ്ഞാല്‍ ഇല്ല. എന്റെ ആയുധശേഖരത്തിലേക്ക് ഒന്നുകൂടിയായി എന്ന സമാധാനമായിരുന്നു മുന്നില്‍ എന്നോര്‍ക്കുന്നു. എനിക്ക് മറ്റുള്ളവരോട് പറഞ്ഞുനില്‍ക്കാന്‍ വീണുകിട്ടിയ കാരണം. അതിനപ്പുറത്ത് എനിക്കുണ്ടായ വൈകാരികവും ഭൗതികവുമായ നഷ്ടങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആത്മാര്‍ഥമായി ചിന്തിച്ചില്ല. മനഃപൂര്‍വമായിരിക്കാം, മനസ്സിരുത്തി ആലോചിച്ചെങ്കില്‍ പ്രണയനഷ്ടത്തെപ്പറ്റിയൊക്കെ പതംപറഞ്ഞ് കരയാനുള്ള വകുപ്പുണ്ടായിരുന്നു. ഭര്‍ത്താവിന് മറ്റ് പ്രണയബന്ധങ്ങളും ശാരീരികബന്ധങ്ങളും ഉണ്ടാകുന്നത് സാധാരണഗതിയില്‍ ഭാര്യമാര്‍ക്ക് ദഹിക്കുകയോ സഹിക്കുകയോ ഇല്ല. എങ്കിലും സിനിമയിലൊക്കെ കാണുന്നതുമാതിരി ആകാശം തകര്‍ന്ന് ചുറ്റും വീണുകിടക്കുകയൊന്നുമില്ല. ആദ്യത്തെ പതര്‍ച്ചയ്ക്കും സങ്കടത്തിനും ശേഷം അവര്‍ ദാമ്പത്യജീവിതം തിരിച്ചുപിടിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കും. എന്റെ കാര്യത്തില്‍ അത്തരമൊരു നീക്കത്തിന് ഞാന്‍ മുതിര്‍ന്നില്ലെന്നേയുള്ളൂ. അദ്ദേഹം ഒരു താത്കാലിക ഇണയെ സ്വീകരിച്ചുവെന്ന കാര്യം പുറത്തറിഞ്ഞുവെന്നിരിക്കട്ടെ, സ്വാഭാവികമായും ചോദിക്കപ്പെടുന്ന ചോദ്യം നീ പോയി കൂടെ താമസിക്കാഞ്ഞാല്‍ അവനെന്തുചെയ്യും, അവനൊരാണല്ലേ എന്നതായിരിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്. ഇതുവായിക്കുന്ന പലരും ഇപ്പോള്‍ത്തന്നെ അത് ചോദിച്ചുകഴിഞ്ഞിരിക്കും. അത്തരമൊരു ആനുകൂല്യം ഒരിക്കലും ഒരു സ്ത്രീക്കും ലഭിക്കാനും പോകുന്നില്ല.

ഭര്‍ത്താവിന്റെ ഇതരബന്ധങ്ങളെപ്പറ്റി അറിവുണ്ടാകുന്ന ലോകത്തെ ആദ്യത്തെ സ്ത്രീയൊന്നുമല്ല ഞാന്‍. ഇതില്‍ അത്തരത്തില്‍ തകര്‍ന്നുപോകാന്‍ യാതൊന്നുമില്ല എന്ന് മനസ്സിലാക്കുകതന്നെയാണ് ആദ്യം വേണ്ടത്. മനുഷ്യരായതുകൊണ്ടുതന്നെ അത് സ്വാഭാവികമാണ്. കേള്‍ക്കുമ്പോള്‍ ഇത്തിരി പ്രയാസം തോന്നുമെങ്കിലും അതൊരു സത്യമാണ്. ദമ്പതികള്‍ക്കിടയിലും സ്വകാര്യതകളുണ്ടാവും. വിശ്വാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങള്‍ ഇതുമായി കൂട്ടിക്കുഴയ്ക്കുന്നതാണ് പ്രശ്‌നം. അത് കുറച്ചുകൂടി വ്യക്തമാക്കാം. ഇത്തരം സ്വകാര്യതകളെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായി ബോധ്യമുള്ള ദമ്പതികളെ സങ്കല്പിക്കുക. നിരവധി സൗഹൃദങ്ങള്‍ ഇരുവര്‍ക്കുമുണ്ട് എന്നും കരുതുക. അവയുടെ വിശദാംശങ്ങള്‍ മുഴുവന്‍ പരസ്പരം തുറന്നുപറയുകയെന്നത് ഇരുകൂട്ടര്‍ക്കും എത്രത്തോളം വേദനാജനകമായിരിക്കും! അതല്ല ദാമ്പത്യത്തിലെ വിശ്വസ്തതയുടെ മാനദണ്ഡം. സ്വകാര്യതയില്ലാതെ ജീവിക്കുകയെന്നത് ദീര്‍ഘകാലാടിസ്ഥാനത്തില്‍ വിജയസാധ്യതയില്ലാത്ത ഏര്‍പ്പാടുമാണ്. ദാമ്പത്യം പരസ്പരം 24 ത 365 നിരീക്ഷണമോ ചട്ടം പഠിപ്പിക്കലോ അല്ല. പരസ്പരമുള്ള ചില കണ്ണടയ്ക്കലുകള്‍കൂടിയാണ്. കാല്പനികമായ വിശേഷണങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെതന്നെ വിജയകരമായി ആ യാത്ര നിര്‍വഹിച്ച പലര്‍ക്കും അത് മനസ്സിലായിട്ടുണ്ടാവും. അതുകൊണ്ട് അത്തരം ബന്ധങ്ങളുടെ പേരില്‍മാത്രം ആരെയും വിധിക്കുകയോ ക്രൂശിക്കുകയോ ചെയ്യേണ്ടതില്ല. അവ ചിലപ്പോള്‍ ആ മനുഷ്യര്‍ക്ക് അല്പകാലമെങ്കിലും തണലായിരുന്നിരിക്കാം. അതിന്റെ ബലത്തിലാവും അവര്‍ ചില നിരാശകളെയും തകര്‍ച്ചകളെയും മറന്ന് അവരവര്‍ക്ക് നിയുക്തമായ ഇടങ്ങളില്‍ത്തന്നെ പിന്നെയും തുടര്‍ന്നിരിക്കുക. അവരുടെ കടമകള്‍ തുടര്‍ന്നും ചെയ്തിരിക്കുക. എന്റെ ഭര്‍ത്താവിനും അത് ബാധകമാണ്. എനിക്കുനേരേയുണ്ടായ അനീതികളെയും അപമാനങ്ങളെയും അത്തരത്തില്‍ത്തന്നെ ഞാന്‍ നേരിടുകയാണ് വേണ്ടിയിരുന്നത്. അതിനുപകരം ഭര്‍ത്താവിന് മറ്റ് സ്ത്രീകളുമായുണ്ടായ ബന്ധങ്ങള്‍ ഹൈലൈറ്റ് ചെയ്തുകൊണ്ട് പ്രതികരിക്കുകയല്ല ചെയ്യേണ്ടിയിരുന്നത്. ഇതുരണ്ടും തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ രണ്ട് വിഷയങ്ങളാണ്. വ്യക്തിയുടെ അന്തസ്സിനെക്കുറിച്ച് ആ നിര്‍ണായകഘട്ടത്തില്‍ ഞാനും മറന്നുപോയി! അതിനകത്തുള്ള മറ്റുചില ബലതന്ത്രങ്ങളെക്കുറിച്ച് നമുക്ക് വീണ്ടും സംസാരിക്കാനുണ്ട്.

ദമ്പതികള്‍ ഒരുമിച്ചുജീവിക്കുന്നുണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്നതല്ല വിവാഹേതരബന്ധങ്ങളുണ്ടാകുന്നതില്‍ നിര്‍ണായകമായ വസ്തുത. അങ്ങനെ വിശ്വസിച്ച് ഭര്‍ത്താവിനോടൊപ്പം സെല്ലോടോപ്പ്‌കൊണ്ട് കെട്ടിവരിഞ്ഞമട്ടില്‍ ജീവിക്കാന്‍ ഇറങ്ങിപ്പുറപ്പെട്ട നിരവധി സ്ത്രീകളെ അറിയാം. ഞങ്ങളുടെ തലമുറയിലും തൊട്ടുമുന്‍തലമുറയിലും അവരുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഗ്യാസ്‌ചേമ്പറിലെന്നോണം ജീവിച്ചുതീര്‍ത്ത ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് നിരാശയോടെ അവര്‍ നിങ്ങളോട് പറയും. പുരുഷന് അത്തരമൊരവസ്ഥയില്ലെന്നില്ല. അത്തരക്കാരും അങ്ങേയറ്റം സഹതാപാര്‍ഹരാണ്.

മുന്‍പൊരു സുഹൃത്തിനോട് മനസ്സുതുറന്നകാര്യം ഞാന്‍ സൂചിപ്പിച്ചത് ഓര്‍ക്കുമല്ലോ. അപകര്‍ഷതയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശ്‌നമെന്നുതോന്നുന്നു എന്ന് പറഞ്ഞപ്പോള്‍ നിനക്കെന്തുണ്ടായിട്ടാണ് അയാള്‍ക്ക് അപകര്‍ഷത തോന്നേണ്ടത് എന്നാണയാള്‍ തിരിച്ചുചോദിച്ചത്. എത്രയോ കാലം എന്നെ ചവിട്ടിത്താഴ്ത്തിക്കളഞ്ഞ പ്രതികരണമായിരുന്നു അത്. എന്റെ മിശ്രജാതിനിലയും ശരീരസ്ഥിതിയും സാമ്പത്തികമായ ഇടിവുമൊക്കെയാണ് എന്റെ ഭര്‍ത്താവിന്റെ അതേ ജാതിനിലയിലുള്ള അയാളെക്കൊണ്ടത് പറയിച്ചത് എന്നെനിക്ക് മനസ്സിലായി. സ്വന്തം വില മനസ്സിലാവാതെ വാക്കുമുട്ടി അന്തസ്സിടിഞ്ഞ് നിന്നുപോയിട്ടുണ്ട് അന്ന്. അല്ലെങ്കില്‍ ഏത് ഇന്ത്യന്‍ സ്ത്രീയാണ് തനിക്ക് വിലയുണ്ടെന്ന് പഠിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്! അത്തരം സാഹചര്യങ്ങളില്‍ പെട്ടുപോകുന്ന സ്ത്രീക്ക് നിഷേധിക്കപ്പെടുന്ന പിന്തുണകളെക്കുറിച്ചാണ് നാം കൂടുതല്‍ ആലോചിക്കേണ്ടത്. കൂട്ടത്തില്‍ പറയട്ടെ, വ്യക്തിപരമായ സങ്കടങ്ങള്‍ പങ്കുവയ്ക്കാനുള്ളവരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുമ്പോള്‍ വളരെ സൂക്ഷിക്കണം. നമുക്ക് താത്പര്യമുള്ളവരെല്ലാം നമ്മളോട് താത്പര്യമുള്ളവരായിക്കൊള്ളണമെന്നില്ല. മുറിവേറ്റുനില്‍ക്കുന്നവരെ നിരാശയുടെയും വേദനയുടെയും പടുകുഴിയിലേക്ക് തള്ളിയിടാന്‍ മിടുക്കുള്ളവരെ വിശ്വസിക്കരുത്. അത്തരക്കാരെയൊക്കെ പിന്നെയും കാണുമ്പോള്‍ ചിരിക്കേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ട്. എനിക്ക് ഏറെ പ്രിയപ്പെട്ടവരില്‍ പലരും അയാളുടെയും പ്രിയപ്പെട്ടവരായിരുന്നതില്‍ സങ്കടപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഒരു പ്രത്യേക സന്ദര്‍ഭത്തില്‍ ഇതൊക്കെ അറിഞ്ഞപ്പോള്‍ ആ വ്യക്തിയുടെ ആദ്യപ്രതികരണം മേല്‍പ്പറഞ്ഞ തരത്തില്‍ത്തന്നെയായിരുന്നുവെന്നോര്‍ക്കുന്നു. മനുഷ്യര്‍ പലവിധമാണല്ലോ. ചാഞ്ഞുനില്‍ക്കുന്ന മരത്തില്‍ ഓടിക്കയറിയും അപവാദം പ്രചരിപ്പിച്ചും കൂട്ടത്തില്‍ ചേര്‍ന്ന് തല്ലിയുമൊക്കെ സാമര്‍ഥ്യം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നവര്‍ ഈ ലോകത്ത് ധാരാളമുണ്ട്. അത് നമുക്ക് വിടാം.

എന്തായാലും ഞാന്‍ ഓര്‍ക്കാപ്പുറത്തുകിട്ടിയ പുതിയ വിവരങ്ങള്‍ വീട്ടില്‍ അവതരിപ്പിച്ചു. ഇനിയും ഒപ്പം പോവാന്‍ നിര്‍ബന്ധിക്കരുതെന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തിലാണ് അതുചെയ്തത്. സ്വാഭാവികമായും മേല്‍പ്പറഞ്ഞ ചോദ്യം വന്നു, അപ്പോള്‍ കുട്ടികള്‍ക്ക് അച്ഛന്‍ വേണ്ടേ എന്ന പ്രശ്‌നം വന്നു. പക്ഷേ, അതൊക്കെയും തൊലിപ്പുറത്തുമാത്രമേ തൊട്ടുള്ളൂ എന്നുതോന്നുന്നു. ഒറ്റയ്ക്കാണെന്ന് സ്വയം ബോധ്യപ്പെടുത്തി ഞാന്‍ തുഴഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നു. അതിനിടയില്‍ ഒന്നുരണ്ടുതവണ അദ്ദേഹം ഞാനുമായി ഫോണില്‍ സംസാരിക്കാനുള്ള ശ്രമം നടത്തിയെങ്കിലും വിജയിച്ചില്ല. അതിനെത്തുടര്‍ന്ന് അച്ഛനെ ഫോണില്‍ വിളിച്ചു. അച്ഛന്‍ ചുരുക്കം കാര്യങ്ങള്‍മാത്രം സൂചിപ്പിച്ച് തങ്ങള്‍ കാര്യങ്ങളൊക്കെ അന്വേഷിക്കട്ടെ, എന്നിട്ട് മതി തുടര്‍ജീവിതം എന്ന നിലപാട് എടുത്തു. ഞങ്ങളുടെ പ്രശ്‌നം തുടങ്ങിയശേഷം ആദ്യമായി എന്റെ വീട്ടില്‍നിന്ന് നിരാസത്തിന്റെ സ്വരം ഭര്‍ത്താവ് ഔദ്യോഗികമായി കേള്‍ക്കുകയായിരുന്നു. ഞാന്‍ വിയോജിപ്പുകള്‍ നിരന്തരം പറഞ്ഞിരുന്നെങ്കിലും അദ്ദേഹം യാതൊന്നും കേട്ടിരുന്നില്ലല്ലോ. പ്രിയപ്പെട്ടവരേ, ചില സങ്കടങ്ങളും തിരിച്ചടികളും നമുക്ക് ഭാവിയെ നേരിടാന്‍ ധൈര്യം നല്‍കും. പക്ഷേ, ആദ്യം ഈ സങ്കടങ്ങളെയും തിരിച്ചടികളെയും നേരിടാനുള്ള മാനസികാരോഗ്യം വേണം. മറ്റുകാര്യങ്ങളിലേക്കും തിരക്കുകളിലേക്കും മനപ്പൂര്‍വം സ്വയം വലിച്ചിടുന്നത് അതിനൊരു വഴിയാണ്.

ഗവേഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജോലികള്‍ എന്നെക്കാത്തിരിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. അന്ന് കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പില്‍ സര്‍വീസിലുള്ളവര്‍ക്ക് ഗവേഷണം പൂര്‍ത്തിയാക്കാന്‍ മൂന്നുവര്‍ഷത്തോളം ശമ്പളത്തോടുകൂടിയ അവധി ലഭിക്കും. എഫ്.ഐ.പി. വഴി അതിന് അവസരം കിട്ടിയതുമാണ്. പിന്നീട് ഒന്നിച്ചുകിട്ടുമെങ്കിലും ഏകദേശം ഒരുവര്‍ഷം ശമ്പളം തടസ്സപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയുണ്ടാകും. എന്റെ അന്നത്തെ അവസ്ഥയില്‍ ഒരു മാസത്തേക്ക് ശമ്പളം കിട്ടാതിരിക്കുന്ന കാര്യംപോലും അചിന്ത്യമായിരുന്നു. ജോലിഭാരം പാതിയായി കുറയ്ക്കാന്‍ സഹായകമായ ആ അവസരംപോലും ഉപയോഗിക്കാന്‍ എനിക്ക് സാധിച്ചില്ല എന്നതാണ് സത്യം. അതിന്റെ കാരണങ്ങള്‍കൂടിയാണ് നാം ഇത്രനേരം പറഞ്ഞത്. നിര്‍ഭാഗ്യവശാല്‍ നമ്മുടെ പ്രേമോജ്ജ്വലമായ ദാമ്പത്യവും മധുരതരമായ മാതൃത്വവുമൊക്കെ അതില്‍പ്പെടും. ഇന്നും പല പെണ്‍കുട്ടികളും ഗവേഷണം പാതിവഴിയാക്കി മടങ്ങുന്നതുകാണുമ്പോള്‍ ഞാന്‍ ഈ ദുരിതകാലം ഓര്‍ക്കും.

എന്തായാലും തുടര്‍ന്നുവന്ന ഫെബ്രുവരിയില്‍ തീസിസിന്റെ അവസാനവട്ട പണികള്‍ പൂര്‍ത്തിയാക്കി. അവസാനഘട്ടത്തില്‍ നിരവധി സാങ്കേതികപ്രശ്‌നങ്ങളോടുകൂടി മത്സരിക്കേണ്ടിവന്നെങ്കിലും അത് നിര്‍ദിഷ്ട സമയപരിധിക്കകത്ത് സര്‍വകലാശാലയില്‍ സമര്‍പ്പിച്ചു. ആരോഗ്യകരമല്ലാത്ത ഒരു ബന്ധത്തില്‍നിന്ന് മാനസികമായെങ്കിലും വിടുതിനേടാതെ സമ്പൂര്‍ണമായി അകപ്പെട്ടുപോയിരുന്നെങ്കില്‍ സാധിക്കാത്ത ഒന്ന് എന്ന് ഞാനതിനെ എടുത്തുവയ്ക്കുന്നു.

","bodyText":"വിടുതിക്കാലത്തിന്റെ അടുത്ത എപ്പിസോഡ് എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം പൂര്‍ണമായല്ലെങ്കിലും ആശ്വാസകരമായിരുന്നു. വിവാഹബന്ധത്തിന്റെ ശോചനീയാവസ്ഥ മനസ്സിലായിട്ടും അത് തുടരണമെന്ന കാര്യത്തില്‍ ഞങ്ങളിരുവരുടെയും ബന്ധുക്കള്‍ ഏകാഭിപ്രായക്കാരായിരുന്നല്ലോ. അവരുടെ മുന്നിലേക്ക് ബന്ധമോചനത്തിനുവേണ്ടി മൂര്‍ത്തമായതും ഗുരുതരവുമായ ഒരു കാരണം അവതരിപ്പിക്കാനുതകിയല്ലോ എന്നൊരാശ്വാസത്തില്‍ ഞാന്‍ അഭയം തേടി. അതുവരെ കാര്യങ്ങള്‍ മനസ്സിലാക്കാത്തവരും അങ്ങനെ നടിച്ചവരുമായവര്‍, അകത്തൊന്ന് പുറത്തൊന്ന് എന്ന നിലയില്‍ പെരുമാറുന്ന മരുമകന്റെ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ച് ഏകദേശധാരണയിലെത്തിയിരുന്നു. എങ്കിലും അദ്ദേഹം കുടുംബത്തിന്റെയും സ്‌നേഹത്തിന്റെയും പേരുപറഞ്ഞ് വീണ്ടുമെത്തുമെന്നും അവര്‍ക്ക് ഉറപ്പുണ്ടായിരുന്നു. ''വിവാഹമോചനമൊന്നും നടക്കില്ല. അവന്‍ അവളെ ജീവിക്കാന്‍ സമ്മതിക്കില്ല.''അവര്‍ പറഞ്ഞു. അതിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ച ഏതാണ്ട് മുഴുവന്‍പേരോടും അങ്ങനെയൊരു ഭീഷണി അദ്ദേഹം മുഴക്കിയിരുന്നതായി ഞാന്‍ പിന്നീടറിഞ്ഞു. അത് അദ്ദേഹം മാത്രമല്ല ഇത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിലെത്തിച്ചേരുന്ന പല പുരുഷന്മാരും നടത്തുന്നതാണ്. ഭര്‍ത്താവിനാലോ കാമുകനാലോ കൊല്ലപ്പെടുകയോ ദാമ്പത്യത്തകര്‍ച്ച കാരണം ആത്മഹത്യ ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീകളുടെ വാര്‍ത്തയ്ക്കുതാഴെ കൊലപാതകിക്ക് പിന്തുണയും ഇരയ്ക്ക് കൊലവിളികളുമായെത്തുന്ന സമാനചിന്താഗതിക്കാരെ കാണാം. ഭര്‍ത്താവില്‍നിന്ന് വിടുതല്‍ നേടുന്ന സ്ത്രീകള്‍ക്കുള്ള സ്വാഭാവികമായ തിരിച്ചടിയായി അതിനെയെല്ലാം കാണുന്ന സാമാന്യബോധം. കരച്ചിലും ക്ഷമാപണവുമായി ഭര്‍ത്താവും പിന്തുണക്കാരും വീണ്ടുമെത്തുമെന്നും കാര്യങ്ങള്‍ ഏതാണ്ട് ആവര്‍ത്തിക്കുമെന്നും ഉറപ്പുള്ള ഞാന്‍ എത്രയും വേഗം ഗവേഷണപ്രബന്ധമെഴുതി പൂര്‍ത്തിയാക്കുന്നതാവും കരണീയമെന്ന തീരുമാനത്തിലെത്തി. ആ ദിവസങ്ങളില്‍ എനിക്കൊപ്പം മക്കളും നന്നായി കഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു. ദിവസം എണ്‍പതുകിലോമീറ്റര്‍ യാത്രയും ജോലിയും കഴിഞ്ഞ് വീട്ടിലെത്തി കുട്ടികളുടെ ആവശ്യങ്ങള്‍ നിവര്‍ത്തിച്ച് പതിനൊന്നരയ്ക്കാണ് എഴുത്തുതുടങ്ങുക. ഒരുദിവസം നാലുപേജെങ്കിലും എഴുതണമെന്ന നിര്‍ബന്ധമായിരുന്നു. പല ദിവസങ്ങളിലും വീട്ടില്‍ സംഘര്‍ഷങ്ങളുണ്ടായി. കുടുംബത്തിന്റെ കാര്യത്തില്‍ അശ്രദ്ധയും ഉപേക്ഷയും വിചാരിക്കുന്നുവെന്ന ആരോപണമായിരുന്നു മുന്നില്‍. വാസ്തവത്തില്‍, ദാമ്പത്യം വേണ്ട എന്ന തീരുമാനത്തില്‍ ഞാന്‍ ഉറച്ചുനില്‍ക്കുന്നതായിരുന്നു ശരിയായ പ്രശ്‌നം. ബാക്കിയൊക്കെ അതിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുണ്ടാകുന്നതാണ്. കുടുംബത്തിന്റെ പിന്തുണയില്ലെങ്കില്‍ ഒരു ഗവേഷണവും നടക്കില്ല. ജോലികളില്‍ സഹായിക്കുന്നതുമാത്രമല്ല, ഗവേഷണത്തിനുള്ള മാനസികവും ധാര്‍മികവുമായ പിന്തുണയും വളരെ പ്രധാനമാണ്. നിര്‍ഭാഗ്യത്തിന് ഇരുവശങ്ങളില്‍നിന്നും എനിക്കത് കിട്ടിയില്ല. സ്വന്തം വീട് സ്ത്രീകള്‍ക്ക് അതല്ലാതായി മാറുന്ന സാഹചര്യങ്ങളുണ്ട്. ഒത്തുതീര്‍പ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങള്‍ വരുമ്പോഴൊക്കെ അതെനിക്ക് കൃത്യമായി അനുഭവപ്പെടുകയും ചെയ്തു. അധികം സ്ത്രീകള്‍ക്കും സ്വന്തം കുടുംബത്തിന്റെയടക്കം യഥാര്‍ഥ മുഖം മനസ്സിലാകുന്നത് ദാമ്പത്യം ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിനെപ്പറ്റി നടക്കുന്ന ചര്‍ച്ചകളിലാണെന്ന് പറഞ്ഞല്ലോ. അതുവരെ മൂഢസ്വര്‍ഗത്തിലായിരുന്ന പലരും അപ്പോഴാണ് യാഥാര്‍ഥ്യത്തിലേക്കുവരിക. ഇത് പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു കാര്യം തന്നെയാണ്. വിവാഹബന്ധം ഒഴിവാക്കാന്‍ താത്പര്യപ്പെടുന്ന സ്ത്രീയെക്കാള്‍ സമ്മര്‍ദത്തിലായിരിക്കും അവരുടെ കുടുംബം എന്നതാണ് ഇതിനൊരു കാരണം. അതുകൊണ്ട് അവളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നത് അഭിമാനകരമായി കാണില്ല. പുരുഷന്മാര്‍ ആഘോഷാവസരങ്ങളില്‍ മദ്യപിക്കുന്നതും അലമ്പാകുന്നതുമൊക്കെ എത്രയോ കാലങ്ങളായുള്ള നാട്ടുനടപ്പാണ്, അതിനൊന്നും ഇത്ര ഗൗരവം കൊടുക്കേണ്ടതില്ല എന്നായിരുന്നു ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഒത്തുതീര്‍പ്പുചര്‍ച്ചകളില്‍ ഉരുത്തിരിഞ്ഞ തീരുമാനമെന്ന് ഞാനറിഞ്ഞു. അവളും അത്ര മോശക്കാരിയല്ലല്ലോ; വായില്‍ത്തോന്നിയത് വിളിച്ചുപറഞ്ഞിരിക്കാം, അതയാളെ അരിശം പിടിപ്പിച്ചതാവാം. കുടുംബത്തിരിക്കുന്ന പെണ്ണുങ്ങള്‍ സാഹചര്യങ്ങള്‍ മനസ്സിലാക്കി പെരുമാറുന്നതിനുപകരം എടുത്തുചാടി ഇറങ്ങിപ്പോകുകയാണോ വേണ്ടത്? കുറച്ച് ചോറ് പോയെങ്കിലെന്താ, വേറെ ചോറ് അടുക്കളയിലുണ്ടായിരുന്നല്ലോ. അതെടുത്ത് ഐശ്വര്യമായി വിളമ്പണമായിരുന്നു. എത്ര കുടിച്ചാലും ഒരുറക്കം കഴിയുമ്പോള്‍ കെട്ട് വിടുന്നവരാണ് ആണുങ്ങള്‍, പ്രത്യേകിച്ച് അയാള്‍. അല്ലാതെ സ്‌നേഹമില്ലായ്മയൊന്നുമല്ല. അതാണല്ലോ ഭര്‍ത്താവ് തടഞ്ഞിട്ടും ഇറങ്ങിപ്പോയവളെ വിളിക്കാന്‍ അമ്മാവന്റെവീട്ടില്‍ അയാള്‍ താഴ്ന്നുചെന്നത്. അയാളൊന്നും അങ്ങനെ കിഴിയുന്ന കൂട്ടത്തിലല്ല; വലിയ അഭിമാനിയാണ്. ഒന്നുമില്ലെങ്കിലും വലിയ തറവാട്ടുകാരാണല്ലോ. ജാതിയും തറവാടും സാമൂഹിക പദവിയുമൊക്കെ ഭ്രമിപ്പിക്കുന്നതിനപ്പുറമുള്ള ഒരു മനോനിലയിലേക്ക് എത്തിച്ചേര്‍ന്നിരുന്നതിനാല്‍, നടന്ന സംഭവങ്ങള്‍ക്ക് മാപ്പില്ല എന്ന് ഞാന്‍ ഒറ്റക്കാലില്‍ നിന്നു. ഇത്തരം സംഭവങ്ങള്‍ക്ക് ഒരുതവണ മാപ്പുകൊടുത്താല്‍ അടുത്തത് അതിനേക്കാള്‍ ഗ്രേഡ് കൂടിയതായിരിക്കുമെന്നുറപ്പാണ്. എങ്കിലും മൊത്തത്തില്‍ പിടി വഴുതുന്നുണ്ടെന്ന് എനിക്ക് മനസ്സിലായി. ബന്ധം ഔദ്യോഗികമായി വേര്‍പ്പെടുത്താന്‍ മറ്റൊരു 'ഗൗരവ'മുള്ള കാരണംകൂടി വേണ്ടതുണ്ട്; അതെനിക്ക് ബോധ്യപ്പെട്ടാലും ഇല്ലെങ്കിലും. അതില്‍ പൊളിറ്റിക്കല്‍ കറക്ട്‌നസ് ഉണ്ടെങ്കിലും ഇല്ലെങ്കിലും. മറ്റുള്ളവര്‍ അറിഞ്ഞാല്‍ എന്തുകരുതുമെന്ന നാണക്കേടിനെക്കുറിച്ച് ഇനി ചിന്തിക്കേണ്ടതില്ലല്ലോ. അത്യാവശ്യം ആള്‍ക്കാര്‍ ഇപ്പോള്‍ത്തന്നെ അറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ലോകത്തോടുമുഴുവന്‍ വാശിപിടിച്ച് ജീവിക്കുന്നതിനിടയിലും ഞാന്‍ തകൃതിയായി തീസിസ് എഴുതി. പല ദിവസങ്ങളിലും ഉറങ്ങാതെ പണിയെടുത്തു. ഭര്‍തൃഗൃഹത്തിലേക്ക് കൂടും കുടുക്കയുമായി പോകണമെന്ന മാമൂലില്ലാതെ ക്രിസ്മസ് അവധി കഴിഞ്ഞു. ആദ്യഗര്‍ഭകാലത്ത് ഭര്‍തൃഗൃഹത്തിനടുത്ത് ഞങ്ങള്‍ വാടകയ്ക്ക് താമസിച്ച കാര്യം പറഞ്ഞല്ലോ. അന്ന് ഏറ്റവുമധികം സഹായിച്ചത് ഭര്‍ത്താവിന്റെ ഒരു ബാല്യകാല സുഹൃത്തും ഭാര്യയുമായിരുന്നു. ഈ സുഹൃത്ത് തുടര്‍ന്നുള്ള ഞങ്ങളുടെ വീടുമാറ്റങ്ങളിലൊക്കെ സഹായിയായി ഒപ്പമുണ്ടായിരുന്നയാളാണ്. ഒരു സന്ധ്യയ്ക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഫോണ്‍ വരുന്നു. ഞാന്‍ പിണങ്ങി ജീവിക്കാതെ അടിയന്തരമായി എറണാകുളത്തേക്ക് ചെല്ലണമെന്നാണ് ആവശ്യം. ഇല്ലെങ്കില്‍ ജീവിതം കൈവിട്ടുപോകുമെന്ന് പറഞ്ഞു. എന്റെ ജീവിതം നിലവില്‍ കൈയും കാലുമൊക്കെ വിട്ട് അന്തരീക്ഷത്തില്‍ നില്‍ക്കുകയാണ് എന്ന് ഞാന്‍ മറുപടി പറഞ്ഞു. കുറേനേരത്തെ പൊരുത്തപ്പെടല്‍ അപേക്ഷയ്ക്കുശേഷം അദ്ദേഹം കാര്യമറിയിച്ചു. അവിടെ ഒരു പ്രണയം കൊടുമ്പിരിക്കൊണ്ടിട്ടുണ്ട്, അത് കുറച്ച് മുന്നേറിയിട്ടുമുണ്ട്. കേട്ടപ്പോള്‍ വലിയ ഞെട്ടലുണ്ടായില്ല. ഭര്‍ത്താവിന് ഒരു കൂട്ടുകാരിയുള്ളത് എനിക്കറിയാമല്ലോ. അത് നടക്കട്ടെ എന്ന് ഞാന്‍ പറഞ്ഞു. അതല്ല മറ്റൊന്നാണ് എന്നുപറഞ്ഞ് റെക്കോഡ് ചെയ്ത ചില സംഭാഷണശകലങ്ങളും സന്ദേശങ്ങളും ആ സുഹൃത്ത് എന്റെ ഫോണിലേക്ക് അയച്ചുതന്നു. ഞാന്‍ എറണാകുളത്തേക്ക് ചെല്ലുമ്പോള്‍ കുഞ്ഞിനെ നോക്കിയും ജോലികള്‍ പങ്കിട്ടും എന്നെ സഹായിക്കാമെന്ന് ഭര്‍ത്താവിന് വാഗ്ദാനം നല്‍കിയ സ്ത്രീയുടെതായിരുന്നു അത്. അവര്‍ക്കൊപ്പം ബെംഗളൂരുവിലും കോയമ്പത്തൂരിലും എന്തൊക്കെയോ സാധനങ്ങള്‍ വാങ്ങാന്‍ അദ്ദേഹം പോകാറുണ്ട്. ഒരിക്കല്‍ മക്കള്‍ക്ക് കൊണ്ടുവന്ന ബനിയന്‍തുണികള്‍കൊണ്ടുള്ള ഒരുകെട്ട് വസ്ത്രങ്ങളെപ്പറ്റി പെട്ടെന്ന് ഓര്‍മ്മവന്നു. പരസ്പരം കാണാതാകുമ്പോഴുള്ള ആകുലത വിങ്ങിനില്‍ക്കുന്ന ഫോണ്‍കോളുകളും സന്ദേശങ്ങളും ഞാന്‍ നിര്‍വികാരമായി കേള്‍ക്കുകയും കാണുകയും ചെയ്തു. പ്രണയത്തിനപ്പുറം അവര്‍ തമ്മില്‍ ശാരീരികബന്ധമാണുണ്ടായിരുന്നതെന്ന സൂചന, ചില ധനസഹായങ്ങളുടെ വിവരങ്ങള്‍- അങ്ങനെ സമ്പന്നമായിരുന്നു ആ ഫോണ്‍ റെക്കോഡ്‌സ്. എന്റെ ഭര്‍ത്താവ് അവരാല്‍ 'ചേട്ടന്‍' എന്ന് സംബോധന ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് ഞാന്‍ കണ്ടു. എന്തുകൊണ്ടാവും അതിലെന്റെ കണ്ണുടക്കിയിരിക്കുക? ആദ്യകാലത്ത് ഞാന്‍ പരീക്ഷിച്ചതും പിന്നീട് അടുപ്പം നഷ്ടമായപ്പോള്‍ ഉപേക്ഷിച്ചതുമായ സംബോധന. സ്‌നേഹമില്ലാത്ത ഒരാളെ സംബോധനയുടെ സാങ്കേതികതകൊണ്ടുമാത്രം സ്‌നേഹിക്കുന്നതായി നടിക്കുന്നതിന്റെ ആവശ്യകത എനിക്കൊരിക്കലും ബോധ്യപ്പെട്ടിരുന്നില്ലല്ലോ. പില്‍ക്കാലത്ത് ഇതിനൊക്കെയും പോംവഴികള്‍ ആരാഞ്ഞ് അശാന്തയായപ്പോള്‍ മനസ്സെടുത്ത് മാറ്റിവെച്ച് അഭിനയിച്ചുണ്ടാക്കുന്ന ഒരു ഉഭയജീവിതത്തിന്റെ സാധ്യതകളെപ്പറ്റി പല സുഹൃത്തുക്കളും സൂചിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. പലരും അതില്‍ വിജയിച്ചവരാണ്. അതും എനിക്ക് സ്വീകാര്യമായിരുന്നില്ല. സ്വീകരിച്ചാലും ദയനീയമായി പരാജയപ്പെടുകയേ ഉള്ളൂ എന്നെനിക്കുറപ്പായിരുന്നു. ''എന്തുവിലകൊടുത്തും രാജി പുള്ളീടെ ഒപ്പം പോണം. ഇതങ്ങനെ വിട്ടുകൊടുക്കരുത്, കുടുംബമാണ്. ഇപ്പോള്‍ തിരിച്ചുപിടിച്ചാലേ കിട്ടൂ.''സുഹൃത്ത് പറഞ്ഞു. അത്ര ത്യാഗം സഹിച്ച് തിരിച്ചുപിടിക്കേണ്ട ഒന്നായി ആ ജീവിതം എനിക്ക് തോന്നിയില്ല. പക്ഷേ, ആ ഫോണ്‍കോളിന്റെ എല്ലാ വിശദവിവരങ്ങളും ഞാന്‍ സൂക്ഷിച്ചു. നാളെ ഇദ്ദേഹംതന്നെ അത് നിഷേധിച്ചാല്‍ എനിക്ക് പിടിവള്ളിയില്ലാതാവുമെന്ന തോന്നല്‍ കാരണം ഞങ്ങള്‍ സംസാരിച്ചുതുടങ്ങിയപ്പോഴേ ഞാന്‍ ഫോണിന്റെ റെക്കോഡ് ബട്ടണ്‍ അമര്‍ത്തിയിരുന്നു. ആ പ്രവൃത്തി തികഞ്ഞ അനൗചിത്യവും തെറ്റുമായിരിക്കാം. പക്ഷേ, അതപ്പോള്‍ എന്റെ മാത്രം ശരിയായിരുന്നു. ആ സ്ത്രീയുടെ ഫോണ്‍നമ്പര്‍ ഞാന്‍ പ്രത്യേകം എടുത്തുവെച്ചിരുന്നു. ഒരാള്‍ ഫോണ്‍ചെയ്ത് ചില കാര്യങ്ങള്‍ പറഞ്ഞതുകൊണ്ടുമാത്രം നാം ആരെയും സംശയിക്കേണ്ടതില്ലല്ലോ. വസ്തുതകള്‍ അന്വേഷിക്കാം. എനിക്ക് സങ്കടം തോന്നിയോ എന്നുചോദിച്ചാല്‍, സത്യം പറഞ്ഞാല്‍ ഇല്ല. എന്റെ ആയുധശേഖരത്തിലേക്ക് ഒന്നുകൂടിയായി എന്ന സമാധാനമായിരുന്നു മുന്നില്‍ എന്നോര്‍ക്കുന്നു. എനിക്ക് മറ്റുള്ളവരോട് പറഞ്ഞുനില്‍ക്കാന്‍ വീണുകിട്ടിയ കാരണം. അതിനപ്പുറത്ത് എനിക്കുണ്ടായ വൈകാരികവും ഭൗതികവുമായ നഷ്ടങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആത്മാര്‍ഥമായി ചിന്തിച്ചില്ല. മനഃപൂര്‍വമായിരിക്കാം, മനസ്സിരുത്തി ആലോചിച്ചെങ്കില്‍ പ്രണയനഷ്ടത്തെപ്പറ്റിയൊക്കെ പതംപറഞ്ഞ് കരയാനുള്ള വകുപ്പുണ്ടായിരുന്നു. ഭര്‍ത്താവിന് മറ്റ് പ്രണയബന്ധങ്ങളും ശാരീരികബന്ധങ്ങളും ഉണ്ടാകുന്നത് സാധാരണഗതിയില്‍ ഭാര്യമാര്‍ക്ക് ദഹിക്കുകയോ സഹിക്കുകയോ ഇല്ല. എങ്കിലും സിനിമയിലൊക്കെ കാണുന്നതുമാതിരി ആകാശം തകര്‍ന്ന് ചുറ്റും വീണുകിടക്കുകയൊന്നുമില്ല. ആദ്യത്തെ പതര്‍ച്ചയ്ക്കും സങ്കടത്തിനും ശേഷം അവര്‍ ദാമ്പത്യജീവിതം തിരിച്ചുപിടിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കും. എന്റെ കാര്യത്തില്‍ അത്തരമൊരു നീക്കത്തിന് ഞാന്‍ മുതിര്‍ന്നില്ലെന്നേയുള്ളൂ. അദ്ദേഹം ഒരു താത്കാലിക ഇണയെ സ്വീകരിച്ചുവെന്ന കാര്യം പുറത്തറിഞ്ഞുവെന്നിരിക്കട്ടെ, സ്വാഭാവികമായും ചോദിക്കപ്പെടുന്ന ചോദ്യം നീ പോയി കൂടെ താമസിക്കാഞ്ഞാല്‍ അവനെന്തുചെയ്യും, അവനൊരാണല്ലേ എന്നതായിരിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്. ഇതുവായിക്കുന്ന പലരും ഇപ്പോള്‍ത്തന്നെ അത് ചോദിച്ചുകഴിഞ്ഞിരിക്കും. അത്തരമൊരു ആനുകൂല്യം ഒരിക്കലും ഒരു സ്ത്രീക്കും ലഭിക്കാനും പോകുന്നില്ല. ഭര്‍ത്താവിന്റെ ഇതരബന്ധങ്ങളെപ്പറ്റി അറിവുണ്ടാകുന്ന ലോകത്തെ ആദ്യത്തെ സ്ത്രീയൊന്നുമല്ല ഞാന്‍. ഇതില്‍ അത്തരത്തില്‍ തകര്‍ന്നുപോകാന്‍ യാതൊന്നുമില്ല എന്ന് മനസ്സിലാക്കുകതന്നെയാണ് ആദ്യം വേണ്ടത്. മനുഷ്യരായതുകൊണ്ടുതന്നെ അത് സ്വാഭാവികമാണ്. കേള്‍ക്കുമ്പോള്‍ ഇത്തിരി പ്രയാസം തോന്നുമെങ്കിലും അതൊരു സത്യമാണ്. ദമ്പതികള്‍ക്കിടയിലും സ്വകാര്യതകളുണ്ടാവും. വിശ്വാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങള്‍ ഇതുമായി കൂട്ടിക്കുഴയ്ക്കുന്നതാണ് പ്രശ്‌നം. അത് കുറച്ചുകൂടി വ്യക്തമാക്കാം. ഇത്തരം സ്വകാര്യതകളെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായി ബോധ്യമുള്ള ദമ്പതികളെ സങ്കല്പിക്കുക. നിരവധി സൗഹൃദങ്ങള്‍ ഇരുവര്‍ക്കുമുണ്ട് എന്നും കരുതുക. അവയുടെ വിശദാംശങ്ങള്‍ മുഴുവന്‍ പരസ്പരം തുറന്നുപറയുകയെന്നത് ഇരുകൂട്ടര്‍ക്കും എത്രത്തോളം വേദനാജനകമായിരിക്കും! അതല്ല ദാമ്പത്യത്തിലെ വിശ്വസ്തതയുടെ മാനദണ്ഡം. സ്വകാര്യതയില്ലാതെ ജീവിക്കുകയെന്നത് ദീര്‍ഘകാലാടിസ്ഥാനത്തില്‍ വിജയസാധ്യതയില്ലാത്ത ഏര്‍പ്പാടുമാണ്. ദാമ്പത്യം പരസ്പരം 24 ത 365 നിരീക്ഷണമോ ചട്ടം പഠിപ്പിക്കലോ അല്ല. പരസ്പരമുള്ള ചില കണ്ണടയ്ക്കലുകള്‍കൂടിയാണ്. കാല്പനികമായ വിശേഷണങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെതന്നെ വിജയകരമായി ആ യാത്ര നിര്‍വഹിച്ച പലര്‍ക്കും അത് മനസ്സിലായിട്ടുണ്ടാവും. അതുകൊണ്ട് അത്തരം ബന്ധങ്ങളുടെ പേരില്‍മാത്രം ആരെയും വിധിക്കുകയോ ക്രൂശിക്കുകയോ ചെയ്യേണ്ടതില്ല. അവ ചിലപ്പോള്‍ ആ മനുഷ്യര്‍ക്ക് അല്പകാലമെങ്കിലും തണലായിരുന്നിരിക്കാം. അതിന്റെ ബലത്തിലാവും അവര്‍ ചില നിരാശകളെയും തകര്‍ച്ചകളെയും മറന്ന് അവരവര്‍ക്ക് നിയുക്തമായ ഇടങ്ങളില്‍ത്തന്നെ പിന്നെയും തുടര്‍ന്നിരിക്കുക. അവരുടെ കടമകള്‍ തുടര്‍ന്നും ചെയ്തിരിക്കുക. എന്റെ ഭര്‍ത്താവിനും അത് ബാധകമാണ്. എനിക്കുനേരേയുണ്ടായ അനീതികളെയും അപമാനങ്ങളെയും അത്തരത്തില്‍ത്തന്നെ ഞാന്‍ നേരിടുകയാണ് വേണ്ടിയിരുന്നത്. അതിനുപകരം ഭര്‍ത്താവിന് മറ്റ് സ്ത്രീകളുമായുണ്ടായ ബന്ധങ്ങള്‍ ഹൈലൈറ്റ് ചെയ്തുകൊണ്ട് പ്രതികരിക്കുകയല്ല ചെയ്യേണ്ടിയിരുന്നത്. ഇതുരണ്ടും തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ രണ്ട് വിഷയങ്ങളാണ്. വ്യക്തിയുടെ അന്തസ്സിനെക്കുറിച്ച് ആ നിര്‍ണായകഘട്ടത്തില്‍ ഞാനും മറന്നുപോയി! അതിനകത്തുള്ള മറ്റുചില ബലതന്ത്രങ്ങളെക്കുറിച്ച് നമുക്ക് വീണ്ടും സംസാരിക്കാനുണ്ട്. ദമ്പതികള്‍ ഒരുമിച്ചുജീവിക്കുന്നുണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്നതല്ല വിവാഹേതരബന്ധങ്ങളുണ്ടാകുന്നതില്‍ നിര്‍ണായകമായ വസ്തുത. അങ്ങനെ വിശ്വസിച്ച് ഭര്‍ത്താവിനോടൊപ്പം സെല്ലോടോപ്പ്‌കൊണ്ട് കെട്ടിവരിഞ്ഞമട്ടില്‍ ജീവിക്കാന്‍ ഇറങ്ങിപ്പുറപ്പെട്ട നിരവധി സ്ത്രീകളെ അറിയാം. ഞങ്ങളുടെ തലമുറയിലും തൊട്ടുമുന്‍തലമുറയിലും അവരുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഗ്യാസ്‌ചേമ്പറിലെന്നോണം ജീവിച്ചുതീര്‍ത്ത ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് നിരാശയോടെ അവര്‍ നിങ്ങളോട് പറയും. പുരുഷന് അത്തരമൊരവസ്ഥയില്ലെന്നില്ല. അത്തരക്കാരും അങ്ങേയറ്റം സഹതാപാര്‍ഹരാണ്. മുന്‍പൊരു സുഹൃത്തിനോട് മനസ്സുതുറന്നകാര്യം ഞാന്‍ സൂചിപ്പിച്ചത് ഓര്‍ക്കുമല്ലോ. അപകര്‍ഷതയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശ്‌നമെന്നുതോന്നുന്നു എന്ന് പറഞ്ഞപ്പോള്‍ നിനക്കെന്തുണ്ടായിട്ടാണ് അയാള്‍ക്ക് അപകര്‍ഷത തോന്നേണ്ടത് എന്നാണയാള്‍ തിരിച്ചുചോദിച്ചത്. എത്രയോ കാലം എന്നെ ചവിട്ടിത്താഴ്ത്തിക്കളഞ്ഞ പ്രതികരണമായിരുന്നു അത്. എന്റെ മിശ്രജാതിനിലയും ശരീരസ്ഥിതിയും സാമ്പത്തികമായ ഇടിവുമൊക്കെയാണ് എന്റെ ഭര്‍ത്താവിന്റെ അതേ ജാതിനിലയിലുള്ള അയാളെക്കൊണ്ടത് പറയിച്ചത് എന്നെനിക്ക് മനസ്സിലായി. സ്വന്തം വില മനസ്സിലാവാതെ വാക്കുമുട്ടി അന്തസ്സിടിഞ്ഞ് നിന്നുപോയിട്ടുണ്ട് അന്ന്. അല്ലെങ്കില്‍ ഏത് ഇന്ത്യന്‍ സ്ത്രീയാണ് തനിക്ക് വിലയുണ്ടെന്ന് പഠിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്! അത്തരം സാഹചര്യങ്ങളില്‍ പെട്ടുപോകുന്ന സ്ത്രീക്ക് നിഷേധിക്കപ്പെടുന്ന പിന്തുണകളെക്കുറിച്ചാണ് നാം കൂടുതല്‍ ആലോചിക്കേണ്ടത്. കൂട്ടത്തില്‍ പറയട്ടെ, വ്യക്തിപരമായ സങ്കടങ്ങള്‍ പങ്കുവയ്ക്കാനുള്ളവരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുമ്പോള്‍ വളരെ സൂക്ഷിക്കണം. നമുക്ക് താത്പര്യമുള്ളവരെല്ലാം നമ്മളോട് താത്പര്യമുള്ളവരായിക്കൊള്ളണമെന്നില്ല. മുറിവേറ്റുനില്‍ക്കുന്നവരെ നിരാശയുടെയും വേദനയുടെയും പടുകുഴിയിലേക്ക് തള്ളിയിടാന്‍ മിടുക്കുള്ളവരെ വിശ്വസിക്കരുത്. അത്തരക്കാരെയൊക്കെ പിന്നെയും കാണുമ്പോള്‍ ചിരിക്കേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ട്. എനിക്ക് ഏറെ പ്രിയപ്പെട്ടവരില്‍ പലരും അയാളുടെയും പ്രിയപ്പെട്ടവരായിരുന്നതില്‍ സങ്കടപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഒരു പ്രത്യേക സന്ദര്‍ഭത്തില്‍ ഇതൊക്കെ അറിഞ്ഞപ്പോള്‍ ആ വ്യക്തിയുടെ ആദ്യപ്രതികരണം മേല്‍പ്പറഞ്ഞ തരത്തില്‍ത്തന്നെയായിരുന്നുവെന്നോര്‍ക്കുന്നു. മനുഷ്യര്‍ പലവിധമാണല്ലോ. ചാഞ്ഞുനില്‍ക്കുന്ന മരത്തില്‍ ഓടിക്കയറിയും അപവാദം പ്രചരിപ്പിച്ചും കൂട്ടത്തില്‍ ചേര്‍ന്ന് തല്ലിയുമൊക്കെ സാമര്‍ഥ്യം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നവര്‍ ഈ ലോകത്ത് ധാരാളമുണ്ട്. അത് നമുക്ക് വിടാം. എന്തായാലും ഞാന്‍ ഓര്‍ക്കാപ്പുറത്തുകിട്ടിയ പുതിയ വിവരങ്ങള്‍ വീട്ടില്‍ അവതരിപ്പിച്ചു. ഇനിയും ഒപ്പം പോവാന്‍ നിര്‍ബന്ധിക്കരുതെന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തിലാണ് അതുചെയ്തത്. സ്വാഭാവികമായും മേല്‍പ്പറഞ്ഞ ചോദ്യം വന്നു, അപ്പോള്‍ കുട്ടികള്‍ക്ക് അച്ഛന്‍ വേണ്ടേ എന്ന പ്രശ്‌നം വന്നു. പക്ഷേ, അതൊക്കെയും തൊലിപ്പുറത്തുമാത്രമേ തൊട്ടുള്ളൂ എന്നുതോന്നുന്നു. ഒറ്റയ്ക്കാണെന്ന് സ്വയം ബോധ്യപ്പെടുത്തി ഞാന്‍ തുഴഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നു. അതിനിടയില്‍ ഒന്നുരണ്ടുതവണ അദ്ദേഹം ഞാനുമായി ഫോണില്‍ സംസാരിക്കാനുള്ള ശ്രമം നടത്തിയെങ്കിലും വിജയിച്ചില്ല. അതിനെത്തുടര്‍ന്ന് അച്ഛനെ ഫോണില്‍ വിളിച്ചു. അച്ഛന്‍ ചുരുക്കം കാര്യങ്ങള്‍മാത്രം സൂചിപ്പിച്ച് തങ്ങള്‍ കാര്യങ്ങളൊക്കെ അന്വേഷിക്കട്ടെ, എന്നിട്ട് മതി തുടര്‍ജീവിതം എന്ന നിലപാട് എടുത്തു. ഞങ്ങളുടെ പ്രശ്‌നം തുടങ്ങിയശേഷം ആദ്യമായി എന്റെ വീട്ടില്‍നിന്ന് നിരാസത്തിന്റെ സ്വരം ഭര്‍ത്താവ് ഔദ്യോഗികമായി കേള്‍ക്കുകയായിരുന്നു. ഞാന്‍ വിയോജിപ്പുകള്‍ നിരന്തരം പറഞ്ഞിരുന്നെങ്കിലും അദ്ദേഹം യാതൊന്നും കേട്ടിരുന്നില്ലല്ലോ. പ്രിയപ്പെട്ടവരേ, ചില സങ്കടങ്ങളും തിരിച്ചടികളും നമുക്ക് ഭാവിയെ നേരിടാന്‍ ധൈര്യം നല്‍കും. പക്ഷേ, ആദ്യം ഈ സങ്കടങ്ങളെയും തിരിച്ചടികളെയും നേരിടാനുള്ള മാനസികാരോഗ്യം വേണം. മറ്റുകാര്യങ്ങളിലേക്കും തിരക്കുകളിലേക്കും മനപ്പൂര്‍വം സ്വയം വലിച്ചിടുന്നത് അതിനൊരു വഴിയാണ്. ഗവേഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജോലികള്‍ എന്നെക്കാത്തിരിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. അന്ന് കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പില്‍ സര്‍വീസിലുള്ളവര്‍ക്ക് ഗവേഷണം പൂര്‍ത്തിയാക്കാന്‍ മൂന്നുവര്‍ഷത്തോളം ശമ്പളത്തോടുകൂടിയ അവധി ലഭിക്കും. എഫ്.ഐ.പി. വഴി അതിന് അവസരം കിട്ടിയതുമാണ്. പിന്നീട് ഒന്നിച്ചുകിട്ടുമെങ്കിലും ഏകദേശം ഒരുവര്‍ഷം ശമ്പളം തടസ്സപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയുണ്ടാകും. എന്റെ അന്നത്തെ അവസ്ഥയില്‍ ഒരു മാസത്തേക്ക് ശമ്പളം കിട്ടാതിരിക്കുന്ന കാര്യംപോലും അചിന്ത്യമായിരുന്നു. ജോലിഭാരം പാതിയായി കുറയ്ക്കാന്‍ സഹായകമായ ആ അവസരംപോലും ഉപയോഗിക്കാന്‍ എനിക്ക് സാധിച്ചില്ല എന്നതാണ് സത്യം. അതിന്റെ കാരണങ്ങള്‍കൂടിയാണ് നാം ഇത്രനേരം പറഞ്ഞത്. നിര്‍ഭാഗ്യവശാല്‍ നമ്മുടെ പ്രേമോജ്ജ്വലമായ ദാമ്പത്യവും മധുരതരമായ മാതൃത്വവുമൊക്കെ അതില്‍പ്പെടും. ഇന്നും പല പെണ്‍കുട്ടികളും ഗവേഷണം പാതിവഴിയാക്കി മടങ്ങുന്നതുകാണുമ്പോള്‍ ഞാന്‍ ഈ ദുരിതകാലം ഓര്‍ക്കും. എന്തായാലും തുടര്‍ന്നുവന്ന ഫെബ്രുവരിയില്‍ തീസിസിന്റെ അവസാനവട്ട പണികള്‍ പൂര്‍ത്തിയാക്കി. അവസാനഘട്ടത്തില്‍ നിരവധി സാങ്കേതികപ്രശ്‌നങ്ങളോടുകൂടി മത്സരിക്കേണ്ടിവന്നെങ്കിലും അത് നിര്‍ദിഷ്ട സമയപരിധിക്കകത്ത് സര്‍വകലാശാലയില്‍ സമര്‍പ്പിച്ചു. ആരോഗ്യകരമല്ലാത്ത ഒരു ബന്ധത്തില്‍നിന്ന് മാനസികമായെങ്കിലും വിടുതിനേടാതെ സമ്പൂര്‍ണമായി അകപ്പെട്ടുപോയിരുന്നെങ്കില്‍ സാധിക്കാത്ത ഒന്ന് എന്ന് ഞാനതിനെ എടുത്തുവയ്ക്കുന്നു.","embeds":[{"id":"contentid/1jhgue3kmq3xv2u4t42","baseUrl":"https://img.mathrubhumi.com/view/acePublic/alias/contentid/1jhgue3kmq3xv2u4t42/2/indian-manavattimarkkoru-kaipusthakam.webp","caption":"വര: ഉള്ള്യേരിക്കാരൻ","width":800,"height":500,"altText":null,"__typename":"Image"},{"id":"contentid/1jhguebiel8ut211bce","baseUrl":"https://img.mathrubhumi.com/view/acePublic/alias/contentid/1jhguebiel8ut211bce/2/indian-manavattimarkkoru-kaipusthakam.webp","caption":"വര: ഉള്ള്യേരിക്കാരൻ","width":800,"height":500,"altText":null,"__typename":"Image"}],"commentStatus":"INHERIT","authors":[],"contentPath":[{"id":"contentid/section.grihalakshmi.relations","title":"Relations","path":"https://grihalakshmi.mathrubhumi.com/relations","__typename":"Section"},{"id":"contentid/1jhgudr4t4ml7p6s0ov","title":"സ്വന്തം കുടുംബത്തിന്റെയടക്കം യഥാര്‍ഥമുഖം മനസ്സിലാകുന്നത് ദാമ്പത്യം ഉപേക്ഷിക്കുന്ന ചർച്ചയിലാണ്","path":"https://grihalakshmi.mathrubhumi.com/relations/column-by-writer-r-rajasree-0b293737","__typename":"Article"}],"tags":[{"name":"Relation","url":"tag/Relation","__typename":"Tag"},{"name":"Indian Marriage","url":"tag/Indian Marriage","__typename":"Tag"},{"name":"Malayalam Writer","url":"tag/Malayalam Writer","__typename":"Tag"}],"frontendData":{"data":{"properties":{"custom":{}}},"__typename":"AceFrontendData"},"__typename":"Article"},{"id":"contentid/1jhguds61b5zkcwy471","title":"ആ തിരുവോണദിവസം അമ്മാവന്റെ വീട്ടില്‍ അനാഥരെപ്പോലെ ഞാനും മക്കളും ചെന്നു കയറി","lead":null,"path":"https://grihalakshmi.mathrubhumi.com/relations/column-by-writer-r-rajasree-42e88b86","publishedDate":"2024-09-01T10:10:00Z","updatedDate":"2024-09-01T10:10:00Z","articleType":"NEWS","customContentType":"article","seoDescription":null,"parent":{"title":"Relations","__typename":"Section"},"topMedia":{"baseUrl":"https://img.mathrubhumi.com/view/acePublic/alias/contentid/1jhgudw5gy8q7vwdw0l/2/indian-manavattimarkkoru-kaipusthakam.webp","__typename":"Image"},"teaserHeadline":null,"teaserText":null,"overTitle":null,"teaserOvertitle":null,"teaserImage":{"baseUrl":"https://img.mathrubhumi.com/view/acePublic/alias/contentid/1jhgudw5gy8q7vwdw0l/2/indian-manavattimarkkoru-kaipusthakam.webp","description":null,"__typename":"Image"},"premiumType":"INHERIT","hideAuthor":true,"byline":"ആർ. രാജശ്രീ","bodyWordCount":858,"body":"

ഒരിക്കല്‍ ഉപേക്ഷിച്ചുപോന്ന വീട്ടിലേക്ക് വീണ്ടും കയറിയപ്പോള്‍ എന്തുവികാരമാണുണ്ടായതെന്ന് ഇപ്പോള്‍ ഓര്‍മയില്ല. ഒരുപക്ഷേ നിര്‍വികാരതയായിരുന്നിരിക്കും. അത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന സ്ത്രീകളില്‍ പലരും നിര്‍വികാരതയുടെ സഹായത്തോടെയാണ് ആ ഘട്ടം പിന്നിട്ടിരിക്കുക. കണ്ണുകള്‍ തുറന്നിരിക്കുമെങ്കിലും ഒന്നും കാണില്ല. ചെവികള്‍ എല്ലാം കേള്‍ക്കുമെങ്കിലും മനസ്സിലേക്കെത്തുന്നതിനുമുന്‍പ് അരിച്ചുകളയും. പതിയെപ്പതിയെ അവര്‍ക്കൊഴികെ മറ്റെല്ലാവര്‍ക്കും കാര്യങ്ങള്‍ സാധാരണമട്ടിലാകും. അതൊക്കെയാണ് പതിവ്.

ഭാര്യയെ തല്ലിക്കഴിഞ്ഞ് അവള്‍ക്ക് ഇടിയപ്പവും ചില്ലി ചിക്കനും വാങ്ങിക്കൊടുത്ത് 'ഹാപ്പിയല്ലേ' എന്നുചോദിച്ച് സ്വസ്ഥനാകുന്ന ഭര്‍ത്താവ് ആ സവിശേഷസന്ദര്‍ഭത്തില്‍ മാത്രമല്ല, ബഹുഭൂരിപക്ഷം ഇന്ത്യന്‍ പുരുഷന്മാരുടെയും പ്രതിനിധിയാകുന്നത്. 'ലസ്റ്റ് സ്റ്റോറീസ്' എന്ന സിനിമയില്‍ ആദ്യരാത്രിയില്‍ രണ്ടോ മൂന്നോ ചലനങ്ങള്‍ക്കുശേഷം ശീഘ്രസ്ഖലനം സംഭവിക്കുന്ന ഒരു ഭര്‍ത്താവുണ്ട്. ഭാര്യയുടെ അതൃപ്തിയോ അമ്പരപ്പോ കാര്യമാക്കാതെ അവള്‍ക്ക് വിവാഹാശംസകള്‍ നേരുന്ന പുരുഷനാണയാള്‍. അതൊരു പതിവായിട്ടുപോലും തനിക്കൊരു പ്രശ്‌നമുണ്ടെന്നും അത് ഭാര്യയ്ക്ക് ശാരീരികവും മാനസികവുമായ ഉലച്ചിലുണ്ടാക്കുന്നുണ്ടെന്നും അയാള്‍ തിരിച്ചറിയുന്നതേയില്ല. ബഹുഭൂരിപക്ഷം ഇന്ത്യന്‍ കുടുംബങ്ങളുടെയും സ്ഥിതി ഇതുതന്നെയാണ്. അല്ല എന്നുറപ്പുണ്ടായിട്ടും ഹാപ്പിയല്ലേ എന്ന അസംബന്ധചോദ്യത്തിന് അതേയെന്ന് ഉത്തരം പറയേണ്ടിവരുന്ന സ്ത്രീകളാണ് അവയെ നിലനിര്‍ത്തുന്നത്.

വിവാഹജീവിതത്തിന്റെ കാര്യത്തില്‍ ഞാനെന്നോടുപറഞ്ഞ ഏറ്റവും വലിയ നുണയും ഇതായിരുന്നു. അതെന്റെ മാത്രം അവസ്ഥയല്ലെന്ന ഓര്‍മപ്പെടുത്തലോടെ നമുക്ക് തുടരാം.
ഓണക്കാലം സ്ത്രീകളുടെ അമിതാധ്വാനത്തിന്റെ കൂടി കാലമാണ്. ഓടുപാകിയതിനിടയിലെ കണ്ണാടിമുതല്‍ ഉപ്പുപാത്രംവരെ കഴുകിയുണക്കണം. സ്ഥിരമായി താമസിക്കുന്ന വീടായാലും അതൊക്കെ വേണം. കണ്ണൂര്‍ മുതല്‍ ഓച്ചിറ വരെയുള്ള യാത്രയ്ക്കുശേഷം, വൃത്തിയാക്കാതെ കിടക്കുന്ന വീടിന്റെ നടക്കല്ലു മുതല്‍ കഴുകിവേണം അകത്തു കയറാന്‍. കുഞ്ഞുങ്ങള്‍ക്കു വാങ്ങിക്കൊണ്ടുവന്ന ഭക്ഷണം കൊടുക്കാന്‍ വൃത്തിയുള്ള പാത്രമുണ്ടാവാറില്ല. മുറിയടിച്ചുതുടച്ച് ഷീറ്റ് മാറ്റിവിരിച്ചിട്ടുവേണം അവരെ കിടത്താന്‍. മുടിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഒരു വീട്ടിലേക്ക് ഇത്തരത്തില്‍ വന്നുകയറി വൃത്തിയാക്കേണ്ടതിനെപ്പറ്റി പരാതിപ്പെട്ടപ്പോള്‍ ഏറ്റവും കാല്പനികമായ മറുപടി ഭര്‍ത്താവ് പറഞ്ഞു: ''ഒക്കെ ഗൃഹനാഥയുടെ കൈകൊണ്ടുവേണം എന്ന നിര്‍ബന്ധമുള്ളതുകൊണ്ടാണ്. മറ്റാരും തൊടേണ്ടതില്ല!''

എനിക്കിത് പറ്റില്ല, ഒരാളെ നിര്‍ത്തി വീട് ഒറ്റത്തവണയെങ്കിലും വൃത്തിയാക്കിയാലേ ഞാനങ്ങോട്ടു വരൂ എന്ന് അപ്പോള്‍ പറയാത്തതിന് ഒരു ന്യായീകരണവുമില്ല. അങ്ങനെയൊന്നും നിശ്ശബ്ദരാകരുത്, അത്തരം ത്യാഗങ്ങളൊന്നും എണ്ണപ്പെടില്ല. എന്തിന്റെ പേരിലായാലും മിണ്ടാതെ അനാവശ്യഭാരങ്ങള്‍ കെട്ടിവലിച്ച ഞാനൊരു നല്ല മാതൃകയേയല്ല എന്ന് ഇന്നെനിക്കറിയാം. പക്ഷേ, അത്തരം നിശ്ശബ്ദത തുടരുന്ന പലരും വിഡ്ഢികളായതുകൊണ്ടല്ല അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത് എന്നുമാത്രം പറയുന്നു.

ഉത്രാടം മുതല്‍ നാലുദിവസവും സദ്യവേണം. യാത്രകാരണം ചെറിയ കുഞ്ഞിന് നല്ല പനി. അവനെ കൈയിലെടുത്ത് തൊലിപൊളിഞ്ഞ കൈയില്‍ ഗ്ലൗസിട്ട് ഞാന്‍ പ്രാതലുണ്ടാക്കി, പുതിയ വീട്ടിലെ ആദ്യത്തെ ഓണമൊരുക്കി. സദ്യ വിളമ്പാന്‍ പാകത്തില്‍ എല്ലാം ഡൈനിങ് ടേബിളില്‍ വെച്ചിട്ട് കുഞ്ഞിന് കഞ്ഞി കോരിക്കൊടുത്തുകൊണ്ടിരുന്നപ്പോള്‍ ഓണം പ്രമാണിച്ച് ചെറുതായൊന്നു മിനുങ്ങിയിട്ട് ഭര്‍ത്താവ് കയറിവന്നു. പിന്നീട് സംഭവിച്ചതൊന്നും ഇപ്പോഴും എനിക്ക് വിശ്വസിക്കാനായിട്ടില്ല.

''ജീവിതത്തില്‍ സുപ്രധാനമായ ചില തീരുമാനങ്ങളെടുക്കുകയാണ്, മോളുടെ ടി.സി. വാങ്ങണം, മകളെ സഹോദരിയുടെ വീട്ടില്‍ നിര്‍ത്തി വളര്‍ത്താനാണ് തീരുമാനം, കണ്ണൂരില്‍ നിന്നാല്‍ അവള്‍ നശിച്ചുപോകും'' എന്നിങ്ങനെ അപ്രതീക്ഷിതമായ ചില വാദങ്ങളായിരുന്നു ഞാന്‍ കേട്ടത്. എവിടെനിന്നാണ് അപ്പോള്‍ അദ്ദേഹത്തിന് അതൊക്കെ കിട്ടിയത്. മദ്യം മാത്രമാണോ ആ പ്രകോപനത്തിനു കാരണം. അതോ ഇതൊക്കെയും നേരത്തേ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നോ എന്നൊന്നും മനസ്സിലായില്ല. കേട്ടുനിന്ന മകള്‍ കരയാനൊരുങ്ങുന്നതു ഞാന്‍ കണ്ടു.

ഇതൊന്നും ഒരിക്കലും സംഭവിക്കില്ലെന്ന് ഞാനവളെ സമാധാനിപ്പിച്ചതും തൊട്ടുപിന്നാലെ തെറിയഭിഷേകമായി. എനിക്ക് ദേഷ്യവും സങ്കടവും സഹിച്ചില്ല. ഏറ്റവും നഷ്ടവും അപമാനവുമുണ്ടായത് എനിക്കാണ്; ദാമ്പത്യം പുനഃസ്ഥാപിക്കാന്‍ ഓരോതവണയും നടന്ന നാടകങ്ങളില്‍ ഏറ്റവുമധികം സഹിച്ചതും ഞാനാണെന്ന് കരഞ്ഞുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു. ഒരു ബന്ധത്തിന്റെ അവസാനത്തെ കൊളുത്ത് വിട്ടുപോകുന്ന ഒച്ച ഞാനെന്റെ ഉള്ളില്‍നിന്നു കേട്ടു.

''ഞാനുണ്ടാക്കിയതാണെങ്കില്‍ എന്റെ തീരുമാനമാണ് നടക്കുക, കൊല്ലാനായാലും വളര്‍ത്താനായാലും'' എന്ന് അദ്ദേഹം അലറി. 'ഒരോണവും ഇവിടെ ആഘോഷിക്കണ്ട' എന്നുപറഞ്ഞുകൊണ്ട് ഡൈനിങ് ടേബിളിലിരുന്ന ഭക്ഷണം തട്ടിയെറിഞ്ഞു. ചിതറിവീണ ചോറിനരികില്‍ പകച്ചുനില്‍ക്കുന്ന അഞ്ചുവയസ്സുകാരിയുടെ മുഖം കണ്ട് എന്റെ ഹൃദയം ചില്ലുപാത്രം പോലെ നുറുങ്ങി. കള്ളുകുടിച്ചുവന്ന് പാത്രങ്ങള്‍ നിലത്തു തല്ലുകയും ഭക്ഷണം നശിപ്പിക്കുകയും മാതാപിതാക്കളെയും ഭാര്യയെയും കുഞ്ഞുങ്ങളെയും ഉപദ്രവിക്കുകയും ചീത്തവിളിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതരം മദ്യപരെ സിനിമയിലും സീരിയലുകളിലും കഥകളിലുമാണ് കണ്ടിട്ടുള്ളത്. അതൊന്നും എന്റെ ജീവിതത്തില്‍ ആവശ്യമില്ല. എല്ലാം കഴിഞ്ഞു. എന്തൊരപമാനമാണിത്! വീണ്ടും ഈ ജീവിതത്തിലേക്ക് എന്നെ തള്ളിവിട്ടവര്‍ ഇതറിയണം. ഞാന്‍ ഫോണെടുത്ത് വീട്ടിലേക്ക് വിളിക്കാനൊരുങ്ങിയതും അദ്ദേഹം എന്റെ കൈയില്‍നിന്ന് കുഞ്ഞിനെ തട്ടിപ്പറിച്ചു. അതിനെ കിണറ്റിലിടാന്‍ പോവുകയാണെന്നുപറഞ്ഞ് മുറ്റത്തേക്കോടി. പിന്നീട് എനിക്കുമുന്നില്‍ യാതൊന്നുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഓടി അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുന്നിലേക്കിറങ്ങി. ഒരേസമയം വലത്തെ കൈകൊണ്ട് സര്‍വശക്തിയുമുപയോഗിച്ച് അദ്ദേഹത്തെ പിന്നിലേക്കു തള്ളുകയും ഇടത്തെ കൈകൊണ്ട് കുഞ്ഞിനെ വലിച്ചുപറിച്ചെടുക്കുകയുംചെയ്തു. വരാന്തയിലെ ചവിട്ടുപടിയിലേക്ക് ചാഞ്ഞുപോയ അദ്ദേഹം എഴുന്നേല്‍ക്കുന്നതിനുമുന്‍പ് ഞാന്‍ കുഞ്ഞുമായി അകത്തേക്കോടി. ഹാളില്‍ നിന്ന മോളെയും വലിച്ചുകൊണ്ട് മുകളിലെ നിലയിലേക്ക് ആവുന്നത്ര വേഗത്തില്‍ ഓടിക്കയറി. മേശമേലിരുന്ന ഫോണെടുക്കാനുള്ള ബുദ്ധി എന്തായാലും പ്രവര്‍ത്തിച്ചു. മുകളിലെ മുറിയില്‍ കയറി വാതില്‍ കുറ്റിയിട്ടു.

കണ്ണൂരുള്ള അച്ഛനെ ഫോണില്‍ വിളിച്ച് സഹായാഭ്യര്‍ഥന നടത്തി. കരഞ്ഞില്ല എന്നാണോര്‍മ്മ. അമ്മയുടെ ഇളയ ആങ്ങള ശൂരനാട്ടുണ്ട്. അമ്മാവന്റെ മകനുമുണ്ട്. ഏഴെട്ടുകിലോമീറ്റര്‍ ദൂരമേയുള്ളൂ. അവരെ വിളിച്ച് പെട്ടെന്ന് വീട്ടിലേക്കെത്താന്‍ പറയാമെന്ന് അച്ഛന്‍ സമാധാനിപ്പിച്ചു. അരമണിക്കൂര്‍വരെ നെഞ്ചിടിപ്പെണ്ണി ഞാന്‍ മക്കളുമായി മുറിയിലിരുന്നു. ജനലിലൂടെ താഴേയുള്ള റോഡിലേക്ക് ഇടയ്ക്കിടെ നോക്കിയും മക്കളോട് പേടിക്കണ്ടെന്നു പറഞ്ഞും ഞാന്‍ സമയം നീക്കി.

അമ്മാവന്റെ കാര്‍ വന്ന് ഇരുവരും വീട്ടിലെത്തിയെന്നുറപ്പായപ്പോള്‍ ഞാന്‍ മക്കളുമായി താഴേയിറങ്ങി. കിടപ്പുമുറിയില്‍ ഭര്‍ത്താവ് കിടന്നുറങ്ങുന്നതു കണ്ടു. അദ്ദേഹത്തെ വിളിക്കാന്‍ അമ്മാവന്‍ പറഞ്ഞു. ഞാന്‍ മക്കളെ സോഫയിലിരുത്തിയിട്ട് ശാന്തമായി ചെന്നുവിളിച്ചു, അമ്മാവന്‍ വന്നിട്ടുണ്ടെന്നു പറഞ്ഞു.
''ഓണത്തിന് അതിഥിയായി വന്നതാണെങ്കില്‍ ചോറുണ്ടിട്ടുപോവാം, മറ്റെന്തെങ്കിലും ഉദ്ദേശ്യമാണെങ്കില്‍ അയാള്‍ തല്ലുകൊണ്ടിട്ടേ പോകൂ'' എന്നു ദേഷ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം എഴുന്നേറ്റുവന്നു. തത്കാലം രാജശ്രീയെയും മക്കളെയും താന്‍ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാം, പിന്നെ നമുക്ക് സംസാരിക്കാം എന്ന് അമ്മാവന്‍ പറഞ്ഞതും അദ്ദേഹം വീണ്ടും പ്രകോപിതനായി. ഞാന്‍ മുറിയില്‍നിന്ന് ബാഗെടുത്തു. വീട്ടില്‍നിന്നു വന്നിട്ട് അതൊന്നു തുറന്നിട്ടുപോലുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഞാനും മക്കളും അമ്മാവനൊപ്പം പോവുകയാണെന്നു കേട്ടപ്പോള്‍ എന്നെ കൊല്ലുമെന്നായി. എന്റെ നേരേ കൈയോങ്ങിയപ്പോള്‍ അമ്മാവന്‍ തടഞ്ഞു. ഉന്തും തള്ളുമായപ്പോള്‍, ചേച്ചിയും മക്കളും ചെന്ന് വണ്ടിയില്‍ കയറാന്‍ അമ്മാവന്റെ മകന്‍ പറഞ്ഞു. എനിക്ക് യാതൊരു സംശയവുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. മക്കളുമായി ഞാന്‍ വണ്ടിക്കരികിലേക്ക് നടന്നു. അത്രയുമായപ്പോഴാണ് കണ്ടുനിന്ന അയല്‍ക്കാര്‍കൂടിയായ ഒന്നുരണ്ടു ബന്ധുക്കള്‍ക്ക് കാര്യങ്ങള്‍ പന്തിയല്ലെന്ന് മനസ്സിലായത്. വാശികാണിക്കരുതെന്ന് അവരെന്നെ ഉപദേശിച്ചു.

''നീയങ്ങു ക്ഷമീര്, അങ്ങു തോറ്റുകൊട്!''
ആ സമയത്ത് എന്നെ ഏറ്റവും ഭ്രാന്തുപിടിപ്പിച്ചത് ആ ഉപദേശമായിരുന്നു. ഇനിയെങ്ങോട്ടാണ് ഞാന്‍ തോല്‍ക്കാനുള്ളത്!
അല്പനേരത്തിനകം അമ്മാവനും മകനും വന്ന് വണ്ടിയില്‍ കയറി. വണ്ടി നീങ്ങിയപ്പോള്‍ മക്കളെയും ചേര്‍ത്തുപിടിച്ച് ഞാന്‍ ദീര്‍ഘമായി നിശ്വസിച്ചു. രക്ഷപ്പെട്ടു! ആ തിരുവോണദിവസം അമ്മാവന്റെ വീട്ടില്‍ അനാഥരെപ്പോലെ ഞാനും മക്കളും ചെന്നു കയറി. ഒന്നും ചോദിക്കാനും പറയാനും നില്‍ക്കാതെ ഒരുപിടി വറ്റിട്ട ചൂടുകഞ്ഞിവെള്ളം അമ്മായി കൊണ്ടുവന്നു തന്നു. അത് തൊണ്ടയിലൂടെ അരിച്ചിറങ്ങുമ്പോഴാണ്, രാവിലേ മുതല്‍ ഒന്നും കഴിച്ചിട്ടില്ലല്ലോ എന്ന് ഞാന്‍ ഓര്‍ത്തത്. എന്റെ കൈത്തലങ്ങള്‍ കീറിപ്പറിഞ്ഞിരിക്കുന്ന കാഴ്ചയില്‍ അമ്മായി ഞെട്ടുന്നത് ഞാന്‍ കണ്ടു.

അന്നുരാത്രിതന്നെ ഭര്‍ത്താവും പെങ്ങളും അളിയനും മക്കളും അമ്മാവന്റെ വീട്ടിലേക്കെത്തി. മാപ്പുപറഞ്ഞ് തിരിച്ചു കൊണ്ടുപോകലാണ് ലക്ഷ്യം. മദ്യത്തിന്റെ മേലേ ചെയ്തുപോയതാണ്. ജീവിതമാകുമ്പോള്‍ ഇങ്ങനെയൊക്കെയാണ്, തൊട്ടതിനും പിടിച്ചതിനും ഇങ്ങനെ വഴക്കിട്ടിറങ്ങിയാല്‍ ജീവിതമുണ്ടാകില്ല എന്ന് നാത്തൂന്‍ ഉപദേശിച്ചു. അവരുടെ മകള്‍ അന്ന് ചെറിയ കുട്ടിയാണ്. മാമിക്കു വാശിയാണ് എന്ന അവളുടെ വിധിപ്രസ്താവം ഞാന്‍ ഇന്നും ഓര്‍ക്കുന്നുണ്ട്. അങ്ങനെയാണ് പെണ്‍കുട്ടികള്‍ പഠിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് എന്നതില്‍ എനിക്ക് അദ്ഭുതമില്ലായിരുന്നല്ലോ. വാശി വേറേ അന്തസ്സ് വേറേ. മനുഷ്യാന്തസ്സിനെപ്പറ്റിയുള്ള പാഠങ്ങള്‍ ജീവിതത്തില്‍നിന്നാണ് അഭ്യസിക്കേണ്ടത്. എല്ലാവര്‍ക്കും അതിനുള്ള അവസരം ലഭിക്കില്ലല്ലോ എന്നുഞാന്‍ സമാധാനിച്ചു.

''നിങ്ങള്‍ അവള്‍ടെ കൈ കണ്ടോ? മനുഷ്യരാരെങ്കിലും ഈ കൈകൊണ്ട് ജോലിചെയ്യിക്കുമോ. ഈ കൈയുംവെച്ച് ഓണമാഘോഷിക്കാന്‍ വരേണ്ട കാര്യമെന്താണ്, അവിടെനിന്ന് അത് ചികിത്സിച്ചു ഭേദപ്പെടുത്തുന്നതിനുപകരം?'', അമ്മായി ഒത്തുതീര്‍പ്പുസംഘത്തോട് ശാന്തമായി ചോദിച്ചു. ഉത്തരമൊന്നും പ്രതീക്ഷില്ലെങ്കിലും അവരത് ചോദിച്ചുതീര്‍ന്നപ്പോള്‍ എന്റെ കണ്ണുകള്‍ നിറഞ്ഞൊഴുകി.

ഇനി കണ്ണൂരിലെ വീട്ടിലാലോചിച്ച് എന്താണെന്നുവച്ചാല്‍ ചെയ്യാന്‍ നിര്‍ദേശിച്ച് അമ്മാവന്‍ അവരെ തിരിച്ചയച്ചു. അമ്മാവന്റെ വീട്ടില്‍ അങ്ങനെ തുടരാനുമാവില്ല. ഓണക്കാലമാണ്; ട്രെയിന്‍ റിസര്‍വേഷനുകളില്ല. പിറ്റേന്നുരാത്രി മാവേലി എക്‌സ്പ്രസിന്റെ ജനറല്‍ കമ്പാര്‍ട്ട്‌മെന്റില്‍ റിസര്‍വേഷനില്ലാതെ ഞാനും മക്കളുംകൂടി കണ്ണൂരിലേക്ക് തിരിച്ചു. ചേച്ചിയെയും മക്കളെയും തനിയേ വിടില്ലെന്നുപറഞ്ഞ് കൂടെ വന്നത് അമ്മാവന്റെ മകന്‍ അഖിലാണ്. കരയുന്ന ഇളയ കുഞ്ഞിനെ എടുത്തുകൊണ്ട് അവന്‍ രാത്രിമുഴുവന്‍ നിന്നു കഴിച്ചുകൂട്ടി. എങ്ങനെയോ ഒപ്പിച്ച സീറ്റില്‍ രാത്രിമുഴുവന്‍ മോളെ മടിയിലിരുത്തിയും നിന്നും ഞാനും. രാവിലേ ട്രെയിന്‍ കണ്ണൂരെത്തി. പ്ലാറ്റ്‌ഫോമില്‍ കാലുകുത്തുമ്പോള്‍ കടുത്ത അനിശ്ചിതത്വം അവസാനിച്ചതിന്റെ ആശ്വാസമായിരുന്നു. മഞ്ഞയുടെ പശ്ചാത്തലത്തില്‍ കണ്ണൂര്‍ എന്നെഴുതിയ ബോര്‍ഡ് മൂന്നുഭാഷകളിലും എന്നെ സമാധാനിപ്പിച്ചു. ടാക്‌സിയില്‍ ഞങ്ങള്‍ വീട്ടിലെത്തി. ആരും ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല. കുട്ടികള്‍ പതിയേ സ്വസ്ഥരായി. ആ സംഭവങ്ങള്‍ എന്നെ തകര്‍ത്തുകളഞ്ഞുവെന്ന് മറ്റുള്ളവരോ സ്വയമോ വിശ്വസിക്കേണ്ടതില്ലെന്ന് ഞാന്‍ ഉറപ്പിച്ചിരുന്നു.

ഓണാവധിക്കുശേഷം സ്‌കൂളുകളും കോളേജുകളും തുറന്നു. ആ വര്‍ഷം തലശ്ശേരി ബ്രണ്ണന്‍ കോളേജ് മലയാളവിഭാഗത്തിന്റെ ത്രിദിന ദേശീയ സെമിനാറിന്റെ കോ ഓര്‍ഡിനേറ്റര്‍ ഞാനായിരുന്നു. കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ സഹായധനത്തോടെ നടത്തപ്പെടുന്ന സെമിനാറാണ്. നേരത്തേ ഏല്‍പ്പിക്കപ്പെട്ട ചുമതലയാണ്. അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഒരുപാട് പണികളുണ്ട്. ഞാന്‍ അതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ഒക്ടോബറില്‍ സെമിനാര്‍ വിജയകരമായി നടന്നു. 'ലിംഗപദവിയുടെ സാംസ്‌കാരികപരിസരങ്ങള്‍' എന്നായിരുന്നു അതിന്റെ പേര്!

","bodyText":"ഒരിക്കല്‍ ഉപേക്ഷിച്ചുപോന്ന വീട്ടിലേക്ക് വീണ്ടും കയറിയപ്പോള്‍ എന്തുവികാരമാണുണ്ടായതെന്ന് ഇപ്പോള്‍ ഓര്‍മയില്ല. ഒരുപക്ഷേ നിര്‍വികാരതയായിരുന്നിരിക്കും. അത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന സ്ത്രീകളില്‍ പലരും നിര്‍വികാരതയുടെ സഹായത്തോടെയാണ് ആ ഘട്ടം പിന്നിട്ടിരിക്കുക. കണ്ണുകള്‍ തുറന്നിരിക്കുമെങ്കിലും ഒന്നും കാണില്ല. ചെവികള്‍ എല്ലാം കേള്‍ക്കുമെങ്കിലും മനസ്സിലേക്കെത്തുന്നതിനുമുന്‍പ് അരിച്ചുകളയും. പതിയെപ്പതിയെ അവര്‍ക്കൊഴികെ മറ്റെല്ലാവര്‍ക്കും കാര്യങ്ങള്‍ സാധാരണമട്ടിലാകും. അതൊക്കെയാണ് പതിവ്. ഭാര്യയെ തല്ലിക്കഴിഞ്ഞ് അവള്‍ക്ക് ഇടിയപ്പവും ചില്ലി ചിക്കനും വാങ്ങിക്കൊടുത്ത് 'ഹാപ്പിയല്ലേ' എന്നുചോദിച്ച് സ്വസ്ഥനാകുന്ന ഭര്‍ത്താവ് ആ സവിശേഷസന്ദര്‍ഭത്തില്‍ മാത്രമല്ല, ബഹുഭൂരിപക്ഷം ഇന്ത്യന്‍ പുരുഷന്മാരുടെയും പ്രതിനിധിയാകുന്നത്. 'ലസ്റ്റ് സ്റ്റോറീസ്' എന്ന സിനിമയില്‍ ആദ്യരാത്രിയില്‍ രണ്ടോ മൂന്നോ ചലനങ്ങള്‍ക്കുശേഷം ശീഘ്രസ്ഖലനം സംഭവിക്കുന്ന ഒരു ഭര്‍ത്താവുണ്ട്. ഭാര്യയുടെ അതൃപ്തിയോ അമ്പരപ്പോ കാര്യമാക്കാതെ അവള്‍ക്ക് വിവാഹാശംസകള്‍ നേരുന്ന പുരുഷനാണയാള്‍. അതൊരു പതിവായിട്ടുപോലും തനിക്കൊരു പ്രശ്‌നമുണ്ടെന്നും അത് ഭാര്യയ്ക്ക് ശാരീരികവും മാനസികവുമായ ഉലച്ചിലുണ്ടാക്കുന്നുണ്ടെന്നും അയാള്‍ തിരിച്ചറിയുന്നതേയില്ല. ബഹുഭൂരിപക്ഷം ഇന്ത്യന്‍ കുടുംബങ്ങളുടെയും സ്ഥിതി ഇതുതന്നെയാണ്. അല്ല എന്നുറപ്പുണ്ടായിട്ടും ഹാപ്പിയല്ലേ എന്ന അസംബന്ധചോദ്യത്തിന് അതേയെന്ന് ഉത്തരം പറയേണ്ടിവരുന്ന സ്ത്രീകളാണ് അവയെ നിലനിര്‍ത്തുന്നത്. വിവാഹജീവിതത്തിന്റെ കാര്യത്തില്‍ ഞാനെന്നോടുപറഞ്ഞ ഏറ്റവും വലിയ നുണയും ഇതായിരുന്നു. അതെന്റെ മാത്രം അവസ്ഥയല്ലെന്ന ഓര്‍മപ്പെടുത്തലോടെ നമുക്ക് തുടരാം. ഓണക്കാലം സ്ത്രീകളുടെ അമിതാധ്വാനത്തിന്റെ കൂടി കാലമാണ്. ഓടുപാകിയതിനിടയിലെ കണ്ണാടിമുതല്‍ ഉപ്പുപാത്രംവരെ കഴുകിയുണക്കണം. സ്ഥിരമായി താമസിക്കുന്ന വീടായാലും അതൊക്കെ വേണം. കണ്ണൂര്‍ മുതല്‍ ഓച്ചിറ വരെയുള്ള യാത്രയ്ക്കുശേഷം, വൃത്തിയാക്കാതെ കിടക്കുന്ന വീടിന്റെ നടക്കല്ലു മുതല്‍ കഴുകിവേണം അകത്തു കയറാന്‍. കുഞ്ഞുങ്ങള്‍ക്കു വാങ്ങിക്കൊണ്ടുവന്ന ഭക്ഷണം കൊടുക്കാന്‍ വൃത്തിയുള്ള പാത്രമുണ്ടാവാറില്ല. മുറിയടിച്ചുതുടച്ച് ഷീറ്റ് മാറ്റിവിരിച്ചിട്ടുവേണം അവരെ കിടത്താന്‍. മുടിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഒരു വീട്ടിലേക്ക് ഇത്തരത്തില്‍ വന്നുകയറി വൃത്തിയാക്കേണ്ടതിനെപ്പറ്റി പരാതിപ്പെട്ടപ്പോള്‍ ഏറ്റവും കാല്പനികമായ മറുപടി ഭര്‍ത്താവ് പറഞ്ഞു: ''ഒക്കെ ഗൃഹനാഥയുടെ കൈകൊണ്ടുവേണം എന്ന നിര്‍ബന്ധമുള്ളതുകൊണ്ടാണ്. മറ്റാരും തൊടേണ്ടതില്ല!'' എനിക്കിത് പറ്റില്ല, ഒരാളെ നിര്‍ത്തി വീട് ഒറ്റത്തവണയെങ്കിലും വൃത്തിയാക്കിയാലേ ഞാനങ്ങോട്ടു വരൂ എന്ന് അപ്പോള്‍ പറയാത്തതിന് ഒരു ന്യായീകരണവുമില്ല. അങ്ങനെയൊന്നും നിശ്ശബ്ദരാകരുത്, അത്തരം ത്യാഗങ്ങളൊന്നും എണ്ണപ്പെടില്ല. എന്തിന്റെ പേരിലായാലും മിണ്ടാതെ അനാവശ്യഭാരങ്ങള്‍ കെട്ടിവലിച്ച ഞാനൊരു നല്ല മാതൃകയേയല്ല എന്ന് ഇന്നെനിക്കറിയാം. പക്ഷേ, അത്തരം നിശ്ശബ്ദത തുടരുന്ന പലരും വിഡ്ഢികളായതുകൊണ്ടല്ല അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത് എന്നുമാത്രം പറയുന്നു. ഉത്രാടം മുതല്‍ നാലുദിവസവും സദ്യവേണം. യാത്രകാരണം ചെറിയ കുഞ്ഞിന് നല്ല പനി. അവനെ കൈയിലെടുത്ത് തൊലിപൊളിഞ്ഞ കൈയില്‍ ഗ്ലൗസിട്ട് ഞാന്‍ പ്രാതലുണ്ടാക്കി, പുതിയ വീട്ടിലെ ആദ്യത്തെ ഓണമൊരുക്കി. സദ്യ വിളമ്പാന്‍ പാകത്തില്‍ എല്ലാം ഡൈനിങ് ടേബിളില്‍ വെച്ചിട്ട് കുഞ്ഞിന് കഞ്ഞി കോരിക്കൊടുത്തുകൊണ്ടിരുന്നപ്പോള്‍ ഓണം പ്രമാണിച്ച് ചെറുതായൊന്നു മിനുങ്ങിയിട്ട് ഭര്‍ത്താവ് കയറിവന്നു. പിന്നീട് സംഭവിച്ചതൊന്നും ഇപ്പോഴും എനിക്ക് വിശ്വസിക്കാനായിട്ടില്ല. ''ജീവിതത്തില്‍ സുപ്രധാനമായ ചില തീരുമാനങ്ങളെടുക്കുകയാണ്, മോളുടെ ടി.സി. വാങ്ങണം, മകളെ സഹോദരിയുടെ വീട്ടില്‍ നിര്‍ത്തി വളര്‍ത്താനാണ് തീരുമാനം, കണ്ണൂരില്‍ നിന്നാല്‍ അവള്‍ നശിച്ചുപോകും'' എന്നിങ്ങനെ അപ്രതീക്ഷിതമായ ചില വാദങ്ങളായിരുന്നു ഞാന്‍ കേട്ടത്. എവിടെനിന്നാണ് അപ്പോള്‍ അദ്ദേഹത്തിന് അതൊക്കെ കിട്ടിയത്. മദ്യം മാത്രമാണോ ആ പ്രകോപനത്തിനു കാരണം. അതോ ഇതൊക്കെയും നേരത്തേ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നോ എന്നൊന്നും മനസ്സിലായില്ല. കേട്ടുനിന്ന മകള്‍ കരയാനൊരുങ്ങുന്നതു ഞാന്‍ കണ്ടു. ഇതൊന്നും ഒരിക്കലും സംഭവിക്കില്ലെന്ന് ഞാനവളെ സമാധാനിപ്പിച്ചതും തൊട്ടുപിന്നാലെ തെറിയഭിഷേകമായി. എനിക്ക് ദേഷ്യവും സങ്കടവും സഹിച്ചില്ല. ഏറ്റവും നഷ്ടവും അപമാനവുമുണ്ടായത് എനിക്കാണ്; ദാമ്പത്യം പുനഃസ്ഥാപിക്കാന്‍ ഓരോതവണയും നടന്ന നാടകങ്ങളില്‍ ഏറ്റവുമധികം സഹിച്ചതും ഞാനാണെന്ന് കരഞ്ഞുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു. ഒരു ബന്ധത്തിന്റെ അവസാനത്തെ കൊളുത്ത് വിട്ടുപോകുന്ന ഒച്ച ഞാനെന്റെ ഉള്ളില്‍നിന്നു കേട്ടു. ''ഞാനുണ്ടാക്കിയതാണെങ്കില്‍ എന്റെ തീരുമാനമാണ് നടക്കുക, കൊല്ലാനായാലും വളര്‍ത്താനായാലും'' എന്ന് അദ്ദേഹം അലറി. 'ഒരോണവും ഇവിടെ ആഘോഷിക്കണ്ട' എന്നുപറഞ്ഞുകൊണ്ട് ഡൈനിങ് ടേബിളിലിരുന്ന ഭക്ഷണം തട്ടിയെറിഞ്ഞു. ചിതറിവീണ ചോറിനരികില്‍ പകച്ചുനില്‍ക്കുന്ന അഞ്ചുവയസ്സുകാരിയുടെ മുഖം കണ്ട് എന്റെ ഹൃദയം ചില്ലുപാത്രം പോലെ നുറുങ്ങി. കള്ളുകുടിച്ചുവന്ന് പാത്രങ്ങള്‍ നിലത്തു തല്ലുകയും ഭക്ഷണം നശിപ്പിക്കുകയും മാതാപിതാക്കളെയും ഭാര്യയെയും കുഞ്ഞുങ്ങളെയും ഉപദ്രവിക്കുകയും ചീത്തവിളിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതരം മദ്യപരെ സിനിമയിലും സീരിയലുകളിലും കഥകളിലുമാണ് കണ്ടിട്ടുള്ളത്. അതൊന്നും എന്റെ ജീവിതത്തില്‍ ആവശ്യമില്ല. എല്ലാം കഴിഞ്ഞു. എന്തൊരപമാനമാണിത്! വീണ്ടും ഈ ജീവിതത്തിലേക്ക് എന്നെ തള്ളിവിട്ടവര്‍ ഇതറിയണം. ഞാന്‍ ഫോണെടുത്ത് വീട്ടിലേക്ക് വിളിക്കാനൊരുങ്ങിയതും അദ്ദേഹം എന്റെ കൈയില്‍നിന്ന് കുഞ്ഞിനെ തട്ടിപ്പറിച്ചു. അതിനെ കിണറ്റിലിടാന്‍ പോവുകയാണെന്നുപറഞ്ഞ് മുറ്റത്തേക്കോടി. പിന്നീട് എനിക്കുമുന്നില്‍ യാതൊന്നുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഓടി അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുന്നിലേക്കിറങ്ങി. ഒരേസമയം വലത്തെ കൈകൊണ്ട് സര്‍വശക്തിയുമുപയോഗിച്ച് അദ്ദേഹത്തെ പിന്നിലേക്കു തള്ളുകയും ഇടത്തെ കൈകൊണ്ട് കുഞ്ഞിനെ വലിച്ചുപറിച്ചെടുക്കുകയുംചെയ്തു. വരാന്തയിലെ ചവിട്ടുപടിയിലേക്ക് ചാഞ്ഞുപോയ അദ്ദേഹം എഴുന്നേല്‍ക്കുന്നതിനുമുന്‍പ് ഞാന്‍ കുഞ്ഞുമായി അകത്തേക്കോടി. ഹാളില്‍ നിന്ന മോളെയും വലിച്ചുകൊണ്ട് മുകളിലെ നിലയിലേക്ക് ആവുന്നത്ര വേഗത്തില്‍ ഓടിക്കയറി. മേശമേലിരുന്ന ഫോണെടുക്കാനുള്ള ബുദ്ധി എന്തായാലും പ്രവര്‍ത്തിച്ചു. മുകളിലെ മുറിയില്‍ കയറി വാതില്‍ കുറ്റിയിട്ടു. കണ്ണൂരുള്ള അച്ഛനെ ഫോണില്‍ വിളിച്ച് സഹായാഭ്യര്‍ഥന നടത്തി. കരഞ്ഞില്ല എന്നാണോര്‍മ്മ. അമ്മയുടെ ഇളയ ആങ്ങള ശൂരനാട്ടുണ്ട്. അമ്മാവന്റെ മകനുമുണ്ട്. ഏഴെട്ടുകിലോമീറ്റര്‍ ദൂരമേയുള്ളൂ. അവരെ വിളിച്ച് പെട്ടെന്ന് വീട്ടിലേക്കെത്താന്‍ പറയാമെന്ന് അച്ഛന്‍ സമാധാനിപ്പിച്ചു. അരമണിക്കൂര്‍വരെ നെഞ്ചിടിപ്പെണ്ണി ഞാന്‍ മക്കളുമായി മുറിയിലിരുന്നു. ജനലിലൂടെ താഴേയുള്ള റോഡിലേക്ക് ഇടയ്ക്കിടെ നോക്കിയും മക്കളോട് പേടിക്കണ്ടെന്നു പറഞ്ഞും ഞാന്‍ സമയം നീക്കി. അമ്മാവന്റെ കാര്‍ വന്ന് ഇരുവരും വീട്ടിലെത്തിയെന്നുറപ്പായപ്പോള്‍ ഞാന്‍ മക്കളുമായി താഴേയിറങ്ങി. കിടപ്പുമുറിയില്‍ ഭര്‍ത്താവ് കിടന്നുറങ്ങുന്നതു കണ്ടു. അദ്ദേഹത്തെ വിളിക്കാന്‍ അമ്മാവന്‍ പറഞ്ഞു. ഞാന്‍ മക്കളെ സോഫയിലിരുത്തിയിട്ട് ശാന്തമായി ചെന്നുവിളിച്ചു, അമ്മാവന്‍ വന്നിട്ടുണ്ടെന്നു പറഞ്ഞു. ''ഓണത്തിന് അതിഥിയായി വന്നതാണെങ്കില്‍ ചോറുണ്ടിട്ടുപോവാം, മറ്റെന്തെങ്കിലും ഉദ്ദേശ്യമാണെങ്കില്‍ അയാള്‍ തല്ലുകൊണ്ടിട്ടേ പോകൂ'' എന്നു ദേഷ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം എഴുന്നേറ്റുവന്നു. തത്കാലം രാജശ്രീയെയും മക്കളെയും താന്‍ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാം, പിന്നെ നമുക്ക് സംസാരിക്കാം എന്ന് അമ്മാവന്‍ പറഞ്ഞതും അദ്ദേഹം വീണ്ടും പ്രകോപിതനായി. ഞാന്‍ മുറിയില്‍നിന്ന് ബാഗെടുത്തു. വീട്ടില്‍നിന്നു വന്നിട്ട് അതൊന്നു തുറന്നിട്ടുപോലുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഞാനും മക്കളും അമ്മാവനൊപ്പം പോവുകയാണെന്നു കേട്ടപ്പോള്‍ എന്നെ കൊല്ലുമെന്നായി. എന്റെ നേരേ കൈയോങ്ങിയപ്പോള്‍ അമ്മാവന്‍ തടഞ്ഞു. ഉന്തും തള്ളുമായപ്പോള്‍, ചേച്ചിയും മക്കളും ചെന്ന് വണ്ടിയില്‍ കയറാന്‍ അമ്മാവന്റെ മകന്‍ പറഞ്ഞു. എനിക്ക് യാതൊരു സംശയവുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. മക്കളുമായി ഞാന്‍ വണ്ടിക്കരികിലേക്ക് നടന്നു. അത്രയുമായപ്പോഴാണ് കണ്ടുനിന്ന അയല്‍ക്കാര്‍കൂടിയായ ഒന്നുരണ്ടു ബന്ധുക്കള്‍ക്ക് കാര്യങ്ങള്‍ പന്തിയല്ലെന്ന് മനസ്സിലായത്. വാശികാണിക്കരുതെന്ന് അവരെന്നെ ഉപദേശിച്ചു. ''നീയങ്ങു ക്ഷമീര്, അങ്ങു തോറ്റുകൊട്!'' ആ സമയത്ത് എന്നെ ഏറ്റവും ഭ്രാന്തുപിടിപ്പിച്ചത് ആ ഉപദേശമായിരുന്നു. ഇനിയെങ്ങോട്ടാണ് ഞാന്‍ തോല്‍ക്കാനുള്ളത്! അല്പനേരത്തിനകം അമ്മാവനും മകനും വന്ന് വണ്ടിയില്‍ കയറി. വണ്ടി നീങ്ങിയപ്പോള്‍ മക്കളെയും ചേര്‍ത്തുപിടിച്ച് ഞാന്‍ ദീര്‍ഘമായി നിശ്വസിച്ചു. രക്ഷപ്പെട്ടു! ആ തിരുവോണദിവസം അമ്മാവന്റെ വീട്ടില്‍ അനാഥരെപ്പോലെ ഞാനും മക്കളും ചെന്നു കയറി. ഒന്നും ചോദിക്കാനും പറയാനും നില്‍ക്കാതെ ഒരുപിടി വറ്റിട്ട ചൂടുകഞ്ഞിവെള്ളം അമ്മായി കൊണ്ടുവന്നു തന്നു. അത് തൊണ്ടയിലൂടെ അരിച്ചിറങ്ങുമ്പോഴാണ്, രാവിലേ മുതല്‍ ഒന്നും കഴിച്ചിട്ടില്ലല്ലോ എന്ന് ഞാന്‍ ഓര്‍ത്തത്. എന്റെ കൈത്തലങ്ങള്‍ കീറിപ്പറിഞ്ഞിരിക്കുന്ന കാഴ്ചയില്‍ അമ്മായി ഞെട്ടുന്നത് ഞാന്‍ കണ്ടു. അന്നുരാത്രിതന്നെ ഭര്‍ത്താവും പെങ്ങളും അളിയനും മക്കളും അമ്മാവന്റെ വീട്ടിലേക്കെത്തി. മാപ്പുപറഞ്ഞ് തിരിച്ചു കൊണ്ടുപോകലാണ് ലക്ഷ്യം. മദ്യത്തിന്റെ മേലേ ചെയ്തുപോയതാണ്. ജീവിതമാകുമ്പോള്‍ ഇങ്ങനെയൊക്കെയാണ്, തൊട്ടതിനും പിടിച്ചതിനും ഇങ്ങനെ വഴക്കിട്ടിറങ്ങിയാല്‍ ജീവിതമുണ്ടാകില്ല എന്ന് നാത്തൂന്‍ ഉപദേശിച്ചു. അവരുടെ മകള്‍ അന്ന് ചെറിയ കുട്ടിയാണ്. മാമിക്കു വാശിയാണ് എന്ന അവളുടെ വിധിപ്രസ്താവം ഞാന്‍ ഇന്നും ഓര്‍ക്കുന്നുണ്ട്. അങ്ങനെയാണ് പെണ്‍കുട്ടികള്‍ പഠിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് എന്നതില്‍ എനിക്ക് അദ്ഭുതമില്ലായിരുന്നല്ലോ. വാശി വേറേ അന്തസ്സ് വേറേ. മനുഷ്യാന്തസ്സിനെപ്പറ്റിയുള്ള പാഠങ്ങള്‍ ജീവിതത്തില്‍നിന്നാണ് അഭ്യസിക്കേണ്ടത്. എല്ലാവര്‍ക്കും അതിനുള്ള അവസരം ലഭിക്കില്ലല്ലോ എന്നുഞാന്‍ സമാധാനിച്ചു. ''നിങ്ങള്‍ അവള്‍ടെ കൈ കണ്ടോ? മനുഷ്യരാരെങ്കിലും ഈ കൈകൊണ്ട് ജോലിചെയ്യിക്കുമോ. ഈ കൈയുംവെച്ച് ഓണമാഘോഷിക്കാന്‍ വരേണ്ട കാര്യമെന്താണ്, അവിടെനിന്ന് അത് ചികിത്സിച്ചു ഭേദപ്പെടുത്തുന്നതിനുപകരം?'', അമ്മായി ഒത്തുതീര്‍പ്പുസംഘത്തോട് ശാന്തമായി ചോദിച്ചു. ഉത്തരമൊന്നും പ്രതീക്ഷില്ലെങ്കിലും അവരത് ചോദിച്ചുതീര്‍ന്നപ്പോള്‍ എന്റെ കണ്ണുകള്‍ നിറഞ്ഞൊഴുകി. ഇനി കണ്ണൂരിലെ വീട്ടിലാലോചിച്ച് എന്താണെന്നുവച്ചാല്‍ ചെയ്യാന്‍ നിര്‍ദേശിച്ച് അമ്മാവന്‍ അവരെ തിരിച്ചയച്ചു. അമ്മാവന്റെ വീട്ടില്‍ അങ്ങനെ തുടരാനുമാവില്ല. ഓണക്കാലമാണ്; ട്രെയിന്‍ റിസര്‍വേഷനുകളില്ല. പിറ്റേന്നുരാത്രി മാവേലി എക്‌സ്പ്രസിന്റെ ജനറല്‍ കമ്പാര്‍ട്ട്‌മെന്റില്‍ റിസര്‍വേഷനില്ലാതെ ഞാനും മക്കളുംകൂടി കണ്ണൂരിലേക്ക് തിരിച്ചു. ചേച്ചിയെയും മക്കളെയും തനിയേ വിടില്ലെന്നുപറഞ്ഞ് കൂടെ വന്നത് അമ്മാവന്റെ മകന്‍ അഖിലാണ്. കരയുന്ന ഇളയ കുഞ്ഞിനെ എടുത്തുകൊണ്ട് അവന്‍ രാത്രിമുഴുവന്‍ നിന്നു കഴിച്ചുകൂട്ടി. എങ്ങനെയോ ഒപ്പിച്ച സീറ്റില്‍ രാത്രിമുഴുവന്‍ മോളെ മടിയിലിരുത്തിയും നിന്നും ഞാനും. രാവിലേ ട്രെയിന്‍ കണ്ണൂരെത്തി. പ്ലാറ്റ്‌ഫോമില്‍ കാലുകുത്തുമ്പോള്‍ കടുത്ത അനിശ്ചിതത്വം അവസാനിച്ചതിന്റെ ആശ്വാസമായിരുന്നു. മഞ്ഞയുടെ പശ്ചാത്തലത്തില്‍ കണ്ണൂര്‍ എന്നെഴുതിയ ബോര്‍ഡ് മൂന്നുഭാഷകളിലും എന്നെ സമാധാനിപ്പിച്ചു. ടാക്‌സിയില്‍ ഞങ്ങള്‍ വീട്ടിലെത്തി. ആരും ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല. കുട്ടികള്‍ പതിയേ സ്വസ്ഥരായി. ആ സംഭവങ്ങള്‍ എന്നെ തകര്‍ത്തുകളഞ്ഞുവെന്ന് മറ്റുള്ളവരോ സ്വയമോ വിശ്വസിക്കേണ്ടതില്ലെന്ന് ഞാന്‍ ഉറപ്പിച്ചിരുന്നു. ഓണാവധിക്കുശേഷം സ്‌കൂളുകളും കോളേജുകളും തുറന്നു. ആ വര്‍ഷം തലശ്ശേരി ബ്രണ്ണന്‍ കോളേജ് മലയാളവിഭാഗത്തിന്റെ ത്രിദിന ദേശീയ സെമിനാറിന്റെ കോ ഓര്‍ഡിനേറ്റര്‍ ഞാനായിരുന്നു. കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ സഹായധനത്തോടെ നടത്തപ്പെടുന്ന സെമിനാറാണ്. നേരത്തേ ഏല്‍പ്പിക്കപ്പെട്ട ചുമതലയാണ്. അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഒരുപാട് പണികളുണ്ട്. ഞാന്‍ അതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ഒക്ടോബറില്‍ സെമിനാര്‍ വിജയകരമായി നടന്നു. 'ലിംഗപദവിയുടെ സാംസ്‌കാരികപരിസരങ്ങള്‍' എന്നായിരുന്നു അതിന്റെ പേര്!","embeds":[{"id":"contentid/1jhgue3elxiswgdpmzv","baseUrl":"https://img.mathrubhumi.com/view/acePublic/alias/contentid/1jhgue3elxiswgdpmzv/2/indian-manavattimarkkoru-kaipusthakam.webp","caption":"വര: ഉള്ള്യേരിക്കാരൻ","width":800,"height":1100,"altText":null,"__typename":"Image"},{"id":"contentid/1jhguebiel8uobsatbv","baseUrl":"https://img.mathrubhumi.com/view/acePublic/alias/contentid/1jhguebiel8uobsatbv/2/indian-manvattimarkkoru-kaipusthakam.webp","caption":"വര: ഉള്ള്യേരിക്കാരൻ","width":800,"height":490,"altText":null,"__typename":"Image"},{"id":"contentid/1jhgueizr757fq1sw4j","baseUrl":"https://img.mathrubhumi.com/view/acePublic/alias/contentid/1jhgueizr757fq1sw4j/2/indian-manavattimarkkoru-kaipusthakam.webp","caption":"വര: ഉള്ള്യേരിക്കാരൻ","width":800,"height":1100,"altText":null,"__typename":"Image"}],"commentStatus":"INHERIT","authors":[],"contentPath":[{"id":"contentid/section.grihalakshmi.relations","title":"Relations","path":"https://grihalakshmi.mathrubhumi.com/relations","__typename":"Section"},{"id":"contentid/1jhguds61b5zkcwy471","title":"ആ തിരുവോണദിവസം അമ്മാവന്റെ വീട്ടില്‍ അനാഥരെപ്പോലെ ഞാനും മക്കളും ചെന്നു കയറി","path":"https://grihalakshmi.mathrubhumi.com/relations/column-by-writer-r-rajasree-42e88b86","__typename":"Article"}],"tags":[{"name":"Relation","url":"tag/Relation","__typename":"Tag"},{"name":"Indian Marriage","url":"tag/Indian Marriage","__typename":"Tag"},{"name":"Writer","url":"tag/Writer","__typename":"Tag"}],"frontendData":{"data":{"properties":{"custom":{}}},"__typename":"AceFrontendData"},"__typename":"Article"},{"id":"contentid/1jhgudven8cr0um8xy1","title":"വിവാഹസമയത്ത് കൊടുത്ത സ്വര്‍ണവും പണവും പോരാതെ ഭര്‍ത്തൃവീട്ടുകാര്‍ പല ആവശ്യങ്ങള്‍ക്കായി പണം വാങ്ങി...","lead":null,"path":"https://grihalakshmi.mathrubhumi.com/relations/r-rajasree-write-about-indian-families-and-loveless-marriage-d72a0a38","publishedDate":"2023-08-03T05:05:00Z","updatedDate":"2023-08-03T05:05:00Z","articleType":"NEWS","customContentType":"article","seoDescription":null,"parent":{"title":"Relations","__typename":"Section"},"topMedia":{"baseUrl":"https://img.mathrubhumi.com/view/acePublic/alias/contentid/1jhgudz34p9sa4m7sld/2/representative-image.webp","__typename":"Image"},"teaserHeadline":null,"teaserText":null,"overTitle":null,"teaserOvertitle":null,"teaserImage":{"baseUrl":"https://img.mathrubhumi.com/view/acePublic/alias/contentid/1jhgudz34p9sa4m7sld/2/representative-image.webp","description":null,"__typename":"Image"},"premiumType":"INHERIT","hideAuthor":true,"byline":"ആര്‍. രാജശ്രീ","bodyWordCount":997,"body":"

മനുഷ്യരുടെ കാര്യം വളരെ വിചിത്രമാണ്. ഒരു പരിചയവുമില്ലാത്തവരുടെ ജീവിതം ചിലപ്പോള്‍, നമ്മുടെ ജീവിതവുമായി ചില അംശങ്ങളില്‍ കൂട്ടിമുട്ടിയേക്കാം. പ്രിയ ഞാന്‍ ജോലിചെയ്ത സ്‌കൂളിലെ ഗസ്റ്റ് അധ്യാപികയായിരുന്നു. ഉണ്ടായിരുന്നിടത്തൊക്കെ അനഭിമതയായ ഒരുവളാണ് അവളെന്ന് മറ്റുള്ളവരില്‍നിന്ന് അറിഞ്ഞു. വരുന്ന ദിവസങ്ങളില്‍ ആരോടും മിണ്ടാതെ സ്റ്റാഫ് റൂമിലിരിക്കും. ആരെങ്കിലും തമാശ പറഞ്ഞാല്‍, തന്നെക്കുറിച്ചാണതെന്ന് ഉറപ്പിച്ച് ദേഷ്യപ്പെടും. ചിലപ്പോള്‍ കരയും. പല ദിവസങ്ങളിലും അവളെ സ്‌കൂളില്‍നിന്ന് കൊണ്ടുപോകാന്‍ അവളുടെ പ്രായമായ അച്ഛനാണ് ടൂവീലറില്‍ വന്നിരുന്നത്.
പ്രിയയുടെ വിവാഹം രാജകീയമായി നടന്ന ഒന്നായിരുന്നു. ഉദ്യോഗസ്ഥരായ മാതാപിതാക്കളും സഹോദരങ്ങളുമുള്ള അവളുടെ കുടുംബം ഒരു കാര്യത്തിലും ഒരു കുറവും വരുത്തിയില്ല. രണ്ട് സഹോദരന്മാരും നേരത്തേ വിവാഹിതരായിരുന്നു. അത് രണ്ടും ഒന്നിനൊന്ന് ആര്‍ഭാടം നിറഞ്ഞ ആഘോഷങ്ങള്‍തന്നെയായിരുന്നുതാനും. കുട്ടികളെ നേരത്തേ വിവാഹം ചെയ്യിക്കണം. എന്നാലേ, അവര്‍ക്ക് നേരത്തേ സെറ്റിലാകാന്‍ പറ്റൂ എന്ന് അവളുടെ രക്ഷിതാക്കള്‍ ഉറച്ചുവിശ്വസിച്ചു. തങ്ങള്‍ റിട്ടയറാകുന്നതിനുമുന്‍പ് മക്കളുടെ വിവാഹം നടത്തുകയെന്നത് അവരുടെ ഏറ്റവും വലിയ ലക്ഷ്യമായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട്, പി.ജി. വിദ്യാര്‍ഥിനിയായിരിക്കെത്തന്നെ, അവള്‍ വിവാഹിതയായി.

വിവാഹം കഴിഞ്ഞ് അധികനാള്‍ കഴിയുന്നതിനുമുന്‍പുതന്നെ, അസ്വാരസ്യങ്ങള്‍ തുടങ്ങി. കുറച്ച് കാലമൊക്കെ അത് ഒളിപ്പിച്ചുവയ്ക്കുന്നതില്‍ പ്രിയ വിജയിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് കാര്യങ്ങള്‍ കൈവിട്ടുപോയി. വിവാഹസമയത്ത് കൊടുത്ത സ്വര്‍ണവും പണവും പോരാതെ ഭര്‍ത്തൃവീട്ടുകാര്‍ വീണ്ടും പല പല ആവശ്യങ്ങള്‍ക്കായി പണം ആവശ്യപ്പെട്ടു. വാങ്ങാന്‍ പണം മുടക്കിയത് താനാണെന്ന് പറഞ്ഞ് അമ്മായിയമ്മ മരുമകളുടെ താലിമാലയടക്കം ഊരിവാങ്ങിയതോടെയാണ്, പ്രിയയുടെ വീട്ടുകാര്‍ വിവരമറിയുന്നത്. പതിവ് ഒത്തുതീര്‍പ്പ് ചര്‍ച്ചകള്‍ക്കുശേഷം ബന്ധം നിലനിര്‍ത്താനായി അവളുടെ കുടുംബം വീണ്ടും അന്‍പത് പവനോളം സ്വര്‍ണം നല്‍കി. പ്രിയയും ഭര്‍ത്താവും മറ്റൊരു വീട്ടില്‍ മാറിത്താമസിക്കണമെന്നും തീരുമാനമായി. അങ്ങനെ മരുമകന്റെ ജോലിസ്ഥലത്ത് അവരുടെ സ്ഥിതിക്കിണങ്ങുന്ന ഒരു വീട് കണ്ടെത്തി. അതിന് അഡ്വാന്‍സ് കൊടുത്ത് ഗൃഹോപകരണങ്ങള്‍ വാങ്ങിനല്‍കി അവരെ താമസിപ്പിക്കാന്‍ പ്രിയയുടെ കുടുംബത്തിന് വന്‍തുക ചെലവായി. സഹോദരന്മാരുടെ ഭാര്യമാര്‍ക്ക് അതില്‍ മുറുമുറുപ്പുണ്ടായെങ്കിലും പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ അവസാനിച്ചുകിട്ടുമെങ്കില്‍, അതാണ് നല്ലതെന്ന് അവരും അംഗീകരിക്കുകയായിരുന്നു.

കഷ്ടിച്ച് ഒരുവര്‍ഷമായതോടെ, വീണ്ടും സംഘര്‍ഷം തുടങ്ങി. മാസാമാസം വന്‍തുക വാടകയിനത്തില്‍ നല്‍കാന്‍ തനിക്കാവില്ലെന്ന പ്രിയയുടെ ഭര്‍ത്താവിന്റെ നിലപാടായിരുന്നു ഇത്തവണ പ്രശ്‌നമായത്. മകള്‍ക്ക് വിവാഹസമയത്ത് സമ്മാനിച്ച പണത്തെയും ആഭരണങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള സംസാരം കയ്യാങ്കളിവരെയെത്തിക്കിട്ടി ഇത്തവണ. അതോടെ, മാനസികമായി ഇരുകുടുംബങ്ങളും കൊടിയ അകല്‍ച്ചയിലായി. വിവാഹബന്ധം തകരുമെന്ന ഘട്ടത്തില്‍, വീണ്ടും ഒത്തുതീര്‍പ്പ് ചര്‍ച്ചകള്‍ നടന്നു. ഇത്തവണ സമുദായപ്രമാണിമാരും രാഷ്ട്രീയനേതാക്കളുമൊക്കെ പങ്കെടുത്ത ഉന്നതതലചര്‍ച്ചയായിരുന്നു. മരുമകനെ അയാളുടെ വീട്ടില്‍നിന്ന് അടര്‍ത്തിയെടുത്ത് വാടകവീട്ടില്‍ താമസിക്കാന്‍ നിര്‍ദേശിച്ച പ്രിയയുടെ വീട്ടുകാരുടെ നടപടിയിലാണ് എല്ലാവരും പ്രശ്‌നം കണ്ടെത്തിയത്.

വാടക അയാള്‍ക്ക് നല്‍കാനാവില്ലെങ്കില്‍, അതും അവളുടെ വീട്ടുകാര്‍ നല്‍കണമെന്ന് ഒത്തുതീര്‍പ്പ് സമിതി നിര്‍ദേശം വെച്ചു. അല്ലെങ്കില്‍, വാടകവീട്ടിലെ താമസമവസാനിപ്പിച്ച് അയാള്‍ സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങും. ദാമ്പത്യം വേണമെങ്കില്‍, അവള്‍ക്ക് ഒപ്പം പോകാം. അതില്‍ എതിര്‍പ്പില്ലെന്ന് അയാളുടെ വീട്ടുകാരും പറഞ്ഞ സ്ഥിതിക്ക്, തീരുമാനമെടുക്കാന്‍ പ്രിയയുടെ വീട്ടുകാര്‍ നിര്‍ബന്ധിതരായി. ആ വീട്ടിലേക്ക് അവള്‍ തിരിച്ച് പോയാല്‍ ഭാവി എന്തായിരിക്കുമെന്ന് അവര്‍ക്ക് ഏറക്കുറെ ഊഹമുണ്ടായിരുന്നു. അപ്പോഴാണ് മരുമകന്റെ വീട്ടുകാര്‍, കരുണാപൂര്‍വം അടുത്ത നിര്‍ദേശം അവതരിപ്പിക്കുന്നത്: വാടകവീട് നഷ്ടമാണ്. ആ തുകയോടൊപ്പം കുറച്ചുകൂടി മതി, നഗരത്തില്‍ ഒരു ഫ്‌ളാറ്റ് വാങ്ങിയാല്‍ മാസം ഇ.എം.ഐ. അടയ്ക്കാന്‍. അവളുടെ പേരിലുള്ള സ്ഥലം വിറ്റാല്‍, അതിനും മാര്‍ഗമായി. സ്ഥലം വില്‍ക്കാം. ഫ്‌ളാറ്റിന് അഡ്വാന്‍സും കൊടുക്കാം. അത് പക്ഷേ, പ്രിയയുടെകൂടി പേരില്‍ വാങ്ങണമെന്ന് അവളുടെ അച്ഛന്‍ ആവശ്യപ്പെട്ടു.

അഭിമാനമുള്ള ഒരു പുരുഷനും അതിന് തയ്യാറാവില്ല, തന്നെ വിശ്വാസമില്ലെന്നാണ് അതിനര്‍ഥമെന്ന് മരുമകന്‍ പൊട്ടിത്തെറിച്ചു. അച്ചിയുടെ ചെലവില്‍ കിടന്നാല്‍, അവള്‍ ഇറങ്ങാന്‍ പറയുമ്പോള്‍ താന്‍ ഇറങ്ങേണ്ടിവരുമെന്നാണ് അയാള്‍ പറഞ്ഞ ന്യായം. ഇതുവരെയായി അതേ അച്ചിയുടെതായി കിട്ടിയ സ്വര്‍ണവും പണവും ചെലവാക്കാന്‍ ഒരു ലജ്ജയും തോന്നാഞ്ഞതെന്ത് എന്ന ചോദ്യത്തിന് അയാള്‍ പറഞ്ഞ ഉത്തരം ഭാര്യയുടെ പണത്തിന് ഭര്‍ത്താവിന് അവകാശമുണ്ടെന്നാണ്. എന്തായാലും ആ ഒത്തുതീര്‍പ്പ് നടന്നില്ല. ഇങ്ങനെ കൊടുക്കാനിരുന്നാല്‍, കൊടുത്തുകൊണ്ടേയിരിക്കുകയല്ലാതെ വേറെ വഴിയില്ലെന്ന് അവര്‍ക്ക് അവസാനനിമിഷം ബുദ്ധിയുദിച്ചു.

മാത്രവുമല്ല, ആ സ്ഥലം വില്‍ക്കാതെ അതുവരെയുണ്ടായ കടബാധ്യതകള്‍ തീര്‍ക്കാനാവില്ലെന്നും അവര്‍ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. കിടപ്പാടം നഷ്ടപ്പെടുന്നതിലും ഭേദമാണല്ലോ അത്. എന്തായാലും സ്വന്തം വീട്ടില്‍ തിരിച്ചെത്തി പ്രിയ പി.ജി. പൂര്‍ത്തിയാക്കി, അധ്യാപനബിരുദം നേടി. നിരവധി എയ്ഡഡ് സ്‌കൂളുകളില്‍ അക്കാലത്ത് ഒഴിവുകളുണ്ടായിരുന്നു. അതൊന്നും അവള്‍ക്കായി സംഘടിപ്പിക്കാന്‍ വീട്ടുകാര്‍ക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. താത്കാലികാധ്യാപികയായി സ്‌കൂളുകള്‍ മാറിമാറി ജോലിചെയ്യുന്ന മകളെപ്പറ്റി അവളുടെ അച്ഛന് കടുത്ത വിഷമമുണ്ടായിരുന്നു. കല്യാണത്തിനു ചെലവായതിന്റെ നാലിലൊന്നു പണമുണ്ടായിരുന്നെങ്കില്‍ അന്നേ പഠിപ്പിച്ച് ഇതിലും നല്ലൊരു ജോലി സംഘടിപ്പിക്കാമായിരുന്നു, ഇത്രയൊക്കെ നഷ്ടങ്ങളും അപമാനങ്ങളും സഹിക്കേണ്ടിയിരുന്നില്ല എന്ന് അവളുടെ അച്ഛന്‍ പിന്നീട് പറഞ്ഞു. ഈ ദുരിതപര്‍വം താണ്ടിക്കഴിഞ്ഞതോടെ നല്ല സാമ്പത്തികശേഷിയുണ്ടായിരുന്ന ആ കുടുംബം തകര്‍ച്ചയിലേക്ക് മൂക്കുകുത്തിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. നഷ്ടപരിഹാരത്തിന് കേസുകൊടുക്കാനൊക്കെ ആദ്യഘട്ടത്തില്‍ ആലോചിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് അവരത് വേണ്ടെന്നുവെയ്ക്കുകയായിരുന്നു. സഹോദരങ്ങള്‍ കുടുംബങ്ങളായി വേറേപോയതുകൊണ്ട് അവര്‍ ഇക്കാര്യത്തില്‍ കൈമലര്‍ത്തുകയും ചെയ്തു.

ഐശ്വര്യം ക്ഷയിച്ചിരുന്ന കാലത്താണ് പ്രിയയെ ഞാന്‍ പരിചയപ്പെടുന്നത്. സ്വന്തം ജീവിതത്തിലുണ്ടായ നഷ്ടങ്ങള്‍കൊണ്ട് ഉള്ളുകിടുങ്ങി വളര്‍ച്ചമുരടിച്ചുപോയൊരു സ്ത്രീയായിരുന്നു അവള്‍. ആരോഗ്യകരമായ ഒരു ബന്ധം ആരോടും ഉണ്ടാക്കാനോ നിലനിര്‍ത്താനോ സാധിക്കാത്തതുകൊണ്ടാവാം നേരത്തേ സൂചിപ്പിച്ചതുപോലെ അക്കാലത്ത് അവള്‍ ഒറ്റപ്പെട്ടുപോയത്. നിരാശബാധിച്ച മനുഷ്യര്‍ സങ്കടകരമായ കാഴ്ചയാണ്. അവളുടെ പെരുമാറ്റത്തിലെ പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ക്ക് ഒരിക്കലും അവളായിരുന്നില്ല ഉത്തരവാദി. പക്ഷേ, ഒരുതവണ ജോലിചെയ്ത സ്‌കൂളില്‍ പിന്നീടൊരുതവണകൂടി ഗസ്റ്റ് അധ്യാപികയായി അവള്‍ സ്വീകരിക്കപ്പെടുമായിരുന്നില്ല. അപേക്ഷകരുടെ കൂട്ടത്തില്‍ അവളുടെ പേരുകാണുമ്പോള്‍ത്തന്നെ പ്രശ്‌നക്കാരി എന്ന ലേബല്‍ പതിയും. പില്‍ക്കാലത്ത് ഗസ്റ്റ് അധ്യാപകരെ നിയമിക്കുന്നതില്‍ ഗവണ്‍മെന്റ് ചട്ടങ്ങള്‍ വന്നപ്പോള്‍ അവള്‍ പരിഗണിക്കപ്പെട്ടിരിക്കാം. അറിയില്ല. പക്ഷേ, തൊഴിലിടത്ത് അണ്‍ഫിറ്റായ, കൂട്ടത്തില്‍നിന്ന് ഒറ്റപ്പെട്ട ഒരു സ്ത്രീയെ കാണുമ്പോള്‍, ഒരിക്കല്‍ തന്റെതായ ഇടത്തില്‍ രാജകുമാരിയായിരുന്നവളാവാം അവളെന്ന് ഞാന്‍ ഓര്‍ക്കാറുണ്ട്. നിരന്തരമായി പരിക്കേറ്റവരാണെങ്കിലും ചില സ്ത്രീകള്‍ ചിലപ്പോള്‍ പറന്നുയര്‍ന്നേക്കും. പക്ഷേ, അതിലധികംപേര്‍ ചിറകുകുഴഞ്ഞു വീണുപോയിരിക്കാം. വിവാഹം പകിട്ടേറിയതാവാം, ദാമ്പത്യത്തില്‍ കനലൊളിഞ്ഞുകിടന്നെന്നുവരും.

നമ്മുടെ നാട്ടില്‍ ഒരു വിവാഹത്തിന് നടത്തുന്ന ഒരുക്കങ്ങളും കടം വാങ്ങിയായാലും ഒപ്പിക്കുന്ന ആര്‍ഭാടങ്ങളും പുറമേയുള്ളവരെ അദ്ഭുതപ്പെടുത്തിയേക്കാം. പ്രതീക്ഷകളുടെ മുഴുവന്‍ നിക്ഷേപക്കുടുക്കകളും ഉടച്ച് ചില്ലറകള്‍പോലും നുള്ളിപ്പെറുക്കിയെടുത്താണ് പല വിവാഹങ്ങളും നടക്കുക. പ്രത്യേകിച്ച് പെണ്‍കുട്ടികളുടെ വിവാഹം. മകള്‍ പുറപ്പെട്ടുപോയ വിവാഹവീട് ആത്മാവൊഴിഞ്ഞ ശരീരംപോലെ ശൂന്യമാകുമെന്നാണ്. അതൊരു കാല്പനികസങ്കല്പം മാത്രമല്ല. അതോടെ നട്ടെല്ലൊടിഞ്ഞുപോകുന്ന കുടുംബങ്ങളുണ്ട്. വിവാഹം ആഡംബരത്തോടെ നടത്തുമ്പോള്‍ വിവാഹാനന്തരചെലവുകളും അതേനിലയ്ക്ക് ഉയര്‍ന്നിരിക്കുമെന്ന വസ്തുത പലപ്പോഴും നാം ശ്രദ്ധിക്കാറില്ല. വിവാഹം പരാജയപ്പെടുകയാണെങ്കില്‍ അതിനെ അതിജീവിക്കല്‍ പുരുഷനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം എളുപ്പമാണ്. സ്ത്രീയുടെ കാര്യത്തില്‍ അതല്ല നില. അവളെ പുനരധിവസിപ്പിക്കല്‍ അവളുടെ കുടുംബത്തിന് കൂടുതല്‍ ബാധ്യത നല്‍കും.

ഞാന്‍ വീട്ടില്‍ തിരിച്ചെത്തുമ്പോഴും കാര്യങ്ങള്‍ ഏകദേശം അങ്ങനെതന്നെയായിരുന്നു. എന്റെ വിവാഹം ഞങ്ങളുടെ സ്ഥിതിക്ക് ആര്‍ഭാടംതന്നെയായിരുന്നു. അമ്മ ജോലിയില്‍നിന്ന് ഉടനേ വിരമിക്കുമെന്നതിനാല്‍ റിട്ടയര്‍മെന്റ് ആനുകൂല്യങ്ങള്‍ പ്രതീക്ഷിച്ച് ലോണെടുക്കാവുന്നിടത്തുനിന്നൊക്കെ ലോണെടുത്താണ് അതുനടത്തിയത്. എനിക്കുതാഴെയുള്ള പ്ലസ്ടുക്കാരിയെക്കുറിച്ച് അന്നുതന്നെ പലരും ആശങ്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ തുടര്‍ന്നെന്ത് എന്ന ചോദ്യം നിലനിന്നു. പ്രിയയുടെ അവസ്ഥയല്ല എന്റെത്. മഹാഭാഗ്യത്തിന് എനിക്കൊരു തൊഴിലുണ്ട്. എന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ധൈര്യവും ശ്വാസവും അതായിരുന്നു.

ഭര്‍ത്തൃസഹോദരിക്ക് വീടുപണി നടക്കുമ്പോള്‍ സഹായിക്കാനെന്നപേരില്‍ എന്റെ ആഭരണങ്ങളൊക്കെ നേരത്തേ പണയപ്പെട്ടിരുന്നു. അക്കാര്യം വീട്ടില്‍ പറയാന്‍ എന്തുകൊണ്ടോ ഞാന്‍ ഭയന്നു. ഒരര്‍ഥത്തില്‍ കൈയുംവീശി വന്നിരിക്കയാണ്. പുതുതായി പണിതീര്‍ത്ത വീടും എന്റെപേരിലല്ല. അതിന് ജാമ്യംനില്‍ക്കുകയേ ഞാന്‍ ചെയ്തിട്ടുള്ളൂ. അതും ഞാന്‍ വീട്ടില്‍ പറഞ്ഞില്ല. സാമ്പത്തികമായി താന്‍ നല്ല നിലയിലാണെന്നാണ് വിവാഹമാലോചിക്കുന്ന സമയത്ത് എന്റെ രക്ഷിതാക്കളോട് ഭര്‍ത്താവ് പറഞ്ഞിരുന്നത്. വിവാഹത്തിനുമുന്‍പേ തനിക്കുണ്ടായിരുന്ന ചിട്ടിക്കടങ്ങള്‍ തീര്‍ക്കാന്‍ മാസാമാസം ഒരു വലിയ തുക കൃത്യമായി ലഭിക്കാനാണ് ഉദ്യോഗസ്ഥയായ ഒരുവളെ താന്‍ വിവാഹംചെയ്യുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞതേയില്ല. പകരം തനിക്കുകിട്ടാന്‍ നാലുചിട്ടികളുണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞു. അത് വാസ്തവമല്ലെന്ന് ആരോടും പറയാന്‍ എനിക്ക് തോന്നിയില്ല.
ഭര്‍ത്തൃവീട്ടിലെ താമസം ഇനി തുടരാനാവില്ല, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജോലിസ്ഥലത്തേക്ക് സ്ഥലംമാറ്റം വാങ്ങി വാടകയ്ക്ക് വീടെടുത്ത് താമസിച്ചുകൊണ്ട് ദാമ്പത്യം പുനരാരംഭിക്കാമെന്നാണ് എന്റെ കാര്യത്തില്‍ തീരുമാനിക്കപ്പെട്ടത്. അതിനുള്ള സാമ്പത്തികശേഷി തനിക്കില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം എന്നോട് പറഞ്ഞു. പക്ഷേ, അക്കാര്യം എന്റെ വീട്ടുകാര്‍ അറിയരുതെന്നും ചട്ടംകെട്ടി. പുതിയ വീടിന്റെ ഗൃഹപ്രവേശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് എന്റെ വീട്ടുകാര്‍ ഞങ്ങള്‍ക്ക് തരാനുദ്ദേശിച്ച പണം വാടകവീടെടുത്ത് താമസിക്കാന്‍ നല്കണമെന്ന് നാത്തൂന്റെ ഭര്‍ത്താവ് ഒരു നിര്‍ദേശം വെച്ചു.

പ്രിയയുടെ ജീവിതത്തില്‍ അന്ന് സംഭവിച്ചതൊക്കെ അവിശ്വസനീയതയോടെയാണ് ഞാന്‍ കേട്ടിരുന്നത്. വാടകവീടൊക്കെ എടുത്ത് ഭാര്യയും ഭര്‍ത്താവും താമസിക്കുന്നതിന് അവളുടെ വീട്ടുകാര്‍ എന്തിന് പണം മുടക്കണം, അവരെക്കൊണ്ടും അവളെക്കൊണ്ടും കൊള്ളാഞ്ഞിട്ടാണ് എന്നൊക്കെ വിധി പ്രസ്താവിച്ച എനിക്ക് അതിന് സമാനമായ കാര്യങ്ങള്‍ എന്റെ ജീവിതത്തില്‍ നടക്കുന്നതിന് സാക്ഷിയാവേണ്ടിവന്നു.

അതൊന്നും ആകസ്മികതയായിരുന്നില്ല, നാട്ടുനടപ്പിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന് ഇപ്പോള്‍ മനസ്സിലാവുന്നുണ്ട്. വിവാഹിതരായ മനുഷ്യര്‍ അവരുടെ സൗകര്യത്തിന് താമസം മാറുന്നത് രാജ്യദ്രോഹക്കുറ്റമായി ചിത്രീകരിച്ച സിനിമകള്‍ നാം സൂപ്പര്‍ഹിറ്റാക്കിയിട്ടുണ്ട്. കുടുംബസിനിമകളില്‍ അത്തരത്തില്‍ വാശിപിടിക്കുന്ന സ്ത്രീകള്‍ വില്ലത്തികളാണ്. ഭര്‍ത്തൃകുടുംബത്തില്‍ സര്‍വതും സഹിച്ച് അവളവളെ മറന്ന് കഴുത വലിക്കുന്നതുപോലെ വലിക്കുന്ന ത്യാഗിനികളാണ് ഉത്തമകള്‍. ഭര്‍ത്താവുമായി വാടകവീട്ടിലേക്ക് മാറുന്ന സ്ത്രീകള്‍ ശരിയല്ലാത്തവരാണ്.

അങ്ങനെയല്ലെന്ന് വരണമെങ്കില്‍ തനിക്കൊപ്പം വാടകവീട്ടില്‍ താമസിക്കുകയെന്ന ത്യാഗംചെയ്യുന്ന ഭര്‍ത്താവിനെ ഇരട്ടിയിലധികം സ്‌നേഹിച്ച് പരിചരിക്കണം. അക്കാര്യം നാം നേരത്തേ പറഞ്ഞു. ഞാന്‍ ആ മഹാപാപം ചെയ്യാന്‍ പുറപ്പെടുകയാണ്! വിവാഹിതയായ ഒരു സ്ത്രീ തൊട്ടടുത്ത നിമിഷം മുതല്‍ സ്വന്തം വീട്ടുകാരോട് കള്ളം പറഞ്ഞു തുടങ്ങും. ദാമ്പത്യം ആരംഭിച്ചശേഷം ഞാന്‍ എന്റെ വീട്ടില്‍ പറഞ്ഞ കാല്പനികമായ കള്ളങ്ങളുടെ ഒരു പട്ടിക ഞാന്‍ ആലോചിച്ചെടുത്തു. ഏതാണ്ട് ഇപ്രകാരമാണ്.
ഏട്ടന് എന്നെ ജീവനാണ്.ഏട്ടന് കുടിയോ വലിയോ ഇല്ല.
അവിടെയെല്ലാവര്‍ക്കും എന്നോട് വലിയ ഇഷ്ടമാണ്. ഇവിടെ എല്ലാവരെയും അവിടുള്ളവര്‍ക്ക് വലിയ സ്‌നേഹമാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് അച്ഛനെ വലിയ ബഹുമാനമാണ്

.
എനിക്ക് ജോലിക്ക് പോവേണ്ടതുകൊണ്ട് അമ്മ അടുക്കളയില്‍ കയറും. ഞാന്‍ വെറുതേ സഹായിച്ചുകൊടുത്താല്‍ മതി. തിരിച്ചുവന്നാല്‍ എനിക്കൊരു പണിയുമില്ല. ഏട്ടന്‍ വരുന്നതുവരെ ഞങ്ങള്‍ ബന്ധുവീടുകളിലൊക്കെ കറങ്ങാന്‍ പോകും.
ഞാന്‍ സ്‌കൂളില്‍ പോകാനിറങ്ങുമ്പോള്‍ അമ്മ എനിക്ക് ചോറുപാത്രം നിറച്ചുതരും. തിന്നാലും തിന്നാലും തീരില്ല.
എന്റെ ആഭരണങ്ങളെല്ലാം ലോക്കറില്‍ വെച്ചിരിക്കയാണ്. അതൊക്കെ എത്രയാ എന്താന്നൊന്നും അവിടെ ആരും ചോദിച്ചില്ല.
ജാതിയുടെ കാര്യമൊന്നും അവിടെ ആരും സംസാരിക്കാറില്ല. എന്റെ ശമ്പളം ഞാന്‍ തന്നെ സൂക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്. ഞാനൊരിക്കല്‍ കുറച്ച് പൈസ ഏട്ടന് കൊടുക്കാന്‍ നോക്കിയപ്പോള്‍ ഏട്ടന്‍ വഴക്കുപറഞ്ഞു. അതാണ് ഞങ്ങള്‍ തമ്മിലുണ്ടായ ആദ്യത്തെ വഴക്ക്.
ഏട്ടന് നാല് ചിട്ടിയുണ്ട്. ഒന്നും പിടിച്ചതല്ല. പുതിയ വാടകവീട് എനിക്ക് ഭയങ്കര ഇഷ്ടമായി. അത്രയൊക്കെ സൗകര്യങ്ങള്‍ മതിയെന്ന് ഞാനാണ് ഏട്ടനോട് പറഞ്ഞത്.

വലിയ ദുരന്തങ്ങളൊഴിവാക്കാന്‍ ചില അപ്രിയസത്യങ്ങള്‍ വേണമെങ്കില്‍ പറയാതിരിക്കാം, പക്ഷേ, നുണ പറയരുത്. പ്രത്യേകിച്ച് ദാമ്പത്യത്തിന്റെ കാര്യത്തില്‍. ഭാവിയില്‍ അവ നമ്മെത്തന്നെ തിരിഞ്ഞുകൊത്തുമ്പോള്‍ നിസ്സഹായതയുടെ വിഷം തീണ്ടി നാം നീലിച്ചുപോവാതിരിക്കാനാണ്.

","bodyText":"മനുഷ്യരുടെ കാര്യം വളരെ വിചിത്രമാണ്. ഒരു പരിചയവുമില്ലാത്തവരുടെ ജീവിതം ചിലപ്പോള്‍, നമ്മുടെ ജീവിതവുമായി ചില അംശങ്ങളില്‍ കൂട്ടിമുട്ടിയേക്കാം. പ്രിയ ഞാന്‍ ജോലിചെയ്ത സ്‌കൂളിലെ ഗസ്റ്റ് അധ്യാപികയായിരുന്നു. ഉണ്ടായിരുന്നിടത്തൊക്കെ അനഭിമതയായ ഒരുവളാണ് അവളെന്ന് മറ്റുള്ളവരില്‍നിന്ന് അറിഞ്ഞു. വരുന്ന ദിവസങ്ങളില്‍ ആരോടും മിണ്ടാതെ സ്റ്റാഫ് റൂമിലിരിക്കും. ആരെങ്കിലും തമാശ പറഞ്ഞാല്‍, തന്നെക്കുറിച്ചാണതെന്ന് ഉറപ്പിച്ച് ദേഷ്യപ്പെടും. ചിലപ്പോള്‍ കരയും. പല ദിവസങ്ങളിലും അവളെ സ്‌കൂളില്‍നിന്ന് കൊണ്ടുപോകാന്‍ അവളുടെ പ്രായമായ അച്ഛനാണ് ടൂവീലറില്‍ വന്നിരുന്നത്. പ്രിയയുടെ വിവാഹം രാജകീയമായി നടന്ന ഒന്നായിരുന്നു. ഉദ്യോഗസ്ഥരായ മാതാപിതാക്കളും സഹോദരങ്ങളുമുള്ള അവളുടെ കുടുംബം ഒരു കാര്യത്തിലും ഒരു കുറവും വരുത്തിയില്ല. രണ്ട് സഹോദരന്മാരും നേരത്തേ വിവാഹിതരായിരുന്നു. അത് രണ്ടും ഒന്നിനൊന്ന് ആര്‍ഭാടം നിറഞ്ഞ ആഘോഷങ്ങള്‍തന്നെയായിരുന്നുതാനും. കുട്ടികളെ നേരത്തേ വിവാഹം ചെയ്യിക്കണം. എന്നാലേ, അവര്‍ക്ക് നേരത്തേ സെറ്റിലാകാന്‍ പറ്റൂ എന്ന് അവളുടെ രക്ഷിതാക്കള്‍ ഉറച്ചുവിശ്വസിച്ചു. തങ്ങള്‍ റിട്ടയറാകുന്നതിനുമുന്‍പ് മക്കളുടെ വിവാഹം നടത്തുകയെന്നത് അവരുടെ ഏറ്റവും വലിയ ലക്ഷ്യമായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട്, പി.ജി. വിദ്യാര്‍ഥിനിയായിരിക്കെത്തന്നെ, അവള്‍ വിവാഹിതയായി. വിവാഹം കഴിഞ്ഞ് അധികനാള്‍ കഴിയുന്നതിനുമുന്‍പുതന്നെ, അസ്വാരസ്യങ്ങള്‍ തുടങ്ങി. കുറച്ച് കാലമൊക്കെ അത് ഒളിപ്പിച്ചുവയ്ക്കുന്നതില്‍ പ്രിയ വിജയിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് കാര്യങ്ങള്‍ കൈവിട്ടുപോയി. വിവാഹസമയത്ത് കൊടുത്ത സ്വര്‍ണവും പണവും പോരാതെ ഭര്‍ത്തൃവീട്ടുകാര്‍ വീണ്ടും പല പല ആവശ്യങ്ങള്‍ക്കായി പണം ആവശ്യപ്പെട്ടു. വാങ്ങാന്‍ പണം മുടക്കിയത് താനാണെന്ന് പറഞ്ഞ് അമ്മായിയമ്മ മരുമകളുടെ താലിമാലയടക്കം ഊരിവാങ്ങിയതോടെയാണ്, പ്രിയയുടെ വീട്ടുകാര്‍ വിവരമറിയുന്നത്. പതിവ് ഒത്തുതീര്‍പ്പ് ചര്‍ച്ചകള്‍ക്കുശേഷം ബന്ധം നിലനിര്‍ത്താനായി അവളുടെ കുടുംബം വീണ്ടും അന്‍പത് പവനോളം സ്വര്‍ണം നല്‍കി. പ്രിയയും ഭര്‍ത്താവും മറ്റൊരു വീട്ടില്‍ മാറിത്താമസിക്കണമെന്നും തീരുമാനമായി. അങ്ങനെ മരുമകന്റെ ജോലിസ്ഥലത്ത് അവരുടെ സ്ഥിതിക്കിണങ്ങുന്ന ഒരു വീട് കണ്ടെത്തി. അതിന് അഡ്വാന്‍സ് കൊടുത്ത് ഗൃഹോപകരണങ്ങള്‍ വാങ്ങിനല്‍കി അവരെ താമസിപ്പിക്കാന്‍ പ്രിയയുടെ കുടുംബത്തിന് വന്‍തുക ചെലവായി. സഹോദരന്മാരുടെ ഭാര്യമാര്‍ക്ക് അതില്‍ മുറുമുറുപ്പുണ്ടായെങ്കിലും പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ അവസാനിച്ചുകിട്ടുമെങ്കില്‍, അതാണ് നല്ലതെന്ന് അവരും അംഗീകരിക്കുകയായിരുന്നു. കഷ്ടിച്ച് ഒരുവര്‍ഷമായതോടെ, വീണ്ടും സംഘര്‍ഷം തുടങ്ങി. മാസാമാസം വന്‍തുക വാടകയിനത്തില്‍ നല്‍കാന്‍ തനിക്കാവില്ലെന്ന പ്രിയയുടെ ഭര്‍ത്താവിന്റെ നിലപാടായിരുന്നു ഇത്തവണ പ്രശ്‌നമായത്. മകള്‍ക്ക് വിവാഹസമയത്ത് സമ്മാനിച്ച പണത്തെയും ആഭരണങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള സംസാരം കയ്യാങ്കളിവരെയെത്തിക്കിട്ടി ഇത്തവണ. അതോടെ, മാനസികമായി ഇരുകുടുംബങ്ങളും കൊടിയ അകല്‍ച്ചയിലായി. വിവാഹബന്ധം തകരുമെന്ന ഘട്ടത്തില്‍, വീണ്ടും ഒത്തുതീര്‍പ്പ് ചര്‍ച്ചകള്‍ നടന്നു. ഇത്തവണ സമുദായപ്രമാണിമാരും രാഷ്ട്രീയനേതാക്കളുമൊക്കെ പങ്കെടുത്ത ഉന്നതതലചര്‍ച്ചയായിരുന്നു. മരുമകനെ അയാളുടെ വീട്ടില്‍നിന്ന് അടര്‍ത്തിയെടുത്ത് വാടകവീട്ടില്‍ താമസിക്കാന്‍ നിര്‍ദേശിച്ച പ്രിയയുടെ വീട്ടുകാരുടെ നടപടിയിലാണ് എല്ലാവരും പ്രശ്‌നം കണ്ടെത്തിയത്. വാടക അയാള്‍ക്ക് നല്‍കാനാവില്ലെങ്കില്‍, അതും അവളുടെ വീട്ടുകാര്‍ നല്‍കണമെന്ന് ഒത്തുതീര്‍പ്പ് സമിതി നിര്‍ദേശം വെച്ചു. അല്ലെങ്കില്‍, വാടകവീട്ടിലെ താമസമവസാനിപ്പിച്ച് അയാള്‍ സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങും. ദാമ്പത്യം വേണമെങ്കില്‍, അവള്‍ക്ക് ഒപ്പം പോകാം. അതില്‍ എതിര്‍പ്പില്ലെന്ന് അയാളുടെ വീട്ടുകാരും പറഞ്ഞ സ്ഥിതിക്ക്, തീരുമാനമെടുക്കാന്‍ പ്രിയയുടെ വീട്ടുകാര്‍ നിര്‍ബന്ധിതരായി. ആ വീട്ടിലേക്ക് അവള്‍ തിരിച്ച് പോയാല്‍ ഭാവി എന്തായിരിക്കുമെന്ന് അവര്‍ക്ക് ഏറക്കുറെ ഊഹമുണ്ടായിരുന്നു. അപ്പോഴാണ് മരുമകന്റെ വീട്ടുകാര്‍, കരുണാപൂര്‍വം അടുത്ത നിര്‍ദേശം അവതരിപ്പിക്കുന്നത്: വാടകവീട് നഷ്ടമാണ്. ആ തുകയോടൊപ്പം കുറച്ചുകൂടി മതി, നഗരത്തില്‍ ഒരു ഫ്‌ളാറ്റ് വാങ്ങിയാല്‍ മാസം ഇ.എം.ഐ. അടയ്ക്കാന്‍. അവളുടെ പേരിലുള്ള സ്ഥലം വിറ്റാല്‍, അതിനും മാര്‍ഗമായി. സ്ഥലം വില്‍ക്കാം. ഫ്‌ളാറ്റിന് അഡ്വാന്‍സും കൊടുക്കാം. അത് പക്ഷേ, പ്രിയയുടെകൂടി പേരില്‍ വാങ്ങണമെന്ന് അവളുടെ അച്ഛന്‍ ആവശ്യപ്പെട്ടു. അഭിമാനമുള്ള ഒരു പുരുഷനും അതിന് തയ്യാറാവില്ല, തന്നെ വിശ്വാസമില്ലെന്നാണ് അതിനര്‍ഥമെന്ന് മരുമകന്‍ പൊട്ടിത്തെറിച്ചു. അച്ചിയുടെ ചെലവില്‍ കിടന്നാല്‍, അവള്‍ ഇറങ്ങാന്‍ പറയുമ്പോള്‍ താന്‍ ഇറങ്ങേണ്ടിവരുമെന്നാണ് അയാള്‍ പറഞ്ഞ ന്യായം. ഇതുവരെയായി അതേ അച്ചിയുടെതായി കിട്ടിയ സ്വര്‍ണവും പണവും ചെലവാക്കാന്‍ ഒരു ലജ്ജയും തോന്നാഞ്ഞതെന്ത് എന്ന ചോദ്യത്തിന് അയാള്‍ പറഞ്ഞ ഉത്തരം ഭാര്യയുടെ പണത്തിന് ഭര്‍ത്താവിന് അവകാശമുണ്ടെന്നാണ്. എന്തായാലും ആ ഒത്തുതീര്‍പ്പ് നടന്നില്ല. ഇങ്ങനെ കൊടുക്കാനിരുന്നാല്‍, കൊടുത്തുകൊണ്ടേയിരിക്കുകയല്ലാതെ വേറെ വഴിയില്ലെന്ന് അവര്‍ക്ക് അവസാനനിമിഷം ബുദ്ധിയുദിച്ചു. മാത്രവുമല്ല, ആ സ്ഥലം വില്‍ക്കാതെ അതുവരെയുണ്ടായ കടബാധ്യതകള്‍ തീര്‍ക്കാനാവില്ലെന്നും അവര്‍ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. കിടപ്പാടം നഷ്ടപ്പെടുന്നതിലും ഭേദമാണല്ലോ അത്. എന്തായാലും സ്വന്തം വീട്ടില്‍ തിരിച്ചെത്തി പ്രിയ പി.ജി. പൂര്‍ത്തിയാക്കി, അധ്യാപനബിരുദം നേടി. നിരവധി എയ്ഡഡ് സ്‌കൂളുകളില്‍ അക്കാലത്ത് ഒഴിവുകളുണ്ടായിരുന്നു. അതൊന്നും അവള്‍ക്കായി സംഘടിപ്പിക്കാന്‍ വീട്ടുകാര്‍ക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. താത്കാലികാധ്യാപികയായി സ്‌കൂളുകള്‍ മാറിമാറി ജോലിചെയ്യുന്ന മകളെപ്പറ്റി അവളുടെ അച്ഛന് കടുത്ത വിഷമമുണ്ടായിരുന്നു. കല്യാണത്തിനു ചെലവായതിന്റെ നാലിലൊന്നു പണമുണ്ടായിരുന്നെങ്കില്‍ അന്നേ പഠിപ്പിച്ച് ഇതിലും നല്ലൊരു ജോലി സംഘടിപ്പിക്കാമായിരുന്നു, ഇത്രയൊക്കെ നഷ്ടങ്ങളും അപമാനങ്ങളും സഹിക്കേണ്ടിയിരുന്നില്ല എന്ന് അവളുടെ അച്ഛന്‍ പിന്നീട് പറഞ്ഞു. ഈ ദുരിതപര്‍വം താണ്ടിക്കഴിഞ്ഞതോടെ നല്ല സാമ്പത്തികശേഷിയുണ്ടായിരുന്ന ആ കുടുംബം തകര്‍ച്ചയിലേക്ക് മൂക്കുകുത്തിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. നഷ്ടപരിഹാരത്തിന് കേസുകൊടുക്കാനൊക്കെ ആദ്യഘട്ടത്തില്‍ ആലോചിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് അവരത് വേണ്ടെന്നുവെയ്ക്കുകയായിരുന്നു. സഹോദരങ്ങള്‍ കുടുംബങ്ങളായി വേറേപോയതുകൊണ്ട് അവര്‍ ഇക്കാര്യത്തില്‍ കൈമലര്‍ത്തുകയും ചെയ്തു. ഐശ്വര്യം ക്ഷയിച്ചിരുന്ന കാലത്താണ് പ്രിയയെ ഞാന്‍ പരിചയപ്പെടുന്നത്. സ്വന്തം ജീവിതത്തിലുണ്ടായ നഷ്ടങ്ങള്‍കൊണ്ട് ഉള്ളുകിടുങ്ങി വളര്‍ച്ചമുരടിച്ചുപോയൊരു സ്ത്രീയായിരുന്നു അവള്‍. ആരോഗ്യകരമായ ഒരു ബന്ധം ആരോടും ഉണ്ടാക്കാനോ നിലനിര്‍ത്താനോ സാധിക്കാത്തതുകൊണ്ടാവാം നേരത്തേ സൂചിപ്പിച്ചതുപോലെ അക്കാലത്ത് അവള്‍ ഒറ്റപ്പെട്ടുപോയത്. നിരാശബാധിച്ച മനുഷ്യര്‍ സങ്കടകരമായ കാഴ്ചയാണ്. അവളുടെ പെരുമാറ്റത്തിലെ പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ക്ക് ഒരിക്കലും അവളായിരുന്നില്ല ഉത്തരവാദി. പക്ഷേ, ഒരുതവണ ജോലിചെയ്ത സ്‌കൂളില്‍ പിന്നീടൊരുതവണകൂടി ഗസ്റ്റ് അധ്യാപികയായി അവള്‍ സ്വീകരിക്കപ്പെടുമായിരുന്നില്ല. അപേക്ഷകരുടെ കൂട്ടത്തില്‍ അവളുടെ പേരുകാണുമ്പോള്‍ത്തന്നെ പ്രശ്‌നക്കാരി എന്ന ലേബല്‍ പതിയും. പില്‍ക്കാലത്ത് ഗസ്റ്റ് അധ്യാപകരെ നിയമിക്കുന്നതില്‍ ഗവണ്‍മെന്റ് ചട്ടങ്ങള്‍ വന്നപ്പോള്‍ അവള്‍ പരിഗണിക്കപ്പെട്ടിരിക്കാം. അറിയില്ല. പക്ഷേ, തൊഴിലിടത്ത് അണ്‍ഫിറ്റായ, കൂട്ടത്തില്‍നിന്ന് ഒറ്റപ്പെട്ട ഒരു സ്ത്രീയെ കാണുമ്പോള്‍, ഒരിക്കല്‍ തന്റെതായ ഇടത്തില്‍ രാജകുമാരിയായിരുന്നവളാവാം അവളെന്ന് ഞാന്‍ ഓര്‍ക്കാറുണ്ട്. നിരന്തരമായി പരിക്കേറ്റവരാണെങ്കിലും ചില സ്ത്രീകള്‍ ചിലപ്പോള്‍ പറന്നുയര്‍ന്നേക്കും. പക്ഷേ, അതിലധികംപേര്‍ ചിറകുകുഴഞ്ഞു വീണുപോയിരിക്കാം. വിവാഹം പകിട്ടേറിയതാവാം, ദാമ്പത്യത്തില്‍ കനലൊളിഞ്ഞുകിടന്നെന്നുവരും. നമ്മുടെ നാട്ടില്‍ ഒരു വിവാഹത്തിന് നടത്തുന്ന ഒരുക്കങ്ങളും കടം വാങ്ങിയായാലും ഒപ്പിക്കുന്ന ആര്‍ഭാടങ്ങളും പുറമേയുള്ളവരെ അദ്ഭുതപ്പെടുത്തിയേക്കാം. പ്രതീക്ഷകളുടെ മുഴുവന്‍ നിക്ഷേപക്കുടുക്കകളും ഉടച്ച് ചില്ലറകള്‍പോലും നുള്ളിപ്പെറുക്കിയെടുത്താണ് പല വിവാഹങ്ങളും നടക്കുക. പ്രത്യേകിച്ച് പെണ്‍കുട്ടികളുടെ വിവാഹം. മകള്‍ പുറപ്പെട്ടുപോയ വിവാഹവീട് ആത്മാവൊഴിഞ്ഞ ശരീരംപോലെ ശൂന്യമാകുമെന്നാണ്. അതൊരു കാല്പനികസങ്കല്പം മാത്രമല്ല. അതോടെ നട്ടെല്ലൊടിഞ്ഞുപോകുന്ന കുടുംബങ്ങളുണ്ട്. വിവാഹം ആഡംബരത്തോടെ നടത്തുമ്പോള്‍ വിവാഹാനന്തരചെലവുകളും അതേനിലയ്ക്ക് ഉയര്‍ന്നിരിക്കുമെന്ന വസ്തുത പലപ്പോഴും നാം ശ്രദ്ധിക്കാറില്ല. വിവാഹം പരാജയപ്പെടുകയാണെങ്കില്‍ അതിനെ അതിജീവിക്കല്‍ പുരുഷനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം എളുപ്പമാണ്. സ്ത്രീയുടെ കാര്യത്തില്‍ അതല്ല നില. അവളെ പുനരധിവസിപ്പിക്കല്‍ അവളുടെ കുടുംബത്തിന് കൂടുതല്‍ ബാധ്യത നല്‍കും. ഞാന്‍ വീട്ടില്‍ തിരിച്ചെത്തുമ്പോഴും കാര്യങ്ങള്‍ ഏകദേശം അങ്ങനെതന്നെയായിരുന്നു. എന്റെ വിവാഹം ഞങ്ങളുടെ സ്ഥിതിക്ക് ആര്‍ഭാടംതന്നെയായിരുന്നു. അമ്മ ജോലിയില്‍നിന്ന് ഉടനേ വിരമിക്കുമെന്നതിനാല്‍ റിട്ടയര്‍മെന്റ് ആനുകൂല്യങ്ങള്‍ പ്രതീക്ഷിച്ച് ലോണെടുക്കാവുന്നിടത്തുനിന്നൊക്കെ ലോണെടുത്താണ് അതുനടത്തിയത്. എനിക്കുതാഴെയുള്ള പ്ലസ്ടുക്കാരിയെക്കുറിച്ച് അന്നുതന്നെ പലരും ആശങ്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ തുടര്‍ന്നെന്ത് എന്ന ചോദ്യം നിലനിന്നു. പ്രിയയുടെ അവസ്ഥയല്ല എന്റെത്. മഹാഭാഗ്യത്തിന് എനിക്കൊരു തൊഴിലുണ്ട്. എന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ധൈര്യവും ശ്വാസവും അതായിരുന്നു. ഭര്‍ത്തൃസഹോദരിക്ക് വീടുപണി നടക്കുമ്പോള്‍ സഹായിക്കാനെന്നപേരില്‍ എന്റെ ആഭരണങ്ങളൊക്കെ നേരത്തേ പണയപ്പെട്ടിരുന്നു. അക്കാര്യം വീട്ടില്‍ പറയാന്‍ എന്തുകൊണ്ടോ ഞാന്‍ ഭയന്നു. ഒരര്‍ഥത്തില്‍ കൈയുംവീശി വന്നിരിക്കയാണ്. പുതുതായി പണിതീര്‍ത്ത വീടും എന്റെപേരിലല്ല. അതിന് ജാമ്യംനില്‍ക്കുകയേ ഞാന്‍ ചെയ്തിട്ടുള്ളൂ. അതും ഞാന്‍ വീട്ടില്‍ പറഞ്ഞില്ല. സാമ്പത്തികമായി താന്‍ നല്ല നിലയിലാണെന്നാണ് വിവാഹമാലോചിക്കുന്ന സമയത്ത് എന്റെ രക്ഷിതാക്കളോട് ഭര്‍ത്താവ് പറഞ്ഞിരുന്നത്. വിവാഹത്തിനുമുന്‍പേ തനിക്കുണ്ടായിരുന്ന ചിട്ടിക്കടങ്ങള്‍ തീര്‍ക്കാന്‍ മാസാമാസം ഒരു വലിയ തുക കൃത്യമായി ലഭിക്കാനാണ് ഉദ്യോഗസ്ഥയായ ഒരുവളെ താന്‍ വിവാഹംചെയ്യുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞതേയില്ല. പകരം തനിക്കുകിട്ടാന്‍ നാലുചിട്ടികളുണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞു. അത് വാസ്തവമല്ലെന്ന് ആരോടും പറയാന്‍ എനിക്ക് തോന്നിയില്ല. ഭര്‍ത്തൃവീട്ടിലെ താമസം ഇനി തുടരാനാവില്ല, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജോലിസ്ഥലത്തേക്ക് സ്ഥലംമാറ്റം വാങ്ങി വാടകയ്ക്ക് വീടെടുത്ത് താമസിച്ചുകൊണ്ട് ദാമ്പത്യം പുനരാരംഭിക്കാമെന്നാണ് എന്റെ കാര്യത്തില്‍ തീരുമാനിക്കപ്പെട്ടത്. അതിനുള്ള സാമ്പത്തികശേഷി തനിക്കില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം എന്നോട് പറഞ്ഞു. പക്ഷേ, അക്കാര്യം എന്റെ വീട്ടുകാര്‍ അറിയരുതെന്നും ചട്ടംകെട്ടി. പുതിയ വീടിന്റെ ഗൃഹപ്രവേശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് എന്റെ വീട്ടുകാര്‍ ഞങ്ങള്‍ക്ക് തരാനുദ്ദേശിച്ച പണം വാടകവീടെടുത്ത് താമസിക്കാന്‍ നല്കണമെന്ന് നാത്തൂന്റെ ഭര്‍ത്താവ് ഒരു നിര്‍ദേശം വെച്ചു. പ്രിയയുടെ ജീവിതത്തില്‍ അന്ന് സംഭവിച്ചതൊക്കെ അവിശ്വസനീയതയോടെയാണ് ഞാന്‍ കേട്ടിരുന്നത്. വാടകവീടൊക്കെ എടുത്ത് ഭാര്യയും ഭര്‍ത്താവും താമസിക്കുന്നതിന് അവളുടെ വീട്ടുകാര്‍ എന്തിന് പണം മുടക്കണം, അവരെക്കൊണ്ടും അവളെക്കൊണ്ടും കൊള്ളാഞ്ഞിട്ടാണ് എന്നൊക്കെ വിധി പ്രസ്താവിച്ച എനിക്ക് അതിന് സമാനമായ കാര്യങ്ങള്‍ എന്റെ ജീവിതത്തില്‍ നടക്കുന്നതിന് സാക്ഷിയാവേണ്ടിവന്നു. അതൊന്നും ആകസ്മികതയായിരുന്നില്ല, നാട്ടുനടപ്പിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന് ഇപ്പോള്‍ മനസ്സിലാവുന്നുണ്ട്. വിവാഹിതരായ മനുഷ്യര്‍ അവരുടെ സൗകര്യത്തിന് താമസം മാറുന്നത് രാജ്യദ്രോഹക്കുറ്റമായി ചിത്രീകരിച്ച സിനിമകള്‍ നാം സൂപ്പര്‍ഹിറ്റാക്കിയിട്ടുണ്ട്. കുടുംബസിനിമകളില്‍ അത്തരത്തില്‍ വാശിപിടിക്കുന്ന സ്ത്രീകള്‍ വില്ലത്തികളാണ്. ഭര്‍ത്തൃകുടുംബത്തില്‍ സര്‍വതും സഹിച്ച് അവളവളെ മറന്ന് കഴുത വലിക്കുന്നതുപോലെ വലിക്കുന്ന ത്യാഗിനികളാണ് ഉത്തമകള്‍. ഭര്‍ത്താവുമായി വാടകവീട്ടിലേക്ക് മാറുന്ന സ്ത്രീകള്‍ ശരിയല്ലാത്തവരാണ്. അങ്ങനെയല്ലെന്ന് വരണമെങ്കില്‍ തനിക്കൊപ്പം വാടകവീട്ടില്‍ താമസിക്കുകയെന്ന ത്യാഗംചെയ്യുന്ന ഭര്‍ത്താവിനെ ഇരട്ടിയിലധികം സ്‌നേഹിച്ച് പരിചരിക്കണം. അക്കാര്യം നാം നേരത്തേ പറഞ്ഞു. ഞാന്‍ ആ മഹാപാപം ചെയ്യാന്‍ പുറപ്പെടുകയാണ്! വിവാഹിതയായ ഒരു സ്ത്രീ തൊട്ടടുത്ത നിമിഷം മുതല്‍ സ്വന്തം വീട്ടുകാരോട് കള്ളം പറഞ്ഞു തുടങ്ങും. ദാമ്പത്യം ആരംഭിച്ചശേഷം ഞാന്‍ എന്റെ വീട്ടില്‍ പറഞ്ഞ കാല്പനികമായ കള്ളങ്ങളുടെ ഒരു പട്ടിക ഞാന്‍ ആലോചിച്ചെടുത്തു. ഏതാണ്ട് ഇപ്രകാരമാണ്. ഏട്ടന് എന്നെ ജീവനാണ്.ഏട്ടന് കുടിയോ വലിയോ ഇല്ല. അവിടെയെല്ലാവര്‍ക്കും എന്നോട് വലിയ ഇഷ്ടമാണ്. ഇവിടെ എല്ലാവരെയും അവിടുള്ളവര്‍ക്ക് വലിയ സ്‌നേഹമാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് അച്ഛനെ വലിയ ബഹുമാനമാണ് . എനിക്ക് ജോലിക്ക് പോവേണ്ടതുകൊണ്ട് അമ്മ അടുക്കളയില്‍ കയറും. ഞാന്‍ വെറുതേ സഹായിച്ചുകൊടുത്താല്‍ മതി. തിരിച്ചുവന്നാല്‍ എനിക്കൊരു പണിയുമില്ല. ഏട്ടന്‍ വരുന്നതുവരെ ഞങ്ങള്‍ ബന്ധുവീടുകളിലൊക്കെ കറങ്ങാന്‍ പോകും. ഞാന്‍ സ്‌കൂളില്‍ പോകാനിറങ്ങുമ്പോള്‍ അമ്മ എനിക്ക് ചോറുപാത്രം നിറച്ചുതരും. തിന്നാലും തിന്നാലും തീരില്ല. എന്റെ ആഭരണങ്ങളെല്ലാം ലോക്കറില്‍ വെച്ചിരിക്കയാണ്. അതൊക്കെ എത്രയാ എന്താന്നൊന്നും അവിടെ ആരും ചോദിച്ചില്ല. ജാതിയുടെ കാര്യമൊന്നും അവിടെ ആരും സംസാരിക്കാറില്ല. എന്റെ ശമ്പളം ഞാന്‍ തന്നെ സൂക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്. ഞാനൊരിക്കല്‍ കുറച്ച് പൈസ ഏട്ടന് കൊടുക്കാന്‍ നോക്കിയപ്പോള്‍ ഏട്ടന്‍ വഴക്കുപറഞ്ഞു. അതാണ് ഞങ്ങള്‍ തമ്മിലുണ്ടായ ആദ്യത്തെ വഴക്ക്. ഏട്ടന് നാല് ചിട്ടിയുണ്ട്. ഒന്നും പിടിച്ചതല്ല. പുതിയ വാടകവീട് എനിക്ക് ഭയങ്കര ഇഷ്ടമായി. അത്രയൊക്കെ സൗകര്യങ്ങള്‍ മതിയെന്ന് ഞാനാണ് ഏട്ടനോട് പറഞ്ഞത്. വലിയ ദുരന്തങ്ങളൊഴിവാക്കാന്‍ ചില അപ്രിയസത്യങ്ങള്‍ വേണമെങ്കില്‍ പറയാതിരിക്കാം, പക്ഷേ, നുണ പറയരുത്. പ്രത്യേകിച്ച് ദാമ്പത്യത്തിന്റെ കാര്യത്തില്‍. ഭാവിയില്‍ അവ നമ്മെത്തന്നെ തിരിഞ്ഞുകൊത്തുമ്പോള്‍ നിസ്സഹായതയുടെ വിഷം തീണ്ടി നാം നീലിച്ചുപോവാതിരിക്കാനാണ്.","embeds":[{"id":"contentid/1jhgue5xhju5oqkityy","baseUrl":"https://img.mathrubhumi.com/view/acePublic/alias/contentid/1jhgue5xhju5oqkityy/2/representative-image.webp","caption":"പ്രതീകാത്മ ചിത്രം, വര: ഉള്ള്യേരിക്കാരൻ","width":800,"height":578,"altText":null,"__typename":"Image"},{"id":"contentid/1jhguefa6b7ll54rgwg","baseUrl":"https://img.mathrubhumi.com/view/acePublic/alias/contentid/1jhguefa6b7ll54rgwg/2/representative-image.webp","caption":"പ്രതീകാത്മക ചിത്രം, വര: ഉള്ള്യേരിക്കാരൻ","width":800,"height":809,"altText":null,"__typename":"Image"}],"commentStatus":"INHERIT","authors":[],"contentPath":[{"id":"contentid/section.grihalakshmi.relations","title":"Relations","path":"https://grihalakshmi.mathrubhumi.com/relations","__typename":"Section"},{"id":"contentid/1jhgudven8cr0um8xy1","title":"വിവാഹസമയത്ത് കൊടുത്ത സ്വര്‍ണവും പണവും പോരാതെ ഭര്‍ത്തൃവീട്ടുകാര്‍ പല ആവശ്യങ്ങള്‍ക്കായി പണം വാങ്ങി...","path":"https://grihalakshmi.mathrubhumi.com/relations/r-rajasree-write-about-indian-families-and-loveless-marriage-d72a0a38","__typename":"Article"}],"tags":[{"name":"Indian Marriage","url":"tag/Indian Marriage","__typename":"Tag"},{"name":"Relationship","url":"tag/Relationship","__typename":"Tag"}],"frontendData":{"data":{"properties":{"custom":{}}},"__typename":"AceFrontendData"},"__typename":"Article"}],"__typename":"Articles"},"content":{"numberOfHits":0,"contents":[],"__typename":"LandingPageResult"},"__typename":"Tag"}}

ഇന്ത്യൻ മണവാട്ടിമാർക്ക് ഒരു കെെപ്പുസ്തകം

Share

Filter

BY DATE

TYPE

DURATION

സ്വന്തം കുടുംബത്തിന്റെയടക്കം യഥാര്‍ഥമുഖം മനസ്സിലാകുന്നത് ദാമ്പത്യം ഉപേക്ഷിക്കുന്ന ചർച്ചയിലാണ്

ആ തിരുവോണദിവസം അമ്മാവന്റെ വീട്ടില്‍ അനാഥരെപ്പോലെ ഞാനും മക്കളും ചെന്നു കയറി

വിവാഹസമയത്ത് കൊടുത്ത സ്വര്‍ണവും പണവും പോരാതെ ഭര്‍ത്തൃവീട്ടുകാര്‍ പല ആവശ്യങ്ങള്‍ക്കായി പണം വാങ്ങി...